Handmerki í látbragðsleik: Bendingar sem allir ættu að kunna
Handmerki í látbragðsleik eru stuttar bendingar sem segja liðinu hvers konar orð er verið að leika áður en sjálfur leikurinn hefst. Mikilvægust eru merkin fyrir kvikmynd, bók og lag, fingur fyrir fjölda orða, fingur á framhandlegg fyrir atkvæði, tog í eyrnasnepil fyrir „hljómar eins og“ og bending á nefið fyrir „rétt“. Allir geta lært þau á einni mínútu.
Hvaða handmerki í látbragðsleik sýna flokkinn?
Fyrsta bendingin í hverri umferð segir hvað er á miðanum. Hún tekur tvær sekúndur en sparar oft hálfa mínútu af tilgangslausu giski.
| Flokkur | Handmerki |
|---|---|
| Kvikmynd | Önnur hönd við augað eins og linsa, hin snýr sveif |
| Bók | Lófarnir lagðir saman og opnaðir eins og bók |
| Lag | Hönd á hjartað og munnurinn opnaður eins og í söng, án hljóðs |
| Sjónvarpsþáttur | Ferningur teiknaður í loftið með vísifingrunum |
| Leikrit | Tjöld dregin frá með báðum höndum |
| Orðatiltæki eða setning | Gæsalappir með tveimur fingrum á hvorri hendi |
| Persóna | Bent á sjálfan sig og svo upp í loftið |
Í kvikmyndaflokknum eru bæði stórmyndir og íslenskar myndir, svo kvikmyndamerkið er það sem flestir nota mest. Titlar eins og Titanic, Encanto og Astrópía úr flokknum Kvikmyndir eru góðar æfingar.
Hvernig sýnirðu fjölda orða?
Eftir flokksmerkið kemur uppbygging titilsins. Svona gengur það fyrir sig:
- Haldið upp fingrum fyrir fjölda orða. Þrír fingur þýða þriggja orða titil.
- Haldið aftur upp fingrum til að segja hvaða orð þið ætlið að leika. Tveir fingur þýða orð númer tvö.
- Leikið orðið. Byrjið alltaf á því orði sem er auðveldast, ekki endilega því fyrsta.
- Smá orð eins og „og“, „í“ eða „á“ eru sýnd með því að halda þumli og vísifingri nálægt hvor öðrum. Liðið giskar þá upphátt á stuttu orðin.
- Allt hugtakið er sýnt með því að sveifla báðum höndum í stóran hring. Þá vita allir að nú kemur heildarmyndin.
Hvernig eru löng íslensk orð brotin niður?
Íslenskan er full af samsettum orðum og það er í raun forskot í látbragðsleik. Langt orð er oft bara tvö eða þrjú stutt orð sem auðvelt er að leika hvert fyrir sig.
- Atkvæði: leggið fingur á framhandlegginn. Þrír fingur þýða þrjú atkvæði. Bendið svo á fingur númer eitt, tvö eða þrjú eftir því hvaða atkvæði þið leikið.
- Orðhlutar: höggvið létt með jaðri lófans á framhandlegginn til að sýna að orðið sé samsett úr hlutum.
Nokkur dæmi:
| Orð | Brotið niður | Hvernig á að leika |
|---|---|---|
| Sjónvarp | sjón + varp | Bendið á augað, svo kastið einhverju |
| Rúgbrauðsís | rúg + brauð + ís | Brauðsneið, svo sleikt íspinna |
| Slökkviliðsmaður | slökkvi + lið + maður | Sprautið úr slöngu, svo bendið á hópinn |
| Vatnskælir | vatn + kælir | Drekkið vatn, svo skjálfið af kulda |
Hvað þýðir „hljómar eins og“?
Þegar leikarinn togar í eyrnasnepilinn er hann að segja: „Orðið sem ég leik núna hljómar eins og rétta orðið.“ Þá er leikið orð sem rímar eða er líkt í framburði. Ef orðið á miðanum er „hjól“ má toga í eyrað og leika „sól“ með því að teikna stóran hring í loftið og píra augun í birtunni.
Lagatitlar henta vel í þetta. Í flokknum Lög er til dæmis Ammæli. Togið í eyrað, leikið svo afmæli með því að blása á kertin á tertunni, og liðið kemst fljótt frá „afmæli“ yfir í rétta titilinn.
Sumir flokkar snúa reglunni við. Í Hljóðgerðu það er sjálft hljóðið svarið, eins og „Mú (kýr baular)“, „Gaggalagó (hani galar)“ eða „Bank bank (barið að dyrum)“. Þar eru hljóð leyfð en orð bönnuð, og það er skemmtileg tilbreyting í lok kvöldsins.
Hvaða merki stýra giskinu?
Þegar liðið er byrjað að giska þarf leikarinn að geta sagt „heitt“ eða „kalt“ án orða.
| Merki | Merking |
|---|---|
| Bent á nefið og á þann sem giskaði | Rétt |
| Veifað að sér með lófanum | Nálægt, haltu áfram |
| Hendur dregnar í sundur | Lengra orð, til dæmis fleirtala |
| Hendur færðar saman | Styttra orð |
| Veifað aftur fyrir öxlina | Þátíð |
| Hendur krosslagðar og sveiflað út | Byrja upp á nýtt |
Hvernig lærir hópurinn merkin fljótt?
Farið yfir töflurnar hér að ofan áður en fyrsta umferð hefst og leyfið öllum að prófa hvert merki einu sinni. Svo er gott að leika eina æfingaumferð saman með þekktum titli. Svona gæti hún litið út með laginu Þúsund sinnum segðu já:
- Lagamerki: hönd á hjartað og munnurinn opnaður án hljóðs.
- Fjórir fingur: titillinn er fjögur orð.
- Fjórir fingur aftur: byrjað er á síðasta orðinu, „já“, sem er auðveldast. Kinkið ákaft kolli.
- Tveir fingur: næst er „sinnum“. Sýnið margföldunarmerki með vísifingrunum.
- Einn fingur: „þúsund“ má sýna með því að opna og loka lófunum aftur og aftur til að gefa til kynna mikinn fjölda.
- Þrír fingur: „segðu“ er sýnt með því að benda á munninn og svo á liðið.
Þegar liðið hefur raðað orðunum saman bendið þið á nefið. Fyrir yngstu börnin dugar að kenna þrjú merki: kvikmynd, fjölda orða og „rétt“. Hin koma af sjálfu sér þegar þau hafa séð eldri systkini nota þau. Ef einhver gleymir sér er alltaf hægt að fletta upp reglunum í látbragðsleik.
