Sessiz Sinema İşaretleri: Herkesin Bilmesi Gereken Hareketler
En çok kullanılan sessiz sinema işaretleri şunlardır: film için göz önünde kamera tutup yanda kol çevirmek, şarkı için ağız önünde mikrofon tutmak, kitap için avuçları açmak, kelime sayısı için parmak göstermek ve hece sayısı için parmakları ön kola yatırmak. Doğru tahmin burna dokunarak onaylanır. Bu ortak dil, anlatıcıya her turda değerli saniyeler kazandırır.
Kategori işaretleri: film, dizi, şarkı, kitap
Her tur kategori işaretiyle başlar. Takım ne aradığını bilirse tahminleri doğru rafa yönelir.
| Kategori | İşaret | İpucu |
|---|---|---|
| Film | Bir el gözde, diğer el yanda kamera kolu çevirir | Yeşilçam filmlerinde de, yabancı filmlerde de aynı |
| Dizi | İki işaret parmağıyla havaya ekran çizilir | Sonra kumandayla kanal değiştirme eklenebilir |
| Şarkı | Ağız önünde hayali mikrofon | Sallanarak sahne havası verin, ama ses yok |
| Kitap | Avuçlar birleşip kitap gibi açılır | Sayfa çevirme hareketi ekleyin |
| Ünlü kişi | Havaya imza atar gibi yapmak | Bazı gruplar alkış hareketi kullanır |
| Tiyatro ya da oyun | Önde iki el ile perde açmak | Nadir ama işe yarar |
Kelime bir isim değil de bir hareketse (örneğin “çay demlemek” ya da “otobüse binmek”), kategori işaretini atlayıp doğrudan canlandırmaya geçin. Kategori işaretini yaparken de acele etmeyin: yanlış anlaşılan bir kategori, takımı bütün tur boyunca yanlış yerde aratır ve en kolay kelimeyi bile zorlaştırır.
Kelime ve hece için sessiz sinema işaretleri nelerdir?
Kategoriden sonra ismin yapısı gelir. Türkçede uzun isimler sık olduğu için bu işaretler oyunun belkemiğidir.
| Ne gösteriliyor | İşaret |
|---|---|
| Kelime sayısı | Kaç kelimeyse o kadar parmak |
| Kaçıncı kelime | Önce sayıyı gösterip ardından anlatmaya başlamak |
| Hece sayısı | Parmakları diğer kolun ön tarafına yatırmak |
| Kaçıncı hece | Koldaki parmaklardan birine dokunmak |
| Tüm isim birden | Kollarla havada büyük bir daire çizmek |
| Kısa kelime (ve, ile, bir) | Başparmak ve işaret parmağı arasında küçük boşluk |
| Uzun kelime | Kolları iki yana açmak |
“Ve” gibi kısa bağlaçları çoğu zaman anlatmanıza gerek yoktur. Küçük boşluk işaretini yapıp sonraki kelimeye geçmek takıma boşluğu kendisi doldurma fırsatı verir.
Tahmin edenleri yönlendiren işaretler
Anlatıcının en büyük silahı takımına “sıcak” ya da “soğuk” diyebilmesidir. Bunlar konuşmadan yapılır:
- Doğru: Burna dokunup doğru söyleyeni işaret etmek.
- Yaklaştın: Avuç içi size dönük, elle “gel gel” yapmak.
- Uzaklaştın: Avuçla havayı ileri itmek.
- Devam et, eş anlamlısını söyle: İki eli birbirinin etrafında döndürmek.
- Daha küçüğü, daha kısası: Avuçları birbirine yaklaştırmak.
- Daha büyüğü, uzunu: Avuçları birbirinden uzaklaştırmak.
- Geçmiş zaman: Başparmakla omzun üzerinden arkayı göstermek.
- Tersi: İşaret parmaklarını yatay tutup yer değiştirtmek.
- Kulağa benziyor: Kulak memesini çekmek, sonra kafiyeli kelimeyi canlandırmak.
Bu işaretler yalnızca anlatıcı için değildir. Tahmin eden takım da onları okumayı öğrenmelidir: “yaklaştın” işaretini gören oyuncu konuyu değiştirmemeli, aynı kelimenin yakın anlamlılarını sıralamalıdır. “Uzaklaştın” işaretinde ise hemen başka bir yöne geçmek gerekir. Bir takım bu iki hareketi ne kadar hızlı okursa o kadar çok puan toplar.
Türkçeye özel işaretler: ekler ve heceler
Türkçe sondan eklemeli bir dil olduğu için çoğul, iyelik ya da hal eklerini göstermek bazen ismin tamamını açar.
- Çoğul (-ler, -lar): Bir şeyi canlandırdıktan sonra iki elle “çok” anlamında yelpaze açın. “Şirinler” ya da “Çakmaktaşlar” gibi isimlerde işe yarar.
- Benim (-m): Göğsünüze dokunun. “Babam ve Oğlum” filminde iki kelimenin sonunda da bu işaret vardır.
- Ek eklemek: Kelimeyi anlattıktan sonra küçük parmağı kelimenin “arkasına” yapıştırır gibi bir hareket yapın.
Hece bölerken anlamı olan parçalar arayın. Örneğin Şarkılar destesindeki “Domates Biber Patlıcan” için üç parmak gösterip her sebzeyi ayrı ayrı canlandırabilirsiniz: domatesi avucunuzda tartıp koklayın, biberi ısırıp acıdan yüzünüzü buruşturun, patlıcanı uzunlamasına dilimleyip tavaya atın. Kelimeler somut olduğunda hece işaretine hiç gerek kalmaz.
Örnek: bir film adını işaretlerle baştan sona anlatmak
İşaretlerin nasıl birleştiğini görmek için Filmler destesinden “Babam ve Oğlum” kartını adım adım anlatalım:
- Film işareti: göz önünde kamera, yanda kol çevirme.
- Üç parmak: üç kelime.
- Bir parmak, birinci kelime: hayali bıyığınızı burarak gazete okuyan yaşlı bir adam olun, sonra göğsünüze dokunun (benim).
- İki parmak, ikinci kelime: başparmak ve işaret parmağıyla küçük boşluk. Takım “ve” diye tamamlar.
- Üç parmak, üçüncü kelime: elinizi bel hizasında tutup küçük bir çocuğun boyunu gösterin, tekrar göğsünüze dokunun.
- Takım “Babam ve Oğlum” der, burna dokunup bileni gösterirsiniz.
Ses kartlarında işaretler nasıl kullanılır?
Sesini Çıkar destesindeki kartlar seslerin kendisidir: “Hapşu”, “Hav hav”, “Merdiven gıcırtısı”, “Ambulans sireni” gibi. Klasik kurallarla oynuyorsanız sesi çıkarmazsınız, sesin kaynağını canlandırırsınız. “Hapşu” için burnunuzu kırıştırıp öne doğru sarsılın, “Merdiven gıcırtısı” için parmak uçlarında yavaşça basamak çıkıp yüzünüzü buruşturun. “Ambulans sireni” içinse direksiyon tutup yolun kenarına çekilen bir sürücü olun, tepede dönen ışığı elinizle gösterin. Kulağa benziyor işareti burada da yardımcı olur.
Yeni işaret uydurmadan önce anlaşın
Gruplar oynadıkça kendi işaretlerini geliştirir ve bu oyunun tadıdır. Ancak yeni bir işareti oyunun ortasında icat etmek rakip takımı haklı olarak kızdırır. Oyundan önce bir dakika ayırıp işaretleri hep birlikte prova edin, yeni gelenlere bu listeyi gösterin. Kısa bir prova için şu sırayı izleyebilirsiniz:
- Herkes aynı anda film, dizi, şarkı ve kitap işaretini yapar.
- Biri rastgele bir sayı söyler, herkes kelime ve hece sayısını gösterir.
- “Yaklaştın”, “uzaklaştın” ve “kulağa benziyor” işaretleri birer kez denenir.
- Grubun özel işaretleri varsa (örneğin “Yeşilçam filmi” için siyah beyaz ekran anlamında gözleri kısmak) şimdi söylenir.
İşaretlerin dışında kalan bütün kurallar için sessiz sinema kuralları rehberine bakabilirsiniz.
