የተውኔት ጨዋታ ነጥብ አቆጣጠርና ቡድኖችን በፍትሃዊነት መከፋፈል

በAct Up ቡድን · የተሻሻለው: 8 ኦክቶበር 2026

የተውኔት ጨዋታ ነጥብ አቆጣጠር በጣም ቀላል ነው: በሰዓቱ ውስጥ የተገመተ እያንዳንዱ ካርድ ለቡድኑ አንድ ነጥብ ያስገኛል፣ ብዙ ነጥብ የሰበሰበው ቡድን ያሸንፋል። ተስማሚው የቡድን መጠን ከሶስት እስከ አምስት ሰው ነው፣ የሰዓት ገደቡም ከ60 እስከ 90 ሰከንድ። ልጆችና አዋቂዎች ሲደባለቁ ቡድኖቹን በዕድሜ እኩል ይክፈሉ።

በአንድ ቡድን ስንት ሰው ይሁን?

የኢትዮጵያ ቤተሰብ ስብሰባ አንዳንዴ አምስት ሰው፣ አንዳንዴ ደግሞ ሰላሳ ሰው ይሆናል። የቡድኖችን ብዛት በተጫዋቾች ብዛት ይወስኑ።

ብዙ ቡድን ሲኖር ተቃራኒው ቡድን ብቻ ሳይሆን ሁሉም ይመለከታል፣ ስለዚህ ሳሎኑ በሳቅ ይሞላል። ቡድን በጣም ሲበዛ ግን አንድ ሰው ተራው እስኪደርስ ይሰለቻል፤ ስለዚህ ቡድኑ ከሰባት አባል በላይ ከሆነ ለሁለት ይክፈሉት።

ቡድኖችን በፍትሃዊነት እንዴት መከፋፈል ይቻላል?

በቤተሰብ ጨዋታ “ቡድናችሁ ሁሉንም ጎበዞች ወሰደ” የሚል ቅሬታ ጨዋታውን ያበላሻል። እነዚህ ዘዴዎች ይረዳሉ።

1. ቁጥር መቁጠር: ሁሉም በክብ ተቀምጦ “አንድ፣ ሁለት፣ አንድ፣ ሁለት” ይላል። አንዶቹ አንድ ቡድን፣ ሁለቶቹ ሌላ ቡድን።
2. ወረቀት መምዘዝ: በትናንሽ ወረቀቶች ላይ የቡድን ስም ፅፈው ከሳህን ይምዘዙ።
3. ካፒቴን መምረጥ: ሁለት ካፒቴኖች በየተራ ተጫዋች ይመርጣሉ፣ ልክ በሰፈር የእግር ኳስ ጨዋታ እንደሚደረገው። ይህ ለአዋቂዎች ብቻ ይመከራል፣ ልጆች መጨረሻ መመረጥ ስለሚያሳዝናቸው።
4. ትውልድ ማደባለቅ: እያንዳንዱ ቡድን አንድ አያት፣ ወላጆችና ልጆች እንዲኖሩት ያድርጉ።
5. ጥንዶችን መለያየት: ባልና ሚስት፣ ወይም መንታ ወንድማማቾች በተለያየ ቡድን ሲሆኑ እርስ በርስ በፍጥነት ስለሚግባቡ ጨዋታው ፍትሃዊ ይሆናል።

ከሁለት ዙር በኋላ አንዱ ቡድን በብዙ ነጥብ እየመራ ከሆነ፣ ሁለት ተጫዋቾችን አቀያይሩ። ይህ ጨዋታው እስከመጨረሻው አጓጊ እንዲሆን ያደርጋል። ቡድኖቹ ከተከፋፈሉ በኋላ ስም ይስጧቸው። ብዙ ቤቶች የሚወዱትን የእግር ኳስ ክለብ ስም ይመርጣሉ፤ “ኢትዮጵያ ቡና” ከእግር ኳስ ካርዶች ውስጥም የሚገኝ ስም ነው።

የሰዓት ቆጣሪ: እያንዳንዱ ተራ ስንት ሰከንድ ይሁን?

አጭር ሰዓት ጨዋታውን ያፈጥናል፣ ተዋናዩም ብዙ ሳያስብ በደመነፍስ እንዲተውን ያደርጋል። በጣም ረጅም ሰዓት ደግሞ ሌሎቹ ተጫዋቾች እንዲሰለቹ ያደርጋል። ጨዋታው ሲጀመር 90 ሰከንድ ይጠቀሙ፣ ሁሉም ሲለምድ ወደ 60 ዝቅ ያድርጉት። ሰዓቱን ሁልጊዜ ከተቃራኒው ቡድን አንድ ሰው ይቆጣጠር። በስልክ ሰዓት ቆጣሪ ሲጠቀሙ ድምፁን ከፍ ያድርጉ፣ ሰዓቱ ሲያልቅ ሁሉም እንዲሰማ።

የተውኔት ጨዋታ ነጥብ አቆጣጠር: የትኛውን ዘዴ ልምረጥ?

ከእነዚህ አምስት ዘዴዎች አንዱን ይምረጡ። ለመጀመሪያ ጊዜ ለሚጫወቱ የመጀመሪያው በቂ ነው።

የችግር ደረጃ ዘዴን ለመጠቀም ካርዶችን በሶስት ሳህን ይለዩ። ለምሳሌ ከተውኔት ካርዶች “መተኛት” እና “ፀጉር ማበጠር” ቀላል ናቸው፣ “ተራራ መውጣት” መካከለኛ ነው፣ “የቡና ስነ ስርዓት ማዘጋጀት” ደግሞ ከባድ ነው። ተዋናዩ ከየትኛው ሳህን እንደሚመዝዝ ራሱ ይመርጣል።

ልጆችና አዋቂዎች አብረው ሲጫወቱ ነጥቡ እንዴት ፍትሃዊ ይሆናል?

አያቶች፣ ወላጆችና ልጆች በአንድ ሳሎን ሲጫወቱ እኩል ዕድል እንዲኖር እነዚህን ይሞክሩ።

• ተጨማሪ ጊዜ: ከአስር ዓመት በታች ያሉ ልጆች ሲተውኑ 30 ሰከንድ ይጨመርላቸው።
• የልጆች ሳህን: ልጆች ከቀላል ሳህን ብቻ ይመዝዛሉ፣ እንደ “ውሻ”፣ “ድመት ማቀፍ” ወይም “ቡና ማፍላት” ያሉ።
• ተቀራራቢ መልስ: ልጁ “ውሻ” ሲል ካርዱ “ቡችላ” ቢሆንም ይቆጠርለት።
• የሁሉም ተራ ህግ: ሁሉም አባል አንድ ጊዜ ሳይተውን ማንም ሁለተኛ ጊዜ አይተውንም። ይህ ጎበዙ ሰው ብቻ ሁልጊዜ እንዳይተውን ያደርጋል።
• የአያቶች ልዩ ዕድል: አያቶች ተቀምጠው መተወን ይችላሉ፣ ሲተውኑም ተጨማሪ 30 ሰከንድ ይሰጣቸዋል።
• የልጆች ጉርሻ: አንድ ልጅ የአዋቂ ካርድን በትክክል ከገመተ ቡድኑ አንድ ተጨማሪ ነጥብ ያገኛል። ይህ ልጆች ዝም ብለው እንዳይቀመጡ፣ በግምቱ እንዲሳተፉ ያበረታታል።

እነዚህን ማስተካከያዎች ከጨዋታው በፊት ለሁሉም ያሳውቁ። በጨዋታው መካከል ህግ መቀየር “ለእነሱ ብቻ ተፈቀደ” የሚል ቅሬታ ያመጣል።

ለትልቅ የበዓል ስብሰባ: የውድድር አደረጃጀት

በመስቀል፣ በገና ወይም በኢድ ሰሞን ዘመድ አዝማድ ሲሰበሰብ ተጫዋቾች ከሃያ በላይ ይሆናሉ። ያኔ እንደ እግር ኳስ ውድድር ማደራጀት ይቻላል።

1. ምድብ ይፍጠሩ: ተጫዋቾችን በአራት ቡድን ይክፈሉ፣ እያንዳንዱ ቡድን ከአምስት እስከ ሰባት ሰው። ከሰላሳ በላይ ከሆናችሁ ስድስት ወይም ስምንት ቡድን አድርጉ።
2. የምድብ ጨዋታ: ቡድን አንድ ከቡድን ሁለት፣ ቡድን ሶስት ከቡድን አራት ይጫወታሉ። እያንዳንዱ ጨዋታ ሶስት ዙር ብቻ።
3. ፍፃሜ: ሁለቱ አሸናፊዎች በፍፃሜ ይገናኛሉ፣ ሌሎቹ ሁለቱ ለሶስተኛ ደረጃ ይጫወታሉ።
4. ሽልማት: ለአሸናፊው ቡድን የመጀመሪያውን የኬክ ወይም የዳቦ ቁራሽ፣ ወይም የምርጥ ተዋናይ ማዕረግ ይስጡ፤ ሽልማቱ ትንሽ ቢሆንም ፉክክሩን ያሞቀዋል።

ተጫዋቾች ተራቸውን ሲጠብቁ እንዳይሰለቹ፣ የማይጫወቱት ቡድኖች የሰዓት ቆጣሪና የነጥብ መዝጋቢ ሆነው ያገልግሉ።

ነጥብ እንዴት ይመዘገባል፣ ጨዋታውስ መቼ ያበቃል?

ነጥብ መመዝገቢያው ሁሉም በሚያየው ቦታ ይሁን። በትልቅ ወረቀት ላይ እንደ ሊግ ሰንጠረዥ ይሳሉ፣ የቡድኖቹን ስም ከላይ ይፃፉ፣ በእያንዳንዱ ዙር ምልክት ያድርጉ።

ጨዋታውን ለመጨረስ ከሶስቱ አንዱን ይምረጡ:

1. በዙር: ሁሉም ተጫዋች ሁለት ጊዜ ከተወነ በኋላ ያበቃል።
2. በነጥብ: አንዱ ቡድን አስር ነጥብ ሲደርስ ያበቃል።
3. በሰዓት: ለምሳሌ ምሳ እስኪደርስ ወይም ቡናው በረካ ዙር እስኪደርስ ይጫወቱ።

ውጤቱ እኩል ከሆነ እንደ ስፖርት ካርዶች “የፍፁም ቅጣት ምት” ዓይነት የመወሰኛ ዙር ይጫወቱ: እያንዳንዱ ቡድን አንድ ካርድ ይወስዳል፣ በአጭር ጊዜ የገመተው ያሸንፋል። ተሸናፊው ቡድን ቀጣዩን ቡና እንዲያፈላ ማድረግ በብዙ ቤቶች የተለመደ አስቂኝ ቅጣት ነው።

ጨዋታውን በደረጃ ማስተዋወቅ ከፈለጉ የተውኔት ጨዋታ እንዴት ይጫወታል የሚለውን መመሪያ ያንብቡ። የትኛውንም ዘዴ ብትመርጡ ዋናው ነገር ህጉ ከጨዋታው በፊት ለሁሉም ግልፅ መሆኑ ነው።