Pantomimada xal hesablama və ədalətli komanda bölgüsü
Pantomimada xal hesablamanın ən sadə yolu belədir: vaxtında tapılan hər söz komandaya 1 xal gətirir, tapılmayan söz üçün xal verilmir. Komandaları bərabər saylı və qarışıq yaşlı qurun, növbəni 60-90 saniyə tutun və oyunu ya hədəf xalla (məsələn, 10), ya da hər kəs bərabər sayda göstərəndən sonra bitirin. Qalan hər şey sizin məclisin zövqünə görə dəyişə bilər.
Pantomimada xal hesablama: ən sadə sistem necə işləyir?
Klassik sistem kağız-qələmlə də, telefonun qeydlər bölməsində də rahat aparılır:
- Vərəqi iki sütuna bölün və yuxarıda komandaların adını yazın.
- Hər növbədən sonra tapılan sözə görə komandanın sütununa bir çubuq çəkin.
- Hər beşinci çubuğu əvvəlki dördünün üstündən çəpinə çəkin ki, saymaq asan olsun.
- Hər dövrənin sonunda xalları ucadan elan edin: bu, oyuna həyəcan qatır.
- Xal yazan şəxs oynamayan biri olsun, ya da növbə ilə dəyişsin.
Komandalara ad vermək də oyunun bir hissəsidir. Bayram süfrəsində «Şəkərbura» ilə «Paxlava», idman həvəskarları arasında isə sevimli klubların adları əla seçimdir.
Alternativ xal sistemləri hansılardır?
Klassik sistem darıxdırıcı gəlməyə başlayanda aşağıdakılardan birini sınayın:
| Sistem | Necə işləyir | Kimə uyğundur |
|---|---|---|
| Sürət bonusu | 30 saniyədən tez tapılan söz 2 xal, qalanlar 1 xal | Təcrübəli, rəqabətli qruplar |
| Çətinlik xalı | Asan 1, orta 2, çətin 3 xal; göstərən kartı əvvəlcədən seçir | Yaşları qarışıq ailə |
| Çoxlu kart | Bir növbədə mümkün qədər çox kart, hər biri 1 xal; keçmək olar | Sürətli, gülməli oyun |
| Keçmə cəriməsi | Keçilən hər kart üçün yarım xal çıxılır | Kartı tez-tez dəyişənlər üçün |
| Fərdi xal | Göstərən və tapan hərəsi 1 xal alır | Komandasız, 3-5 nəfərlik oyun |
Bir oyunda yalnız bir sistem seçin və onu başlamazdan əvvəl elan edin. Ortada qaydanı dəyişmək ən çox inciklik yaradan şeydir.
Çətinlik xalı sistemində kartları əvvəlcədən üç qaba bölmək rahatdır: yaşıl qabda asan, sarıda orta, qırmızıda çətin sözlər. Göstərən növbəsi gələndə hansı qabdan çəkəcəyini özü seçir. Uşaqlar adətən yaşıl qabı, cəsarətli böyüklər isə qırmızını seçir və bu, yaşları qarışıq komandada xalları təbii şəkildə tarazlaşdırır.
Növbə vaxtı nə qədər olmalıdır?
Vaxt oyunun tempini müəyyən edir. Tövsiyə olunan müddətlər:
| Qrup | Növbə vaxtı |
|---|---|
| 4-6 yaşlı uşaqlar | 2 dəqiqə və ya vaxtsız |
| Yaşları qarışıq ailə | 90 saniyə |
| Təcrübəli böyüklər | 60 saniyə |
| Bir növbədə çoxlu kart | 60 saniyə |
Telefonun saniyəölçəni ən etibarlı vaxt tutandır, xüsusən son 10 saniyədə səs siqnalı verirsə. Uşaqlar, yeni başlayanlar və cərimə qaydaları üçün pantomimada növbə vaxtı yazısına baxın.
Komandaları ədalətli necə bölmək olar?
Pis bölünmüş komanda ilk 15 dəqiqədə oyunun marağını öldürür. Bir neçə sınanmış yol:
- Yaş balansı. Hər komandada bir nənə və ya baba, bir-iki valideyn və bir-iki uşaq olsun.
- Cütlükləri ayırın. Ər bir komandada, xanımı o biri komandada olsun: bir-birini yarım jestdən anlayan cütlük bir tərəfdə çox güclü olur.
- Püşk. Kağızlara «1» və «2» yazıb papaqdan çəkin. Heç kim «sonuncu seçilən» olmur.
- Kapitanlar. İki kapitan növbə ilə oyunçu seçir, amma kiçik uşaqlar əvvəlcədən bərabər paylanır.
- Güclü göstərənlər ayrılır. Hamı bilir ki, ailədə kim ən yaxşı aktyordur: onları müxtəlif komandalara salın.
Oyun ortasında bir komanda çox geridə qalırsa, bir oyunçunu dəyişmək olar. Məqsəd qalib gəlmək yox, axıra qədər hamının maraqla oynamasıdır.
Böyük ailə məclisində necə oynamalı?
Novruz və ya Yeni il axşamı otaqda 15-20 nəfər ola bilər. Belə hallarda:
- 3-4 komanda qurun. Hər komandada 4-6 nəfər olsun ki, hamı tez-tez oynasın.
- Aparıcı seçin. O, kartları paylayır, vaxtı tutur və xalları yazır.
- Uşaq və nənəni cüt edin. Kiçik uşaq böyüklə birlikdə göstərir, beləcə utancaqlıq azalır.
- Raundları qısaldın. 60 saniyəlik növbə gözləmə vaxtını azaldır.
- Mövzulu raund keçirin. Məsələn, idman raundu: Futbol, Boks, Sərbəst güləş, Milli güləş (Azərbaycan güləşi), Zorxana. Bu kartlar İdman dəstindədir və babaları da oyuna cəlb edir.
Xal mübahisələrinin qarşısını necə almaq olar?
Ailə oyununda ən qızğın anlar çox vaxt sözü göstərəndə yox, xalı yazanda yaşanır. Bir neçə sadə qayda hamının əsəbini qoruyur:
- Xal yazan neytral olsun. Ən yaxşısı oynamayan bir qonaq və ya ağsaqqaldır. O, hər xalı ucadan təsdiqləyir.
- «Son saniyə» qaydası. Taymerin siqnalı ilə eyni anda deyilən cavab sayılır, siqnaldan sonra deyilən sayılmır. Bunu oyundan əvvəl elan edin.
- Yaxın cavab qaydası. Film və kitab adlarında tam forma lazımdır. Adi sözlərdə kök düzdürsə («oxuyur» əvəzinə «oxumaq»), xal verilir.
- Qayda pozuntusu. Göstərən danışarsa, həmin söz üçün xal verilmir. Rəqib komandaya xal vermək lazım deyil: bu, oyunu sərtləşdirir.
- Hesabı görünən yerdə saxlayın. Xal vərəqi stolun ortasında olsun ki, hamı istədiyi vaxt baxa bilsin.
Uşaqlar oynayanda xala daha yumşaq yanaşın. Məsələn, 7 yaşlı uşağın «az qala» tapdığı sözə yarım xal vermək onu növbəti raund üçün ruhlandırır.
Nümunə: 12 nəfərlik bayram axşamı üçün plan
- Püşklə iki komanda qurun, hər birində 6 nəfər.
- İsinmə raundu: Canlandır dəstindən asan kartlar, məsələn, «Çörək kəsmək», «Maşın sürmək», «Ütü basmaq». Xal yazılmır.
- Əsas oyun: hər oyunçu bir dəfə göstərir, növbə 90 saniyə, hər söz 1 xal.
- Fasilə: çay və şirniyyat.
- Final raundu: hər komandadan iki könüllü, sürət bonusu ilə.
- Qalib komanda ilk çay stəkanını ən yaşlı qonağa süzür.
Belə plan 40-50 dəqiqə çəkir və hər kəs ən azı bir dəfə göstərir. Əsas qaydalarla tanış deyilsinizsə, əvvəlcə pantomima oyunu necə oynanılır bələdçisini oxuyun.
