ଡମ୍ବ ଶରାଡ୍ସ ନିୟମ: ଇଶାରା, ସ୍କୋରିଂ ଓ ବିବାଦ ସମାଧାନର ପୂରା ଗାଇଡ
ଡମ୍ବ ଶରାଡ୍ସ ନିୟମ ସରଳ: ଅଭିନେତା କଥା କହିବେ ନାହିଁ, କୌଣସି ଶବ୍ଦ କରିବେ ନାହିଁ ବା ଓଠ ହଲାଇବେ ନାହିଁ। ସେ ଇଶାରାରେ ବିଷୟ, ଶବ୍ଦ ସଂଖ୍ୟା ଓ ଅର୍ଥ ବୁଝାନ୍ତି। ଏକରୁ ଦୁଇ ମିନିଟ ଭିତରେ ନିଜ ଦଳ ପୂରା ଉତ୍ତର କହିଲେ ଗୋଟିଏ ପଏଣ୍ଟ ମିଳେ। ନିୟମ ଭାଙ୍ଗିଲେ ସେହି ପାଳିର ପଏଣ୍ଟ ନାହିଁ।
ଡମ୍ବ ଶରାଡ୍ସ ନିୟମ: ମୂଳ ଆଠଟି କଥା କଣ?
ସ୍କୁଲ ଫଙ୍କସନ ହେଉ, କଲେଜ ଫେଷ୍ଟ ହେଉ ବା ଘରର ପର୍ବ ସନ୍ଧ୍ୟା, ଏହି ଆଠଟି ନିୟମ ପ୍ରାୟ ସବୁଠି ସମାନ:
- ଅତି କମରେ ତିନି ଜଣ ଖେଳାଳି ଦରକାର, ସାଧାରଣତଃ ଦୁଇଟି ଦଳରେ ବଣ୍ଟା ହୁଅନ୍ତି।
- ପ୍ରତି ଦଳ ବିରୋଧୀ ଦଳ ପାଇଁ ସିନେମା, ଗୀତ ବା ଶବ୍ଦ ବାଛେ ଓ ଚିଟରେ ଲେଖେ।
- ଅଭିନେତା ଚିଟଟି ଚୁପଚାପ ପଢ଼ନ୍ତି ଏବଂ କେବଳ ନିଜ ଦଳ ଆଗରେ ଅଭିନୟ କରନ୍ତି।
- ପାଳି ପିଛା ସମୟ ଆଗରୁ ଠିକ ହୁଏ, ଅଧିକାଂଶ ଦଳ ଏକରୁ ଦୁଇ ମିନିଟ ରଖନ୍ତି।
- ଅଭିନେତା ପୂରା ପାଳିରେ ଚୁପ ରହନ୍ତି: କଥା, ଶିଟି, ଗୁଣୁଗୁଣେଇବା ସବୁ ମନା।
- କେବଳ ନିଜ ଦଳ ଅନୁମାନ କରେ, ବିରୋଧୀ ଦଳ ଚୁପ ରହି ସମୟ ଦେଖେ।
- ପୂରା ଉତ୍ତର ଠିକ ହେଲେ ଗୋଟିଏ ପଏଣ୍ଟ, ସମୟ ସରିଲେ ଶୂନ।
- ଦୁଇ ଦଳ ପାଳି କରି ଖେଳନ୍ତି, ଶେଷରେ ଅଧିକ ପଏଣ୍ଟ ଥିବା ଦଳ ଜିତେ।
ଏହା ବାହାରେ ଯାହା କିଛି, ତାହା ଘରୋଇ ନିୟମ। ଅର୍ଥାତ ପ୍ରତି ଗୋଷ୍ଠୀ ନିଜ ସୁବିଧାରେ ବଦଳାଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଖେଳ ଆରମ୍ଭ ପୂର୍ବରୁ। ଖେଳ ମଝିରେ ନିୟମ ବଦଳାଇଲେ ହାରୁଥିବା ଦଳ ସବୁବେଳେ ଅନ୍ୟାୟ ବୋଲି କହିବ, ଆଉ ସନ୍ଧ୍ୟାଟି ଝଗଡ଼ାରେ ସରିବ। ପଏଣ୍ଟ ଗଣିବାର ଅଲଗା ଅଲଗା ଉପାୟ ପାଇଁ ଡମ୍ବ ଶରାଡ୍ସ ସ୍କୋରିଂ ପଢ଼ନ୍ତୁ।
ଅଭିନେତାଙ୍କ ପାଇଁ କଣ ମନା?
ଅଧିକାଂଶ ଝଗଡ଼ା ଏହି ତାଲିକାରୁ ଆସେ, ତେଣୁ ଖେଳ ଆରମ୍ଭରେ ଥରେ ଜୋରରେ ପଢ଼ି ଶୁଣାଇ ଦିଅନ୍ତୁ:
| ମନା | କାହିଁକି | ଭାଙ୍ଗିଲେ କଣ ହେବ |
|---|---|---|
| କୌଣସି ଶବ୍ଦ କହିବା | ଖେଳର ନାଁ ହିଁ “ଡମ୍ବ” | ସେହି ପାଳିର ପଏଣ୍ଟ ନାହିଁ |
| ଓଠରେ ଶବ୍ଦ ଗଢ଼ିବା | ଏହା ଚୁପଚାପ କଥା କହିବା | ସେହି ପାଳିର ପଏଣ୍ଟ ନାହିଁ |
| ଗୀତର ସୁର ଗୁଣୁଗୁଣେଇବା | ଗୀତ ଅତି ସହଜ ହୋଇଯାଏ | ସେହି ପାଳିର ପଏଣ୍ଟ ନାହିଁ |
| ପବନରେ ଅକ୍ଷର ଲେଖିବା | ଲେଖା ଏକ ପ୍ରକାର କହିବା | ପ୍ରଥମ ଥର ଚେତାବନୀ, ପରେ ପଏଣ୍ଟ କଟିବ |
| ଚିଟ ଅନ୍ୟକୁ ଦେଖାଇବା | ଉତ୍ତର ଫାଶ ହୋଇଯାଏ | ନୂଆ ଚିଟ, ସମୟ ଚାଲୁ ରହେ |
ତାଳି ମାରିବା, ପାଦ ପିଟିବା ବା ଆଙ୍ଗୁଠି ଚୁଟକି ଦେବା ଭଳି ଶବ୍ଦ ନେଇ ବହୁତ ଘରେ ମତଭେଦ ଅଛି। ସହଜ ସମାଧାନ: ସଙ୍କେତ ଭାବେ ଚଳିବ, କିନ୍ତୁ ଉତ୍ତରର ଅଂଶ ଭାବେ ନୁହେଁ। ଯେପରି “ଢୋଲ” ପାଇଁ ଟେବୁଲ ପିଟି ବାଜା ବଜାଇବା ମନା।
ସିନେମା, ଗୀତ ଓ ବହିର ଇଶାରା କଣ?
ଆଗରୁ ବିଷୟ ଜଣାଇଦେଲେ ଅନୁମାନକାରୀଙ୍କ କାମ ଅଧା ସହଜ ହୋଇଯାଏ। ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରାୟ ସବୁଠି ଏହି ସଙ୍କେତ ଚଳେ:
| ବିଷୟ | ଇଶାରା | ଉଦାହରଣ |
|---|---|---|
| ସିନେମା | ପୁରୁଣା କ୍ୟାମେରାର ହ୍ୟାଣ୍ଡେଲ ଘୁରାଇବା | ଟାଇଟାନିକ, ଗ୍ଲାଡିଏଟର |
| ଗୀତ | ମୁହଁ ପାଖରୁ ହାତ ଖୋଲି ଗାଇବା ଭଳି | କାଲା ଚଶମା, ଲୁଙ୍ଗୀ ଡାନ୍ସ୍ |
| ବହି ବା ଚରିତ୍ର | ଦୁଇ ପାପୁଲି ବହି ଭଳି ଖୋଲିବା | ହାରୀ ପଟର, ଭୀଷ୍ମ |
| ଟିଭି ସିରିଆଲ | ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ଆୟତାକାର ପରଦା ଆଙ୍କିବା | ଘରେ ସମସ୍ତେ ଦେଖୁଥିବା ସିରିଆଲ |
| ପ୍ରବାଦ ବା ଢଗ | ଦୁଇ ହାତରେ ଉଦ୍ଧୃତି ଚିହ୍ନ ଦେଖାଇବା | ନିଜ ଢୋଲ ନିଜେ ପିଟିବା |
ସିନେମା, ଗୀତ ଓ ବହିର ଉଦାହରଣ ଆମ ସିନେମା ଡେକ, ଗୀତ ଡେକ ଓ ବହି ଚରିତ୍ର ଡେକରୁ ନିଆଯାଇଛି। ସବୁ ସଙ୍କେତର ଚିତ୍ର ଭଳି ବିବରଣୀ ପାଇଁ ଡମ୍ବ ଶରାଡ୍ସ ଇଶାରା ଗାଇଡ ଦେଖନ୍ତୁ।
ଶବ୍ଦ କିପରି ଗଣିବେ?
ଶବ୍ଦ ସଂଖ୍ୟା ଭୁଲ ହେଲେ ପୂରା ପାଳି ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ଏହି ନିୟମ ମାନନ୍ତୁ:
- ଲେଖାରେ ଯେତେ ଶବ୍ଦ, ସେତେ ଆଙ୍ଗୁଠି। “ଦି ଲାୟନ କିଙ୍ଗ” ତିନି ଶବ୍ଦ, “ଆଜ ମୌସମ ବଡ଼ା ବେଇମାନ ହୈ” ପାଞ୍ଚ ଶବ୍ଦ।
- ଛୋଟ ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟ ଗଣାଯାଏ। “ଦି”, “ଅଫ”, “ଓ”, “ର” ଭଳି ଶବ୍ଦ ଅଲଗା ଲେଖା ହୋଇଥିଲେ ଗଣନ୍ତୁ।
- ସଂଖ୍ୟା ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦ। “୧୩ ଗୋଇଙ୍ଗ ଅନ ୩୦” ଚାରି ଶବ୍ଦ।
- ଅକ୍ଷର ଭାଗ ପାଇଁ ବାହୁରେ ଆଙ୍ଗୁଠି। ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦର କେତୋଟି ଭାଗ, ତାହା ବାହୁ ଉପରେ ଆଙ୍ଗୁଠି ରଖି ଦେଖାନ୍ତୁ।
କେଉଁ ଘରୋଇ ନିୟମ ଆଗରୁ ଠିକ କରିବେ?
ପ୍ରତି ପରିବାର ବା ସାଙ୍ଗ ଗୋଷ୍ଠୀର ନିଜର ଛୋଟ ନିୟମ ଥାଏ। ଖେଳ ମଝିରେ ଝଗଡ଼ା ନ ହେବା ପାଇଁ ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଆଗରୁ ଦିଅନ୍ତୁ:
- ଭାଷାର ସଙ୍କେତ ଦେବେ କି? ଓଡ଼ିଶାରେ ଓଡ଼ିଆ, ହିନ୍ଦୀ ଓ ଇଂରାଜୀ ତିନି ପ୍ରକାର ସିନେମା ଚାଲେ। ଅନେକ ଦଳ ଆଗରୁ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ସଙ୍କେତ ଠିକ କରନ୍ତି, ଯେପରି ଓଡ଼ିଆ ପାଇଁ ଛାତିରେ ହାତ।
- ଘରର ଜିନିଷ ଦେଖାଇବା ଚଳିବ କି?
- ଅଧା ପଏଣ୍ଟ ମିଳିବ କି?
- ପାସ କରିହେବ କି? କେତେକ ଦଳ ପାଳିରେ ଥରେ ଚିଟ ବଦଳାଇବାକୁ ଦିଅନ୍ତି।
- ଚିଟ ଲେଖିବାର ସୀମା କଣ? ଅତି ଅଜଣା ନାଁ ଲେଖିବା ମନା, ଯେପରି ବିଦେଶୀ ଆର୍ଟ ଫିଲ୍ମ ଯାହା କେହି ଦେଖିନାହାନ୍ତି।
ପିଲା ଓ ନୂଆ ଖେଳାଳିଙ୍କ ପାଇଁ ନିୟମ କିପରି ନରମ କରିବେ?
ଗାଁ ଘରେ ପର୍ବ ସମୟରେ ଯେତେବେଳେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷର ପିଲା ଠାରୁ ସତୁରି ବର୍ଷର ଜେଜେବାପା ଏକାଠି ଖେଳନ୍ତି, ସେତେବେଳେ କଲେଜ ଫେଷ୍ଟର କଡ଼ା ନିୟମ ଚଳେ ନାହିଁ। କିଛି ସହଜ ଛାଡ଼:
- ଛୋଟ ପିଲାଙ୍କୁ ଦୁଇ ମିନିଟ ଦିଅନ୍ତୁ, ବଡ଼ମାନଙ୍କୁ ଏକ ମିନିଟ।
- ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ ଶବ୍ଦ ସଂଖ୍ୟା ଦେଖାଇବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ସିଧା ଅଭିନୟ କରିବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ।
- ପ୍ରଥମ ଭୁଲ ପାଇଁ ପଏଣ୍ଟ ନ କାଟି କେବଳ ମନେ ପକାଇ ଦିଅନ୍ତୁ।
- ଜେଜେମା ଓ ଜେଜେବାପାଙ୍କ ପାଇଁ ଭଜନ, ପୁରୁଣା ଓଡ଼ିଆ ଗୀତ ବା ପୁରାଣର ଚରିତ୍ର ଲେଖନ୍ତୁ, ଯେପରି ସୀତା, କୃଷ୍ଣ ବା ଦ୍ରୌପଦୀ।
ଏମିତି କଲେ ସମସ୍ତେ ଖେଳରେ ରହନ୍ତି ଏବଂ ଜିତିବା ପାଇଁ କେବଳ ଜୋରରେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା ଭାଇମାନେ ହିଁ ନୁହେଁ, ଚୁପଚାପ ବୁଦ୍ଧି ଲଗାଉଥିବା ଲୋକ ମଧ୍ୟ ପଏଣ୍ଟ ପାଆନ୍ତି।
ବିବାଦ ହେଲେ ଠିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି କିପରି ନେବେ?
ଜଣେ ନିରପେକ୍ଷ ବିଚାରକ ରଖନ୍ତୁ, ସାଧାରଣତଃ ଘରର ବଡ଼ ଜଣେ ଯେ ଖେଳୁନାହାନ୍ତି। ସାଧାରଣ ବିବାଦ ପାଇଁ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଭଲ କାମ କରେ:
| ପରିସ୍ଥିତି | ପରାମର୍ଶିତ ନିଷ୍ପତ୍ତି |
|---|---|
| ଉତ୍ତର ପ୍ରାୟ ଠିକ, ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ଶବ୍ଦ ଛାଡ଼ିଗଲା | ପଏଣ୍ଟ ମିଳିବ |
| ଉତ୍ତରରେ ମୁଖ୍ୟ ଶବ୍ଦ ଭୁଲ | ପଏଣ୍ଟ ନାହିଁ |
| ଅଭିନେତାଙ୍କ ମୁହଁରୁ ହଠାତ ଶବ୍ଦ ବାହାରିଲା | ସେହି ପାଳିର ପଏଣ୍ଟ ନାହିଁ |
| ଚିଟର ନାଁ କେହି ଜାଣିନାହାନ୍ତି | ଚିଟ ବଦଳାନ୍ତୁ, ନୂଆ ସମୟ ଦିଅନ୍ତୁ |
| ବିରୋଧୀ ଦଳ ଉତ୍ତର ଚିତ୍କାର କରିଦେଲା | ଅଭିନେତାଙ୍କ ଦଳକୁ ପଏଣ୍ଟ |
ବିଚାରକଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଶେଷ ନିଷ୍ପତ୍ତି, ପୁଣି ପୁଣି ତର୍କ କରିବା ନାହିଁ। ଯଦି ଗୋଟିଏ ପ୍ରକାର ବିବାଦ ବାରମ୍ବାର ହେଉଛି, ପରବର୍ତ୍ତୀ ରାଉଣ୍ଡ ପାଇଁ ନୂଆ ଘରୋଇ ନିୟମ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜଣାଇ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଶେଷ କଥା: ନିୟମ ଖେଳକୁ ନ୍ୟାୟପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପାଇଁ, ମଜା ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ନୁହେଁ। ଛୋଟ ପିଲା ଭୁଲରେ କିଛି କହିଦେଲେ ହସି ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତୁ, କଡ଼ା ନିୟମ ବଡ଼ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ରଖନ୍ତୁ।