ડમ્બ શરાડ્સના ઇશારા: ફિલ્મ, ગીત અને શબ્દો બતાવવાની રીત
ડમ્બ શરાડ્સના ઇશારા મુખ્યત્વે છ છે: ફિલ્મ માટે જૂના કેમેરાનું હેન્ડલ ફેરવવું, ગીત માટે ગાવાનો ડોળ, ટીવી શો માટે હવામાં ચોરસ, શબ્દોની સંખ્યા માટે આંગળીઓ, નાના શબ્દ માટે ચપટી અને મળતા અવાજ માટે કાનની બૂટ પકડવી. આટલું આવડે તો લાંબું નામ પણ ઊકલે.
ડમ્બ શરાડ્સના ઇશારા: પહેલાં કેટેગરી બતાવો
ચિઠ્ઠી વાંચ્યા પછી સૌથી પહેલાં ટીમને જણાવો કે શું શોધવાનું છે. આનાથી અડધો સમય બચી જાય છે.
| કેટેગરી | ઇશારો |
|---|---|
| ફિલ્મ | એક હાથ આંખ પાસે લેન્સની જેમ, બીજો હાથ જૂના કેમેરાનું હેન્ડલ ગોળ ફેરવે |
| ગીત | મોં પાસે હાથ ખોલીને અવાજ વગર ગાવાનો ડોળ |
| ટીવી શો | બંને પહેલી આંગળીથી હવામાં ચોરસ સ્ક્રીન દોરો |
| પુસ્તક | બંને હથેળી જોડીને પુસ્તકની જેમ ખોલો |
| નાટક | બંને હાથથી પડદો ખોલતા હો તેમ બાજુએ ખસેડો |
| વ્યક્તિ કે પાત્ર | હાથથી પોતાના શરીરની રૂપરેખા બતાવો અથવા સીધા ઊભા રહી હાથ જોડો, ઘર પ્રમાણે |
ફિલ્મો ડેકની ચિઠ્ઠી હોય ત્યારે કેમેરાનો ઇશારો કર્યા વગર સીધા અભિનય પર ન કૂદો. “ડર” ની ચિઠ્ઠીમાં તમે ડરી જવાનો અભિનય કરો તો ટીમ લાગણી તો સમજે, પણ ફિલ્મ છે એ ખબર ન હોય તો “બીક”, “ભય” જેવા શબ્દોમાં અટવાઈ જાય.
શબ્દોની ગણતરી અને કયો શબ્દ બતાવવો?
ભારતીય ફિલ્મોનાં નામ લાંબાં હોય છે, એટલે ગણતરીના ઇશારા સૌથી કામના છે:
- કુલ શબ્દ: કેટેગરી પછી તરત જેટલા શબ્દ હોય તેટલી આંગળી બતાવો. “યે જવાની હૈ દીવાની” = 4 આંગળી.
- કયો શબ્દ: હવે ફરી આંગળી બતાવો કે કયા નંબરનો શબ્દ અભિનય કરો છો. બીજો શબ્દ = 2 આંગળી.
- આખું નામ એક સાથે: બંને હાથ પહોળા ફેલાવીને હવામાં મોટું વર્તુળ દોરો, એટલે “આખું નામ એક દૃશ્યથી બતાવું છું”.
- શબ્દના ભાગ (સિલેબલ): એક હાથની આંગળીઓ બીજા હાથના કોણી નીચેના ભાગ પર મૂકો. જેટલી આંગળી, તેટલા ભાગ.
- કયો ભાગ: ફરી એ જ જગ્યાએ આંગળી મૂકીને ભાગનો નંબર બતાવો.
નાના શબ્દો માટે ચપટી: કા, કી, હૈ, ના
“કુછ કુછ હોતા હૈ”, “કભી ખુશી કભી ગમ” કે “અજીબ દાસ્તાં હૈ યે” જેવાં નામમાં નાના શબ્દો અભિનયથી બતાવી શકાય નહીં. તે માટે:
- ચપટીનો ઇશારો: અંગૂઠો અને પહેલી આંગળી લગભગ અડાડો. ટીમ ઝડપથી “કા, કી, કે, હૈ, ના, સે, મેં, તો” બોલવાનું શરૂ કરે.
- સાચું પડે ત્યારે નાક અડાડો: ટીમ સાચો નાનો શબ્દ બોલે એટલે એક આંગળીથી નાકને અડો અને તે વ્યક્તિ તરફ ઇશારો કરો.
- ટીમની ટેવ: ચપટી જોતાં જ ટીમે આખી યાદી એક શ્વાસમાં બોલી જવી જોઈએ. આ પ્રેક્ટિસથી ઘણી સેકન્ડ બચે છે.
મળતો આવતો અવાજ અને શબ્દ ખેંચવો
જ્યારે શબ્દનો અભિનય અઘરો હોય ત્યારે અવાજવાળો રસ્તો પકડો:
| ઇશારો | અર્થ | ઉદાહરણ |
|---|---|---|
| કાનની બૂટ પકડવી | મળતો આવતો અવાજ | “દિલ” માટે કાન પકડો અને પછી “બિલ” ચૂકવવાનો અભિનય |
| બંને હાથ ખેંચીને દૂર લઈ જવા | શબ્દ લાંબો કરો | “દીવા” બતાવ્યા પછી “દીવાની” સુધી |
| બંને હાથ દબાવીને નજીક લાવવા | શબ્દ ટૂંકો કરો | “ગુલાબી” રંગ બતાવ્યા પછી “ગુલાબ” |
| ખભા પાછળ અંગૂઠો | ભૂતકાળ | “ગયો” ને બદલે “જવું” બતાવ્યું હોય ત્યારે |
| બે નાની આંગળી જોડવી | બહુવચન | “ભાઈ” થી “ભાઈઓ” |
અવાજવાળા શબ્દોની પ્રેક્ટિસ માટે અવાજ કરો ડેક મજાની છે. તેમાં “ભૌ ભૌ”, “ટકટક” કે “રીક્ષાનું પોં પોં હોર્ન” જેવાં કાર્ડ છે. ડમ્બ શરાડ્સમાં અવાજ કાઢવાની છૂટ નથી, એટલે આ કાર્ડ ફક્ત અભિનયથી બતાવવાનાં હોય ત્યારે રમત વધુ અઘરી અને મજેદાર બને.
ટીમ સાથે વાતચીતના ઇશારા
અભિનય દરમિયાન ટીમને દિશા આપવા આ ઇશારા કામ લાગે:
- નાક અડાડવું: બિલકુલ સાચું!
- હાથથી પોતાની તરફ બોલાવવું: નજીક છો, આગળ વધો.
- હથેળી આગળ કરી રોકવું: ખોટી દિશા, બીજું વિચારો.
- હાથ હલાવીને ભૂંસવું: આ ઇશારો ભૂલી જાઓ, ફરી શરૂ કરું છું.
- એક હાથ પૈડાની જેમ ગોળ ફેરવવો: આ જ શબ્દનાં બીજાં રૂપ બોલો.
- બંને હાથ ઉપર-નીચે હલાવવા: વધુ જોરથી અને ઝડપથી અનુમાન કરો, સમય ઓછો છે.
આ ઇશારા રમત શરૂ કરતાં પહેલાં એક વાર બધાને બતાવી દો, ખાસ કરીને નવા મહેમાનો અને બાળકોને. બે મિનિટની આ તૈયારીથી આખી સાંજ ગૂંચવાડો ઓછો રહે છે.
ગુજરાતી, હિન્દી કે અંગ્રેજી: ભાષાનો ઇશારો
ગુજરાતી ઘરોમાં હિન્દી, ગુજરાતી અને અંગ્રેજી ત્રણેય ફિલ્મોની ચિઠ્ઠી આવે છે. આ માટે કોઈ એક સર્વમાન્ય ઇશારો નથી, એટલે રમત પહેલાં ઘરનો ઇશારો નક્કી કરો. ઘણા લોકો ગુજરાતી ફિલ્મ માટે ગરબાની તાળી, હિન્દી માટે નમસ્તે અને અંગ્રેજી માટે હાથ મિલાવવાનો ઇશારો રાખે છે. એક વાર નક્કી થાય પછી આખી રમતમાં તે જ ઇશારો વાપરો.
ગીતની ચિઠ્ઠી માટે ગીતો ડેકમાં “લંડન ઠુમકડા”, “કેસરિયા” અને “ઝિંગાટ” જેવાં નામ છે. ગીતનો ઇશારો કરો, ભાષાનો ઇશારો કરો, પછી શબ્દ પ્રમાણે આગળ વધો.
પૂરું ઉદાહરણ: “કુછ કુછ હોતા હૈ”
- ફિલ્મનો ઇશારો: કેમેરાનું હેન્ડલ ફેરવો.
- ભાષા: ઘરના નિયમ પ્રમાણે હિન્દીનો ઇશારો.
- ચાર આંગળી: 4 શબ્દ.
- પહેલા અને બીજા શબ્દ માટે 1 અને 2 આંગળી, પછી ચપટી કરીને “થોડું” બતાવો. ટીમ “થોડા, જરા, કુછ” બોલે એટલે નાક અડાડો.
- બે આંગળીથી “આ જ શબ્દ બે વાર” બતાવો: “કુછ કુછ”.
- ચોથા શબ્દ “હૈ” માટે ચપટીનો ઇશારો. મોટે ભાગે અહીં સુધીમાં ટીમ આખું નામ બોલી દેશે.
આ ક્રમ ત્રણ-ચાર વાર કરો એટલે તમારી ટીમ ઇશારાની ભાષા પાકી શીખી જશે. આખા નિયમો માટે ડમ્બ શરાડ્સના નિયમો જુઓ.
