Izimpawu zezandla zomdlalo wokulingisa okufanele uzazi
Izimpawu zezandla zomdlalo wokulingisa ziwulimi oluthulile olusiza iqembu lakho liqagele ngokushesha. Okubaluleke kakhulu yilezi: uphawu lwefilimu, lwengoma, lwencwadi nolwe-TV, inani lamagama ngeminwe, izinhlamvu ezikhonjiswa engalweni, “kuzwakala njenge” ngokubamba indlebe, kanye “nishaye khona” ngokuthinta ikhala. Uma wonke umuntu ezazi ngaphambi kokuqala, ithuba ngalinye liba lifushane futhi limnandi kakhulu.
Izimpawu zezandla zomdlalo wokulingisa: uhlobo lwesihloko
Into yokuqala umlingisi ayenzayo ukutshela iqembu ukuthi isihloko siwuhlobo luni. Lokhu kususa ukuqagela okungasizi masinyane.
| Uhlobo | Indlela yokwenza uphawu |
|---|---|
| Ifilimu | Isandla esisodwa phambi kweso njengelensi, esinye siphenduka njengesondo lekhamera endala |
| Ingoma | Izandla zombili ziyavuleka zisuka emlonyeni, sengathi uyacula ngamandla |
| Incwadi | Izintende zezandla zihlangene, bese ziyavuleka njengencwadi |
| Uhlelo lwe-TV | Dweba isikwele emoyeni ngeminwe yombili |
| Umdlalo wasesiteji | Yenza sengathi udonsa ikhethini, bese uyakhothama |
| Umuntu odumile | Beka izandla okhalweni, uphakamise isilevu njengomuntu oziqhenyayo |
| Isisho noma isaga | Yenza izimpawu zokucaphuna emoyeni ngeminwe emibili esandleni ngasinye |
Izibonelo zamaqoqo okulingisa ziyasiza ukuzijwayeza: zama uphawu lwefilimu ngo-Titanic noma u-Vaya, uphawu lwengoma ngo-Khona noma u-Umama (Zahara), bese uzama uphawu lwe-TV nge-Uzalo.
Izimpawu zamagama nezinhlamvu
Ngemva kohlobo, umlingisi uchaza isakhiwo sesihloko:
- Inani lamagama: phakamisa iminwe ngangamagama. “Long Walk to Freedom” iminwe emine, “Uzalo” umunwe owodwa.
- Yiliphi igama: phakamisa umunwe futhi ukukhombisa ukuthi ulingisa igama lokuqala, lesibili noma lesithathu.
- Izinhlamvu: beka iminwe engalweni yakho. Iminwe emithathu isho izinhlamvu ezintathu.
- Yiliphi ihlamvu: ngemva kwalokho thinta ingalo ngomunwe owodwa, emibili noma emithathu.
- Igama elifushane: bonisa isithupha nomunwe wokukhomba ucishe uthintane, ukusho igama elincane njengokuthi “of” noma “to” ezihlokweni zesiNgisi.
- Isihloko sonke: yenza isiyingi esikhulu ngezingalo zombili, usho ukuthi uzolingisa umqondo wonke kanyekanye.
Kungani izinhlamvu zibaluleke kakhulu esiZulwini?
IsiZulu siwulimi lapho izingxenye eziningi zihlanganiswa zibe yigama elilodwa elide. Igama elifana nelithi “Ukuthumela umlayezo” linamagama amabili kuphela, kodwa izinhlamvu eziningi. Ngakho, esikhundleni sokubala amagama, kuvame ukusiza kakhulu ukubala izinhlamvu.
Izindlela ezintathu ezisebenzayo:
- Lingisa incazelo yegama. Izihloko eziningi zasekhaya ngamagama esiZulu ajwayelekile. “Isibaya” ungasilingisa ngokuqhuba izinkomo zingene esibayeni. “Khona” ungakhomba indawo uthi “lapho”. “Umama” ungalingisa umama ophethe ingane emhlane.
- Hlukanisa ngezinhlamvu. “Isikhova” sinezinhlamvu ezine: i-si-kho-va. Khombisa iminwe emine engalweni, bese uqhubeka nengxenye engaqageleka kalula.
- Sebenzisa igama elincane ngaphakathi kwelide. Ku-“Umalume” ungaqala ngokulingisa “umama”, bese wenza uphawu lokwelula ukuze iqembu lizwe ukuthi igama lide kancane.
Izimpawu zokuqondisa iqembu
Lezi zimpawu zisetshenziswa phakathi nethuba ukutshela abaqageli ukuthi basondele yini:
| Uphawu | Incazelo |
|---|---|
| Thinta ikhala, ukhombe umuntu | Nishaye khona, igama lilungile |
| Shukumisa isandla ngakuwe | Nisondela, qhubekani |
| Phusha izandla kude nawe | Nihamba kude, buyelani emuva |
| Hlanganisa izandla sengathi uyacindezela | Igama lifushane kunalelo enilishilo |
| Hlukanisa izandla sengathi welula injoloba | Igama lide kunalelo enilishilo |
| Beka umunwe emunweni omunye | Ubuningi, njengokuthi “izinja” hhayi “inja” |
| Phonsa isandla ngemuva kwehlombe | Isikhathi esedlule, njengokuthi “wahamba” |
| Yenza sengathi ususa okubhaliwe ebhodini | Khohlwani konke, ngiqala kabusha |
Lezi zimpawu ziyasiza ikakhulukazi emaqenjini amakhulu, lapho abantu abaningi beqagela ngesikhathi esisodwa. Uma usuzijwayele, zisebenzise kanye nalawa amasu omdlalo wokulingisa.
Kuzwakala njenge: uphawu lomsindo ofanayo
Uma igama linzima ukulilingisa, kodwa kukhona elinye igama elizwakala njengalo, bamba isandla ngemva kwendlebe. Iqembu lizokwazi ukuthi akufanele liqagele okulingiswayo kuphela, kodwa igama elinomsindo ofanayo.
Isibonelo, uma ifilimu ithi “Bambi”, ungabamba indlebe, bese ulingisa umuntu obamba ibhola elijikijelwe kuye. Iqembu lithi “Bamba!”, bese ushukumisa isandla ukuthi lisondele kancane: “Bambi!” Lokhu kusebenza kahle kakhulu ezihlokweni zesiNgisi ezizwakala njengegama lesiZulu lansuku zonke. Kodwa qaphela: uphawu lomsindo ofanayo lusiza kuphela uma igama olilingisayo lilula kakhulu kunempendulo uqobo. Uma lokho kungenzeki, buyela ekulingiseni incazelo, ngoba iqembu lizodideka uma uhlanganisa izindlela ezimbili ngesikhathi esisodwa.
Uma iqembu lenu lithanda imisindo, zamani iqoqo elithi Yenza Umsindo, elivumela ukukhonya kwengonyama, ukukhala kwembuzi noma ukuduma kwezulu. Kulolo hlobo lomdlalo, imisindo iyavunyelwa ngamabomu, kodwa amagama asaqhubeka engavunyelwe.
Amaphutha avamile lapho kusetshenziswa izimpawu
Ngisho nabadlali abanolwazi benza la maphutha. Ukuwagwema kungakusindisela imizuzwana eminingi ethubeni ngalinye:
- Ukweqa uphawu lohlobo. Abanye baqala ngokulingisa ngqo. Iqembu lichitha isikhathi liqagela izilwane kanti kuyifilimu. Qala njalo ngohlobo, ngisho noma kubonakala kulula.
- Ukwenza izimpawu ngokushesha okukhulu. Uma iminwe yakho ishintsha ngaphambi kokuthi iqembu libale, kufanele uqale kabusha. Bamba uphawu ngalunye kuze kube umuntu ethi “Amagama amathathu!”
- Ukukhohlwa ukuqinisekisa. Uma iqembu lithe “Igama lesibili!”, nikina ikhanda uthi yebo ngaphambi kokuqhubeka. Ngaphandle kwalokho abazi ukuthi bazwe kahle yini.
- Ukusebenzisa izimpawu ezingaziwa. Uphawu oluqanjwe khona manje phakathi nethuba aluqondwa muntu. Uma iqembu lingaziqondi, buyela ekulingiseni okulula.
- Ukungabheki abaqageli. Izimpawu zokuqondisa zisebenza kuphela uma ubheka ubuso bomuntu oseduze nempendulo, hhayi ophahleni.
Iqiniso ukuthi izimpawu zingumhlahlandlela, hhayi umdlalo uqobo. Iqembu elihlekayo, elilingisa ngomzimba wonke futhi elizwanayo lizowina kaningi kunelaziyo izimpawu eziyikhulu kodwa elingazisebenzisi kahle.
Ungazijwayeza kanjani izimpawu ngaphambi komdlalo?
- Yenza umzuliswano wokuzijwayeza. Umuntu ngamunye ulingisa isihloko esisodwa esilula, njengo-“Frozen” noma “Happy Birthday”, esebenzisa izimpawu kuphela.
- Bhala izimpawu ephepheni. Lineke odongeni noma etafuleni ukuze abaqalayo nezingane balibheke.
- Khombisani ugogo nomkhulu. Abanye abadala bajwayele izimpawu ezihlukile. Vumelanani ngazo ngaphambi kokuqala, ukuze kungabikho ukudideka.
- Hlolani izimpawu zezingoma. Izingoma zaseMzansi ezifana no-“Isgubhu” ka-DJ Tira zisiza ukufunda ukuthi uphawu lwengoma luhlukaniswa kanjani nolwefilimu.
Uma usufuna imithetho egcwele yomdlalo, kuhlanganise nokuthi yini evunyelwe nengavunyelwe, funda imithetho yomdlalo wokulingisa. Bese uzama izimpawu zakho ngezingoma zeqoqo elithi Izingoma. Ngemva kwemizuliswano embalwa, izimpawu zizoba yinto yemvelo kuwo wonke umndeni.
