ડમ્બ શરાડ્સના નિયમો: ઇશારા અને સ્કોરિંગ સાથે સંપૂર્ણ ગાઇડ
ડમ્બ શરાડ્સના નિયમો સરળ છે: બે ટીમ બને, વારાફરતી એક ખેલાડી બોલ્યા વગર ચિઠ્ઠીનો શબ્દ અભિનયથી સમજાવે, અને ટીમ નક્કી સમયમાં, સામાન્ય રીતે 60 સેકન્ડથી 2 મિનિટમાં, જવાબ આપે તો 1 પોઇન્ટ મળે. બોલવું, હોઠ હલાવવા, હવામાં અક્ષર લખવા અને રૂમની વસ્તુ તરફ આંગળી ચીંધવી મનાઈ છે.
ડમ્બ શરાડ્સના નિયમો: મૂળ સાત મુદ્દા
સોસાયટીના નવરાત્રિ પછીના ગેટ-ટુગેધરથી લઈને કોલેજ ફેસ્ટ સુધી, લગભગ દરેક જગ્યાએ આ નિયમો જ ચાલે છે:
- ખેલાડીઓ બે ટીમમાં વહેંચાય. બે ટીમ માટે ઓછામાં ઓછા 4 ખેલાડી જોઈએ, એટલે દરેક ટીમમાં 2.
- દરેક ટીમ સામેની ટીમ માટે ચિઠ્ઠીઓ લખે. ચિઠ્ઠીમાં ફિલ્મ, ગીત, ટીવી શો, પુસ્તકનું પાત્ર કે સામાન્ય શબ્દ હોઈ શકે.
- અભિનય કરનાર ચિઠ્ઠી ચૂપચાપ વાંચે અને ફક્ત પોતાની ટીમ સામે અભિનય કરે.
- ટાઇમર ચાલુ થાય: સામાન્ય રીતે 60 સેકન્ડથી 2 મિનિટ.
- ફક્ત અભિનય કરનારની ટીમ જ અનુમાન કરી શકે. સામેની ટીમ ચૂપ રહે.
- સમયમાં સાચો જવાબ આવે તો 1 પોઇન્ટ. નહીં તો 0, અને વારો બીજી ટીમનો.
- નક્કી કરેલા રાઉન્ડ પછી વધુ પોઇન્ટવાળી ટીમ જીતે.
શું મનાઈ છે? બોલવા અને ઇશારાના નિયમ
ડમ્બ શરાડ્સનું નામ જ કહે છે કે અભિનય કરનાર “મૂંગો” રહે. ઘણા ઝઘડા આ ખાનામાંથી જ થાય છે, એટલે શરૂઆતમાં બધાને આ યાદી સંભળાવી દો:
| મનાઈ છે | કેમ |
|---|---|
| કોઈ પણ શબ્દ બોલવો | રમતનો મૂળ નિયમ |
| હોઠથી શબ્દ બતાવવો | ઘણા ખેલાડી ચૂપચાપ “હૈ” કે “કા” બોલી દે છે, તે પણ ગણાય |
| ગણગણવું કે સીટીથી ધૂન વગાડવી | ગીતની ચિઠ્ઠીમાં સૌથી વધુ થતી ભૂલ |
| હવામાં કે હાથ પર અક્ષર લખવા | અભિનયને બદલે સ્પેલિંગ થઈ જાય |
| રૂમની વસ્તુ તરફ આંગળી ચીંધવી | “પંખો” માટે ઉપર પંખો બતાવવો સહેલું પડે, એટલે મનાઈ |
| ચિઠ્ઠી ટીમને બતાવવી | સીધી છેતરપિંડી |
ઘરનો નિયમ: ઘણા પરિવારો પોતાના શરીરના ભાગ તરફ ઇશારો કરવાની છૂટ આપે છે, જેમ કે “આંખ” માટે આંખ બતાવવી. રમત શરૂ કરતાં પહેલાં આ નક્કી કરી લો.
ફિલ્મ, ગીત, ટીવી શો અને પુસ્તક કેવી રીતે બતાવવાં?
પહેલો ઇશારો હંમેશા કેટેગરીનો હોય. ભારતમાં લગભગ બધા આ ઇશારા ઓળખે છે:
| કેટેગરી | ઇશારો | ઉદાહરણ |
|---|---|---|
| ફિલ્મ | એક હાથ આંખ પાસે, બીજો હાથ જૂના કેમેરાનું હેન્ડલ ફેરવે | ફિલ્મો ડેકમાંથી “રંગ દે બસંતી” |
| ગીત | મોં પાસે હાથ રાખી ગાવાનો ડોળ, અવાજ વગર | ગીતો ડેકમાંથી “ચૈયાં ચૈયાં” |
| ટીવી શો | બંને આંગળીથી હવામાં ચોરસ સ્ક્રીન દોરવી | “તારક મહેતા કા ઉલ્ટા ચશ્મા” |
| પુસ્તક કે પાત્ર | બંને હથેળી પુસ્તકની જેમ ખોલવી | “તેનાલી રામા” કે “વિક્રમ અને વેતાળ” |
ત્યાર પછી શબ્દોની સંખ્યા આંગળીથી બતાવો. બધા ઇશારા વિગતે જોવા હોય તો ડમ્બ શરાડ્સના ઇશારા વાંચો.
શબ્દો અને શબ્દના ભાગ કેવી રીતે ગણાય?
ફિલ્મના નામમાં ગણતરીના નિયમ પર જ સૌથી વધુ દલીલ થાય છે. આ ધોરણ અપનાવો:
- દરેક અલગ લખાતો શબ્દ = એક શબ્દ. “અમર અકબર એન્થની” = 3 શબ્દ.
- નાના શબ્દો પણ ગણાય. “કુછ કુછ હોતા હૈ” = 4, “હૈ” પણ ગણાય.
- જોડાયેલા શબ્દ: “મુગલ-એ-આઝમ” ને 3 ગણવું કે 1, તે અગાઉથી નક્કી કરો. સૌથી સરળ: જેમ લખાય તેમ, એટલે 3.
- આંકડા: “83” જેવી ફિલ્મમાં આંકડો એક શબ્દ ગણાય. આંગળીથી 8 અને 3 બતાવી શકાય.
- શબ્દના ભાગ (સિલેબલ): શબ્દ લાંબો હોય તો બીજા હાથના કોણી નીચેના ભાગ પર આંગળીઓ મૂકીને કેટલા ભાગ છે તે બતાવો, પછી ભાગ પ્રમાણે અભિનય કરો. “બાજીરાવ” ને “બાજી” અને “રાવ” એમ બે ભાગમાં તોડી શકાય.
ઝઘડો થાય ત્યારે નિર્ણય કોણ લે?
ગુજરાતી પરિવારમાં રમત જેટલી મજાની, દલીલ પણ એટલી જ જોરદાર. તેથી આ પાંચ નિયમ પહેલેથી જાહેર કરો:
- એક નિર્ણાયક રાખો. કોઈ ટીમમાં ન હોય તેવા વડીલ કે યજમાન સૌથી સારા.
- ટાઇમર સામેની ટીમ પાસે. સમય પૂરો થયો કે નહીં તેની દલીલ બંધ.
- “લગભગ સાચું” નો નિયમ: ટીમ અર્થ સાચો કહે પણ શબ્દ થોડો જુદો હોય, જેમ કે “બાજીરાવ મસ્તાની” ને બદલે “મસ્તાની”, તો નિર્ણાયક નક્કી કરે. મોટે ભાગે આખું નામ જરૂરી રાખો.
- નિયમ તૂટે તો: પહેલી વાર ચેતવણી અને ચિઠ્ઠી રદ. ફરી થાય તો એક પોઇન્ટ ઓછો.
- અજાણી ચિઠ્ઠી: અભિનય કરનાર ફિલ્મ જાણતો જ ન હોય તો 10 સેકન્ડમાં ચિઠ્ઠી બદલી શકે. આ છૂટ દરેક ખેલાડીને રમતમાં એક જ વાર મળે.
ઘરના લોકપ્રિય નિયમો: રમત પહેલાં નક્કી કરો
ગુજરાતી પરિવારો અને સોસાયટીઓમાં કેટલાક નિયમ ઘરે ઘરે જુદા હોય છે. રમતની વચ્ચે “અમારે ત્યાં તો આમ જ રમાય” ની દલીલ ટાળવા, આ પાંચ મુદ્દા શરૂઆતમાં જ સ્પષ્ટ કરો:
| મુદ્દો | વિકલ્પ A | વિકલ્પ B |
|---|---|---|
| પોતાના શરીર તરફ ઇશારો | ચાલે (“આંખ” માટે આંખ) | ન ચાલે |
| પાસ કરવું | એક વારામાં એક પાસ | પાસ જ નહીં |
| સામેની ટીમ જવાબ બોલી દે | પોઇન્ટ સામેની ટીમને | ચિઠ્ઠી રદ, કોઈને પોઇન્ટ નહીં |
| ઘરની વસ્તુનો ઉપયોગ (દુપટ્ટો, ટોપી) | પ્રોપ તરીકે ચાલે | બિલકુલ નહીં |
| અડધું સાચું નામ | નિર્ણાયક નક્કી કરે | આખું નામ ફરજિયાત |
ઘણા ઘરોમાં સામેની ટીમ જાણીજોઈને ખોટા જવાબ બૂમો પાડીને ગૂંચવે છે. આ મજાક ગણાય કે નિયમભંગ, તે પણ પહેલેથી નક્કી કરો. સૌથી સારું: સામેની ટીમ સંપૂર્ણ ચૂપ રહે.
કોલેજ ફેસ્ટ અને સ્પર્ધા માટે કડક નિયમ
શાળા કે કોલેજની સ્પર્ધામાં ઘર જેવી છૂટ ન ચાલે. ત્યાં આ નિયમો સામાન્ય છે:
- દરેક ટીમને એક જ પ્રકારની ચિઠ્ઠી, જેમ કે બધી હિન્દી ફિલ્મો, જેથી સ્પર્ધા ન્યાયી રહે.
- દરેક વારા માટે એકસરખો સમય, જેમ કે 90 સેકન્ડ.
- “પાસ” કરવાની છૂટ નહીં, અથવા પાસ કરો તો પોઇન્ટ કપાય.
- સ્ટેજ પર અભિનય કરનાર ફક્ત પોતાની ટીમ તરફ મોં રાખે.
- નિર્ણાયકનો નિર્ણય અંતિમ.
ટીવી શો અને પુસ્તકના પાત્રોનો એક અલગ રાઉન્ડ રાખો તો ફક્ત ફિલ્મોના શોખીન લોકો જ આગળ ન નીકળી જાય. સ્કોરની બીજી રીતો માટે ટીમ અને સ્કોરિંગની ગાઇડ ઉપયોગી થશે.
