Jinsi ya Kuhesabu Alama za Kuigiza na Kugawa Timu kwa Haki
Alama za mchezo wa kuigiza huhesabiwa kwa njia rahisi: timu inapata pointi moja kwa kila neno inalokisia sahihi kabla muda haujaisha, kwa kawaida sekunde 60 hadi 90. Kwa timu zenye haki, gawanyeni watu watatu hadi sita kwa kila timu, changanyeni rika na uzoefu, na mchague mshika saa kutoka timu pinzani. Timu yenye pointi nyingi mwishoni inashinda.
Kila timu iwe na watu wangapi?
Mchezo wa kuigiza unahitaji angalau watu watatu: mmoja anaigiza, wawili wanakisia. Lakini kwenye mikusanyiko ya Afrika Mashariki, kama Krismasi nyumbani kwa bibi au jioni kabla ya harusi, mara nyingi mnakuwa watu kumi na tano au zaidi. Hapa ndipo mpangilio unaanza kuwa muhimu.
| Idadi ya wachezaji | Mpangilio unaofaa |
|---|---|
| 3 | Bila timu: mmoja anaigiza, wawili wanashindana kukisia |
| 4 hadi 6 | Timu mbili za watu wawili au watatu, au kila mtu kivyake |
| 7 hadi 12 | Timu mbili za watu wanne hadi sita |
| 13 hadi 20 | Timu tatu au nne |
| Zaidi ya 20 | Timu nne, au vikundi viwili vinavyocheza sehemu tofauti kisha fainali |
Timu zikiwa kubwa mno, watu wengi hukaa muda mrefu bila kuigiza na watoto huchoka haraka. Timu ndogo zinamaanisha zamu za mara kwa mara kwa kila mtu.
Jinsi ya kugawa timu kwa haki
Kosa la kawaida ni kuacha watu wajichague wenyewe: vijana wanakaa pamoja, wazee pamoja, na mchezo unakuwa wa upande mmoja. Jaribuni njia hizi:
- Changanyeni rika. Kila timu iwe na mzee, mtu mzima, kijana na mtoto kama inawezekana.
- Tenganisheni wazoefu. Wale wanaojulikana kuigiza vizuri wawekwe timu tofauti.
- Vunjeni makundi ya kawaida. Wanandoa na marafiki wa karibu wanafahamiana mno; waweke pande tofauti.
- Tumieni bahati nasibu. Andikeni majina kwenye vipande vya karatasi na mvute kutoka bakuli.
- Taja timu kwa majina ya kufurahisha, kama Simba na Chui, ili watoto wajisikie sehemu ya timu.
Mifumo ya alama za mchezo wa kuigiza
| Mfumo | Jinsi unavyofanya kazi | Unafaa kwa |
|---|---|---|
| Pointi moja kwa jibu | Jibu sahihi ndani ya muda ni pointi 1 | Familia na wanaoanza |
| Pointi kwa kasi | Ndani ya sekunde 30 ni pointi 2, baada yake ni 1 | Vijana na wachezaji wazoefu |
| Hesabu ya sekunde | Andikeni sekunde zilizotumika; jumla ndogo inashinda | Mashindano makini |
| Maneno mengi kwa zamu | Igiza maneno mengi uwezavyo ndani ya dakika moja | Mchezo wa haraka na kelele |
| Pointi kwa ugumu | Neno rahisi 1, la kati 2, gumu 3 | Makundi ya uzoefu tofauti |
Mfumo wa pointi kwa ugumu unafanya kazi vizuri ukitumia kadi zilizo na viwango, kama deki ya Igiza: Kula na Kuvaa nguo ni rahisi, Kugeuza chapati kwenye kikaango ni ya kati, na Mwanaanga akitembea angani ni ngumu.
Muda wa kila zamu uwe kiasi gani?
- Watoto wa miaka 5 hadi 8: dakika mbili, bila shinikizo kubwa.
- Familia iliyochanganyika: sekunde 90.
- Vijana na watu wazima: sekunde 60.
- Wachezaji wazoefu au raundi ya maneno mengi: sekunde 45 hadi 60.
Mshika saa awe mtu wa timu pinzani na atangaze “sekunde kumi zimebaki” ili kuongeza msisimko. Saa ya simu inatosha kabisa.
Kama timu zina wachezaji wa umri tofauti sana, mnaweza kutumia muda tofauti kwa kila mwigizaji badala ya kwa kila timu. Mtoto wa miaka sita anapata dakika mbili, kijana sekunde 60. Hii ni haki kwa sababu muda unafuata mwigizaji, si timu, na kila timu ina mchanganyiko ule ule.
Njia za kuweka usawa mchezo ukiendelea
Hata mkigawa timu vizuri, wakati mwingine timu moja inaongoza kwa mbali. Hizi ni njia za kurejesha usawa bila kuharibu furaha:
- Bonasi ya mtoto: jibu sahihi linaloigizwa na mtoto mdogo linaleta pointi 2.
- Raundi ya mwisho yenye pointi mbili, ili timu iliyo nyuma bado ina nafasi.
- Badilisheni mwigizaji mmoja kati ya timu baada ya nusu ya mchezo.
- Raundi ya mada ambayo kila timu ina mtaalamu wake. Kwa mfano raundi ya Michezo yenye kadi kama Ndondi, Mpira wa Kikapu, Marathoni na Kunyanyua Vyuma, ambapo mashabiki wa michezo wanang’ara.
Mfano: mchezo wa watu 14 siku ya sikukuu
Fikiria familia iliyokusanyika nyumbani kwa babu siku ya Krismasi: wazee wawili, watu wazima sita, vijana watatu na watoto watatu. Hivi ndivyo mchezo unaweza kupangwa:
- Timu tatu: kila moja ina mzee au mtu mzima mmoja anayeongoza, vijana na watoto wamegawanywa sawa. Mtu wa kumi na nne, shangazi, anakuwa mwamuzi na mshika saa.
- Muda: sekunde 90 kwa kila zamu, dakika mbili zamu ya mtoto.
- Raundi nne: vitendo, wanyama, michezo na raundi ya mwisho ya pointi mbili.
- Mzunguko: timu A, B, C, kisha tena A. Kila mtu anaigiza angalau mara moja.
- Muda wote: takriban saa moja, pamoja na mapumziko ya chai katikati.
Mpangilio huu unahakikisha hakuna anayekaa muda mrefu bila kushiriki, na hata watoto wanachangia pointi.
Kuandika na kutangaza alama
Weka karatasi moja kubwa ukutani au mezani, na mstari kwa kila timu. Mshika kalamu awe mtu mmoja tu ili kusiwe na mabishano. Mwisho wa kila raundi, tangazeni alama kwa sauti.
Kwa mikusanyiko mikubwa ya sikukuu, zawadi ndogo kwa timu inayoshinda, kama kuchagua mlo wa kesho au kuepuka kuosha vyombo, inaongeza ladha. Kama hii ni mara yenu ya kwanza, anzeni na jinsi ya kucheza mchezo wa kuigiza, na kwa mawazo ya rika zote pamoja, angalieni mchezo wa kuigiza kwa familia.
