ଡମ୍ବ ଶରାଡ୍ସ ସ୍କୋରିଂ: ପଏଣ୍ଟ ଗଣିବା ଓ ଠିକ ଭାବେ ଦଳ ବାଣ୍ଟିବା
ଡମ୍ବ ଶରାଡ୍ସ ସ୍କୋରିଂ ସହଜ: ସମୟ ଭିତରେ ଠିକ ଉତ୍ତର ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ପଏଣ୍ଟ, ନହେଲେ ଶୂନ। ଦୁଇଟି ଦଳରେ ତିନିରୁ ଛଅ ଜଣ ଲେଖାଏଁ ରଖନ୍ତୁ, ବଡ଼ ଓ ଛୋଟଙ୍କୁ ମିଶାନ୍ତୁ। ସମସ୍ତେ ସମାନ ଥର ଅଭିନୟ କଲା ପରେ ପଏଣ୍ଟ ମିଳାନ୍ତୁ। ଅଧିକ ପଏଣ୍ଟ ଥିବା ଦଳ ଜିତେ, ଟାଇ ହେଲେ ସୁପର ଓଭର।
ଡମ୍ବ ଶରାଡ୍ସ ସ୍କୋରିଂ: ପଏଣ୍ଟ କିପରି ଗଣାଯାଏ?
ଅଧିକାଂଶ ଘରେ ସବୁଠାରୁ ସରଳ ନିୟମ ଚଳେ: ଠିକ ଉତ୍ତର ଅର୍ଥ ଗୋଟିଏ ପଏଣ୍ଟ। କିନ୍ତୁ ଖେଳକୁ ଟିକେ ଅଧିକ ରୋମାଞ୍ଚକ କରିବାକୁ ଚାହିଁଲେ ଏହି ଚାରିଟି ଉପାୟରୁ ଗୋଟିଏ ବାଛନ୍ତୁ:
| ପଦ୍ଧତି | କିପରି କାମ କରେ | କାହା ପାଇଁ ଭଲ |
|---|---|---|
| ମାନକ | ଠିକ ଉତ୍ତରରେ ଏକ ପଏଣ୍ଟ, ଭୁଲରେ ଶୂନ | ପରିବାର, ପିଲା, ନୂଆ ଖେଳାଳି |
| ସମୟ ଆଧାରିତ | ଯେତେ ସେକେଣ୍ଡ ଲାଗିଲା ଲେଖନ୍ତୁ, ଶେଷରେ କମ ମୋଟ ସମୟ ଜିତେ | ପ୍ରତିଯୋଗୀ ସାଙ୍ଗ ଗୋଷ୍ଠୀ |
| ବୋନସ | ଅଧା ସମୟ ଭିତରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ ଦୁଇ ପଏଣ୍ଟ | ଖେଳକୁ ଶୀଘ୍ର କରିବା ପାଇଁ |
| ଚୋରି | ସମୟ ସରିଲେ ବିରୋଧୀ ଦଳ ଗୋଟିଏ ଅନୁମାନ କରି ପଏଣ୍ଟ ନେଇପାରେ | ବଡ଼ ଦଳ, ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତେ ସଜାଗ ରହିବା ଦରକାର |
ଯେଉଁ ପଦ୍ଧତି ବାଛନ୍ତୁ, ଖେଳ ଆରମ୍ଭ ପୂର୍ବରୁ ସ୍କୋର ଖାତାର ଉପରେ ଲେଖି ରଖନ୍ତୁ। ସ୍କୋର ଲେଖିବା ଦାୟିତ୍ୱ ଜଣେ ନିରପେକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କୁ ଦିଅନ୍ତୁ, ଯେପରି ଜେଜେବାପା ବା ଖେଳୁନଥିବା ମାଉସୀ।
କ୍ରିକେଟ ଶୈଳୀରେ ସ୍କୋରିଂ କିପରି କରିବେ?
ଓଡ଼ିଶାରେ ଗଳି କ୍ରିକେଟ ଖେଳିନଥିବା ଲୋକ ବହୁତ କମ। ତେଣୁ ସ୍କୋରିଂକୁ କ୍ରିକେଟ ଭାଷାରେ କହିଲେ ପିଲାଠାରୁ ଜେଜେବାପା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତେ ତୁରନ୍ତ ବୁଝନ୍ତି:
- ଇନିଂସ: ପ୍ରତି ଦଳର ଗୋଟିଏ ଇନିଂସ, ଯେଉଁଥିରେ ଦଳର ସମସ୍ତେ ଥରେ ଲେଖାଏଁ ଅଭିନୟ କରନ୍ତି।
- ଛକା: ତିରିଶ ସେକେଣ୍ଡ ଭିତରେ ଠିକ ଉତ୍ତର ଅର୍ଥ ଛଅ ରନ।
- ଚୌକା: ଏକ ମିନିଟ ଭିତରେ ଉତ୍ତର ଅର୍ଥ ଚାରି ରନ।
- ଦୁଇ ରନ: ଦେଢ଼ ମିନିଟ ଭିତରେ ଉତ୍ତର। ଦୁଇ ମିନିଟର ଶେଷ ଘଡ଼ିରେ ଉତ୍ତର ଆସିଲେ ଏକ ରନ।
- ଆଉଟ: ସମୟ ସରିଲେ ବା ଅଭିନେତା କଥା କହିଦେଲେ ୱିକେଟ ପଡ଼େ, ଶୂନ ରନ।
- ଫଳାଫଳ: ଦୁଇ ଇନିଂସ ପରେ ଅଧିକ ରନ ଥିବା ଦଳ ଜିତେ।
ଏହି ଖେଳ ପାଇଁ କ୍ରିକେଟ ଡେକର କାର୍ଡ ମଧ୍ୟ ମଜାଦାର: “ଅମ୍ପାୟାର”, “ବାଉଣ୍ଡାରୀ”, “ହେଲିକପ୍ଟର ସଟ”, “ଡକ ଉପରେ ଆଉଟ” ଓ “ଧୋନିଙ୍କ ଶେଷ ଛକା”। ହେଲିକପ୍ଟର ସଟ ପାଇଁ ବ୍ୟାଟ ତଳୁ ଉପରକୁ ଘୁରାଇ ଆକାଶକୁ ଚାହାନ୍ତୁ, ଦଳ ତୁରନ୍ତ ବୁଝିଯିବ।
ଦଳରେ କେତେ ଜଣ ରଖିବେ?
ମୋଟ ଲୋକ ସଂଖ୍ୟା ଅନୁସାରେ ଦଳ ଗଢ଼ନ୍ତୁ। ମନେ ରଖନ୍ତୁ, ଖେଳିବା ପାଇଁ ଅତି କମରେ ତିନି ଜଣ ଦରକାର:
| ମୋଟ ଲୋକ | ପରାମର୍ଶ |
|---|---|
| 3 ଜଣ | ଦଳ ନାହିଁ, ପାଳି କରି ଅଭିନୟ, ପ୍ରଥମେ ଅନୁମାନ କରୁଥିବା ଓ ଅଭିନେତା ଦୁହେଁ ପଏଣ୍ଟ ପାଆନ୍ତି |
| 4 ରୁ 5 ଜଣ | ଦୁଇଟି ଛୋଟ ଦଳ, ବା ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ଘଣ୍ଟା ବିରୁଦ୍ଧରେ |
| 6 ରୁ 12 ଜଣ | ଦୁଇଟି ଦଳ, ସବୁଠାରୁ ମଜାଦାର ଆକାର |
| 13 ରୁ 20 ଜଣ | ତିନି ବା ଚାରିଟି ଦଳ, ପାଳି ଘୁରି ଘୁରି ଆସେ |
| 20 ରୁ ଅଧିକ | ଷ୍ଟେଜରେ ଅଭିନେତା, ଦର୍ଶକମାନେ ଦଳ ଅନୁସାରେ ବସି ଅନୁମାନ କରନ୍ତି |
ବିବାହ ଘରେ ବା ପଡ଼ିଆରେ ପିକନିକରେ ଯେତେବେଳେ ତିରିଶ ଜଣ ଏକାଠି, ସେତେବେଳେ ଶେଷ ପଦ୍ଧତି ସବୁଠାରୁ ଭଲ: ଜଣେ ଲେଖାଏଁ ଆଗକୁ ଆସନ୍ତି ଓ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି।
ନ୍ୟାୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଦଳ କିପରି ବାଣ୍ଟିବେ?
ଦଳ ଭୁଲ ବଣ୍ଟା ହେଲେ ଗୋଟିଏ ଦଳ ପ୍ରତି ରାଉଣ୍ଡ ଜିତେ ଆଉ ଅନ୍ୟ ଦଳ ମନ ଦୁଃଖରେ ଖେଳ ଛାଡ଼ିଦିଏ। ଏହି ଉପାୟ ମାନନ୍ତୁ:
- କ୍ୟାପଟେନ ବାଛନ୍ତୁ। ଗଳି କ୍ରିକେଟ ଭଳି ଦୁଇ କ୍ୟାପଟେନ ପାଳି କରି ଜଣେ ଜଣେ ଖେଳାଳି ନିଅନ୍ତୁ।
- ବୟସ ମିଶାନ୍ତୁ। ପ୍ରତି ଦଳରେ ଅତି କମରେ ଜଣେ ପିଲା ଓ ଜଣେ ବଡ଼ ରଖନ୍ତୁ।
- ଯୋଡ଼ି ଅଲଗା କରନ୍ତୁ। ସ୍ୱାମୀ ସ୍ତ୍ରୀ ବା ଯାଆଁଳା ଭାଇଭଉଣୀ ପରସ୍ପରର ଇଶାରା ଶୀଘ୍ର ବୁଝନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଅଲଗା ଦଳରେ ରଖନ୍ତୁ।
- ଚିଟରେ ଦଳ ବାଛନ୍ତୁ। ଝଗଡ଼ା ହେଉଥିଲେ “କ” ଓ “ଖ” ଲେଖା ଚିଟ ଉଠାଇ ଦଳ ଠିକ କରନ୍ତୁ।
- ଦୁଇ ରାଉଣ୍ଡ ପରେ ବଦଳାନ୍ତୁ। ଗୋଟିଏ ଦଳ ବହୁତ ଆଗରେ ଥିଲେ ଜଣେ ଲେଖାଏଁ ଖେଳାଳି ଅଦଳବଦଳ କରନ୍ତୁ।
ଟାଇମର କେତେ ସମୟ ରଖିବେ?
ସମୟ ବେଶି ହେଲେ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିବା ଲୋକ ବୋର ହୁଅନ୍ତି, କମ ହେଲେ ନୂଆ ଖେଳାଳି ହତାଶ ହୁଅନ୍ତି:
- ଛୋଟ ପିଲା ବା ପ୍ରଥମ ଖେଳ: ଦୁଇ ମିନିଟ
- ପରିବାର ଓ ମିଶ୍ରିତ ଦଳ: ଦେଢ଼ ମିନିଟ
- ଅଭିଜ୍ଞ ସାଙ୍ଗ ଗୋଷ୍ଠୀ: ଏକ ମିନିଟ
- ଶୀଘ୍ର ରାଉଣ୍ଡ: ଗୋଟିଏ ମିନିଟରେ ଯେତେ ଶବ୍ଦ ହୋଇପାରେ, ପ୍ରତି ଶବ୍ଦରେ ଏକ ପଏଣ୍ଟ
ଶୀଘ୍ର ରାଉଣ୍ଡ ପାଇଁ ଅଭିନୟ କର ଡେକର ଛୋଟ କ୍ରିୟା ଭଲ: ଶୋଇବା, ଲେଖିବା, ବକ୍ସିଂ କରିବା, ପଥର ଫିଙ୍ଗିବା। ଏଗୁଡ଼ିକ ପାଞ୍ଚ ସାତ ସେକେଣ୍ଡରେ ହୋଇଯାଏ। ସମୟ ଦେଖିବା ଦାୟିତ୍ୱ ସବୁବେଳେ ବିରୋଧୀ ଦଳର ଜଣଙ୍କୁ ଦିଅନ୍ତୁ, ଆଉ ଶେଷ ଦଶ ସେକେଣ୍ଡ ବାକି ଥିଲେ ସେ ହାତ ଉଠାଇ ଜଣାଇବେ। ଏହା ଛୋଟ କଥା, କିନ୍ତୁ ଏଥିରୁ “ସମୟ ତ ଆଗରୁ ସରିଯାଇଥିଲା” ଭଳି ଅଭିଯୋଗ ବନ୍ଦ ହୁଏ।
ସ୍କୋର ଖାତା କିପରି ରଖିବେ?
ଖେଳ ଶେଷରେ “ମୁଁ ତ ତିନିଟା ଠିକ କରିଥିଲି” ଭଳି ତର୍କ ଏଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରତି ପାଳିର ହିସାବ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଲେଖନ୍ତୁ। ଗୋଟିଏ ସରଳ ଉଦାହରଣ, ଯେଉଁଠି ଦୁଇ ଦଳର ନାଁ ଘରର ଦୁଇ ପାଖ ଅନୁସାରେ ରଖାଯାଇଛି:
| ରାଉଣ୍ଡ | ମାମୁଁ ଘର ଦଳ | ଜେଜେ ଘର ଦଳ |
|---|---|---|
| ପ୍ରଥମ | 3 | 2 |
| ଦ୍ୱିତୀୟ | 2 | 4 |
| ତୃତୀୟ | 4 | 3 |
| ମୋଟ | 9 | 9 |
ଏଠି ଟାଇ ହେଲା, ତେଣୁ ତଳେ ଦିଆଯାଇଥିବା ସୁପର ଓଭର ନିୟମ ଲାଗିବ। ପ୍ରତି ପାଳିରେ କିଏ ଅଭିନୟ କଲେ, ତାହା ମଧ୍ୟ ଛୋଟ କରି ଲେଖନ୍ତୁ। ଏହାଦ୍ୱାରା କେହି ଦୁଇ ଥର ପାଳି ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ ଆଉ ଲାଜୁଆ ପିଲାଟି ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ିଯାଏ ନାହିଁ।
ଫୋନରେ ଗୋଟିଏ ନୋଟ ଖୋଲି ସ୍କୋର ଲେଖିପାରିବେ, କିନ୍ତୁ କାଗଜ ଓ କଲମର ମଜା ଅଲଗା: ଖେଳ ସରିବା ପରେ ସେହି କାଗଜଟି ଅନେକ ଘରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ବ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫ୍ରିଜ ଉପରେ ଲାଗି ରହେ, ଆଉ ହାରିଥିବା ଦଳ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଥର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ଆସେ।
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପଏଣ୍ଟ ଦେବେ କି? ଦଳ ଖେଳରେ ସାଧାରଣତଃ ପୂରା ଦଳ ପଏଣ୍ଟ ପାଏ। କିନ୍ତୁ କେତେକ ଗୋଷ୍ଠୀ “ଆଜିର ସବୁଠାରୁ ଭଲ ଅଭିନେତା” ବାଛିବାକୁ ଭଲ ପାଆନ୍ତି। ସେଥିପାଇଁ ପ୍ରତି ଠିକ ଉତ୍ତରରେ ଅଭିନେତାଙ୍କ ନାଁ ପାଖରେ ଗୋଟିଏ ତାରା ଦିଅନ୍ତୁ। ଶେଷରେ ଅଧିକ ତାରା ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଛୋଟ ପୁରସ୍କାର ଦିଅନ୍ତୁ, ଯେପରି ପ୍ରଥମ ଛେନା ପୋଡ଼ ଖଣ୍ଡ।
ଟାଇ ହେଲେ ବା ଖେଳ ଲମ୍ବା ହେଲେ କଣ କରିବେ?
ଦୁଇ ଦଳର ପଏଣ୍ଟ ସମାନ ହେଲେ ସୁପର ଓଭର ଖେଳନ୍ତୁ। ପ୍ରତି ଦଳ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ଚିଟ, ସମାନ କଷ୍ଟର, ଯେପରି ଖେଳ ଡେକରୁ “କବଡ଼ି” ଓ “ହକି”। ଯେଉଁ ଦଳ କମ ସମୟରେ ଉତ୍ତର ଦେଲା, ସେ ଜିତିଲା। ପୁଣି ସମାନ ହେଲେ ଦୁହେଁ ଜିତନ୍ତୁ, ଆଉ ମିଠା ଭାଗ କରନ୍ତୁ।
ଖେଳ ବହୁତ ଲମ୍ବା ହେଉଥିଲେ ଆଗରୁ ମୋଟ ପଏଣ୍ଟର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖନ୍ତୁ, ଯେପରି ପ୍ରଥମେ ଦଶ ପଏଣ୍ଟ ପାଉଥିବା ଦଳ ଜିତିବ। ମୂଳ ନିୟମ ପାଇଁ ଡମ୍ବ ଶରାଡ୍ସ କିପରି ଖେଳିବେ ପଢ଼ନ୍ତୁ।
