Ungakhuluma yini emdlalweni wokulingisa? Imithetho yomsindo
Ungakhuluma yini emdlalweni wokulingisa? Uma ungumlingisi, cha: emithethweni ejwayelekile umlingisi akavunyelwe ukukhuluma, ukucula, ukuhleba noma ukwenza noma yimuphi umsindo, usebenzisa umzimba, ubuso nezimpawu zezandla kuphela. Abaqageli bona bangakhuluma ngokukhululekile, bamemeze izimpendulo eziningi. Kukhona izindlela zokudlala ezivumela umsindo, njengomzuliswano wemisindo noma wokuculela, kodwa kufanele nivumelane ngazo ngaphambi kokuqala.
Ungakhuluma yini emdlalweni wokulingisa uma ungumlingisi?
Umthetho omkhulu womdlalo wokulingisa ulula: umlingisi uthula kusukela ngesikhathi ethatha ikhadi kuze kube yilapho igama seliqageliwe noma isikhathi siphelile. Lokhu kusho ukuthi akavunyelwe:
- ukusho igama noma ingxenye yalo,
- ukunyakazisa izindebe sengathi uthi igama ngaphandle kwezwi,
- ukucula, ukuhuma noma ukushaya umlozi,
- ukwenza imisindo yezilwane, yemishini noma yemvelo,
- ukubhala igama emoyeni noma phansi ngomunwe.
Lo mthetho uyafana cishe kuyo yonke imindeni nezilimi, futhi yiwona owenza umdlalo wokulingisa uhluke kweminye imidlalo yokuqagela. Abaqageli bona bangakhuluma, kodwa umlingisi uthula. Umgomo walo mthetho ngukuthi umdlalo ube yinselelo. Uma umlingisi ekwazi ukwenza umsindo wenkomo, ikhadi elithi “inkomo” liyaphela ngomzuzwana owodwa. Ukuthula kuphoqa umlingisi ukuthi acabange, futhi yikho okuhlekisayo. Ukubona umuntu ezama ukubonisa “inkomo” ngezimpondo zeminwe, ngokuhlafuna nangokuhamba kancane, kumnandi kakhulu kunokuzwa nje umsindo wayo. Ubuciko bomdlalo busekuthuleni.
Yini evunyelwe kumlingisi?
| Okuvunyelwe | Okungavunyelwe |
|---|---|
| Izimpawu zezandla ezaziwayo, njengefilimu noma ingoma | Ukusho igama noma ingxenye yalo |
| Ubuso obubonisa imizwa | Ukunyakazisa izindebe sengathi ukhuluma |
| Ukukhomba umzimba wakho, njengekhala noma indlebe | Ukukhomba izinto ezisegumbini ezinikeza impendulo |
| Ukunqekuza ikhanda uthi yebo, noma ukunikina uthi cha | Ukucula, ukuhuma noma ukushaya umlozi |
| Ukubonisa inani lamagama nezinhlamvu ngeminwe | Ukubhala izinhlamvu emoyeni |
| Ukusebenzisa indawo yonke yegumbi | Ukwenza imisindo yezilwane noma yemishini |
Izimpawu zezandla zingumthombo omkhulu wosizo kumlingisi othule. Uma ungakazazi zonke, funda umhlahlandlela wethu wezimpawu zezandla zokulingisa.
Izimo ezingaqondakali: ukuhleka, ukuthimula nezinhlamvu zokuqhwakaza
Amanye amaphuzu ayaxoxwa njalo emindenini. Nansi indlela imindeni eminingi ewaxazulula ngayo:
- Ukuhleka ngephutha. Umlingisi ohlekayo akajeziswa, ngoba ukuhleka akusona isiqondiso. Kodwa uma ehleka ngendlela efana nesilwane ekhadini, njengefisi, lokho kuyisiqondiso esingavunyelwe.
- Ukuthimula noma ukukhwehlela. Akubalwa njengomsindo, ngaphandle uma ikhadi lithi “Ukuthimula”, njengoba kunjalo kwamanye amaqoqo.
- Ukushaya izandla. Ukushaya izandla kanye ukuze ubonise isenzo kuvame ukuvunyelwa. Ukushaya isigqi sengoma akuvunyelwe.
- Izinhlamvu zokuqhwakaza. IsiZulu sinemisindo yokuqhwakaza, njengo-c, q no-x. Le misindo iyingxenye yolimi, ngakho ukuyenza kufana nokukhuluma, futhi akuvunyelwe.
- Ukuphefumula ngamandla. Ukuphefumula sengathi ukhathele kuyavunyelwa, uma kungezwakali njengegama.
Uma kunengxabano, umqondisi noma iqembu eliphikisayo lithatha isinqumo, futhi isinqumo sabo siyahlonishwa. Umhlahlandlela wethu wemithetho yomdlalo wokulingisa unezindlela eziningi zokuxazulula izingxabano.
Abaqageli bangakhuluma kangakanani?
Abaqageli abanawo umthetho wokuthula. Eqinisweni, iqembu elikhuluma kakhulu livame ukuwina, ngoba umlingisi uzwa izimpendulo eziningi futhi angakhomba eyodwa esondele. Nansi imithetho evamile yabaqageli:
- Memezani izimpendulo eziningi. Akukho mkhawulo wokuqagela. Phendulani ngokushesha, ningalindi ukuba nesiqiniseko.
- Chazani lokho enikubonayo. Ukusho ukuthi “uyagijima… uyabaleka… uyesaba” kusiza umlingisi ukuthi abone ukuthi niseduze.
- Iqembu eliphikisayo lithule. Abadlali beqembu elinye abavunyelwe ukuqagela ngezwi eliphezulu, ngoba bangasiza noma baphazamise.
- Ningabheki ikhadi. Akekho ovunyelwe ukubheka ikhadi ngaphandle komlingisi nomqondisi.
Uma umlingisi ebona impendulo eseduze, angakhomba umqageli oyishilo, anqekuze ikhanda, bese enza uphawu lokuthi “qhubeka” ngesandla. Konke lokho kwenziwa ngaphandle komsindo.
Kwenzekani uma umlingisi ekhuluma?
Kwenzeka kubo bonke, ikakhulukazi uma umuntu ejabule kakhulu noma ekhathazekile. Imindeni ivame ukusebenzisa enye yalezi zindlela:
- Ikhadi liyalahleka. Ikhadi libekwa eceleni, iqembu alitholi iphuzu, futhi umlingisi uthatha ikhadi elilandelayo.
- Iphuzu liya kwelinye iqembu. Indlela eqinile, elungele abadlali abanolwazi.
- Ithuba liyaphela. Umlingisi ubuyela endaweni yakhe ngokushesha, kanti elinye iqembu liqala.
Ezinganeni ezincane, ningazijezisi nhlobo ekuqaleni. Zikhumbuze nje ngomusa, bese ziqhubeka. Ukujezisa kakhulu kungazenza zingafuni ukudlala.
Okubalulekile ukuthi nivumelane ngendlela eyodwa ngaphambi komzuliswano wokuqala. Uma imithetho icacile kusukela ekuqaleni, azikho izingxabano kamuva, futhi akekho ozizwa ephathwe ngokungenabulungiswa lapho ikhadi lilahleka.
Izindlela zokudlala ezivumela umsindo
Ngezinye izikhathi umsindo wenza umdlalo uhlekise kakhulu. Iqoqo lika-Yenza Umsindo lakhelwe lokhu: umlingisi uvunyelwe ukwenza imisindo, kodwa hhayi amagama. Nansi imibono evela kulo:
| Ikhadi | Ubunzima | Ithiphu |
|---|---|---|
| Ukukhonya Kwengonyama | Kulula | Qala kancane, bese ukhulisa umsindo kuze kugcwale igumbi |
| Ukukhala Kwedada | Kulula | Engeza ukuhamba okuxegayo ukuze kuhlekise kakhulu |
| Ukukhala Kwembuzi | Kulula | Nikinisa izwi lakho kancane |
| Ukukhala Kwesitimela | Phakathi | Qala ngokushaya kancane, bese ushesha njengesitimela esisuka esiteshini |
| Ukuhleka Kakhulu | Phakathi | Hleka uze uwe phansi, bambelela esiswini |
| Ukuduma Kwezulu | Kunzima | Umsindo ophansi oqhubekayo, bese ugqashuka ngokuzumayo |
| Ukugeleza Komfula | Kunzima | Umsindo othambile ongapheli, uhambisane nesandla esigelezayo |
Imizuliswano yomsindo ilungele ukuqala umdlalo, ngoba ivusa igumbi lonke, noma ukuwuphetha ngokuhleka okukhulu. Kodwa ningayixubi nemizuliswano ejwayelekile ngaphandle kokutshela abadlali kusengaphambili, ngoba umlingisi angadideka ukuthi umsindo uvunyelwe nini.
Enye indlela ngumzuliswano wokuculela. Iqoqo lika-Culela livumela umlingisi ukuthi ahume iphimbo lengoma ngaphandle kwamagama, njenge-Pata Pata noma i-Jingle Bells.
Imithetho yasekhaya yezingane ezincane
Izingane ezineminyaka emithathu kuya kweyisithupha zithola kunzima ukuthula isikhathi eside. Imindeni eminingi isebenzisa umthetho olula: umntwana angenza umsindo owodwa, kodwa kuphela uma esezame imizuzwana engama-20 ngaphandle kwawo. Lokhu kumfundisa ukusebenzisa umzimba kuqala, futhi kumvikela ekudumaleni.
Abanye abazali bavumela umsindo kuphela emakhadini ezilwane, ngoba izingane zithanda ukukhonya njengengonyama noma ukukhala njengenkukhu. Amakhadi ezinto namafilimu wona alingiswa ngokuthula. Le ndlela ihlanganisa ubumnandi nemithetho, futhi ilungiselela izingane umdlalo ojwayelekile.
Ngemva kokuthi izingane sezikhulile, nciphisani umthetho kancane kancane, kuze kube yilapho zidlala ngokuthula ngokuphelele njengabantu abadala. Lokho kuvame ukwenzeka ngokwemvelo eminyakeni eyisikhombisa noma eyisishiyagalombili, lapho izingane sezazi izimpawu zezandla futhi zithanda inselelo.
