Επιτρέπεται να μιλάς στην παντομίμα; Ήχοι και κανόνες
Όχι, δεν επιτρέπεται να μιλάς στην παντομίμα, τουλάχιστον στην κλασική της μορφή. Όποιος δείχνει την κάρτα μένει εντελώς βουβός: χωρίς λέξεις, χωρίς ψίθυρους, χωρίς ήχους όπως «γαβ» ή «μπαμ», και χωρίς να σχηματίζει τη λέξη με τα χείλη. Μιλάνε μόνο όσοι μαντεύουν. Αν η παρέα θέλει ήχους, μπορεί να το συμφωνήσει ως παραλλαγή, αλλά τότε δεν είναι πια κλασική παντομίμα.
Τι επιτρέπεται και τι απαγορεύεται στον ηθοποιό;
Οι περισσότεροι καβγάδες σε μια παντομίμα γίνονται για τα ίδια πράγματα. Ο παρακάτω πίνακας είναι ο κανόνας που ακολουθούν οι περισσότερες παρέες:
| Ενέργεια | Επιτρέπεται; | Σημείωση |
|---|---|---|
| Λέξεις, ψίθυροι | Όχι | Ούτε «ναι» ούτε «όχι» με φωνή |
| Ήχοι (γαβ, μπαμ, σφύριγμα) | Όχι | Μόνο αν το συμφωνήσετε ως παραλλαγή |
| Λέξη με τα χείλη χωρίς φωνή | Όχι | Θεωρείται μίλημα |
| Βουβό τραγούδι για το νόημα «τραγούδι» | Ναι | Χωρίς να φαίνονται οι στίχοι στα χείλη |
| Κούνημα κεφαλιού για ναι ή όχι | Ναι | Είναι το βασικό μέσο επικοινωνίας |
| Νοήματα για λέξεις και συλλαβές | Ναι | Δάχτυλα για λέξεις, δάχτυλα στον πήχη για συλλαβές |
| Γράμματα στον αέρα | Όχι | Ούτε με το δάχτυλο ούτε με τη μύτη |
| Δείξιμο αντικειμένων στο δωμάτιο | Συνήθως ναι | Όχι το ίδιο το αντικείμενο της κάρτας |
| Χρήση αντικειμένων (στυλό, ποτήρι) | Όχι | Το σώμα είναι το μόνο σας εργαλείο |
Τα αναλυτικά νοήματα θα τα βρείτε στον οδηγό με τα νοήματα στην παντομίμα.
Γιατί δεν επιτρέπονται ούτε οι ήχοι;
Επειδή ένας ήχος λέει πάρα πολλά. Σκεφτείτε την κάρτα «Σκύλος»: με ένα «γαβ» τελειώνει σε ένα δευτερόλεπτο, χωρίς καμία προσπάθεια. Η γοητεία της παντομίμας είναι ακριβώς ότι πρέπει να βρεις άλλο δρόμο: να πέσεις στα τέσσερα, να κουνήσεις την «ουρά», να βγάλεις τη γλώσσα. Εκεί βγαίνει και το γέλιο.
Υπάρχει και θέμα δικαιοσύνης. Αν μια ομάδα επιτρέπει στον εαυτό της ένα μικρό «μμμ» και η άλλη όχι, η πρώτη κερδίζει πόντους που δεν της αναλογούν. Ένας καθαρός κανόνας γλιτώνει όλη την παρέα από φωνές του τύπου «αυτό ήταν ήχος!».
Τα γκρίζα σημεία που προκαλούν καβγάδες
Ακόμα και με καθαρούς κανόνες, κάποια πράγματα θέλουν συμφωνία πριν ξεκινήσετε:
- Το χειροκρότημα: αν η κάρτα είναι «Χειροκρότημα», ο ήχος είναι αναπόφευκτος. Οι περισσότερες παρέες το επιτρέπουν, γιατί είναι ήχος του σώματος και όχι φωνή.
- Το γέλιο: κανείς δεν μπορεί να το απαγορεύσει. Αν ο ηθοποιός γελάσει, δεν χάνει την κάρτα.
- Το «ωχ» από αντανακλαστικό: σε οικογενειακές παρέες συνήθως αρκεί μια προειδοποίηση. Σε τουρνουά παρέας χάνεται η κάρτα.
- Το χτύπημα στο τραπέζι: για να δείξετε «πόρτα» ή «χτυπάω» είναι γκρίζα ζώνη. Καλύτερα να κάνετε την κίνηση στον αέρα.
Πώς δείχνετε μια δύσκολη λέξη χωρίς να μιλήσετε;
Όταν οι κανόνες απαγορεύουν τη φωνή, τα νοήματα κάνουν τη δουλειά της. Τα πιο χρήσιμα κόλπα για δύσκολες λέξεις:
- «Ακούγεται σαν»: τραβάτε τον λοβό του αυτιού σας και δείχνετε μια λέξη που κάνει ρίμα. Για το «Κάστρο» δείχνετε «άστρο», με δάχτυλα που αναβοσβήνουν ψηλά.
- Συλλαβές: ακουμπάτε δάχτυλα στον πήχη, ένα για κάθε συλλαβή, και παίζετε τη συλλαβή που έχει εικόνα. Στα ελληνικά αυτό βοηθάει πολύ, γιατί πολλές λέξεις χωρίζονται σε κομμάτια με νόημα.
- Το αντίθετο: δείχνετε «μικρό» και μετά κάνετε νόημα «ανάποδα», για να βρει η ομάδα το «μεγάλο».
- Μεγαλύτερο ή μικρότερο: ανοίγετε ή κλείνετε τα χέρια για να πει η ομάδα άλλη μορφή της λέξης, για παράδειγμα «σπιτάκι» αντί για «σπίτι».
Με αυτά τα τέσσερα εργαλεία, σχεδόν καμία λέξη δεν χρειάζεται φωνή.
Πότε αξίζει να παίξετε παντομίμα με ήχους;
Υπάρχει μια παραλλαγή που αντιστρέφει τον κανόνα: ο ηθοποιός δεν κινείται καθόλου και δείχνει την κάρτα μόνο με ήχους. Είναι πολύ αστεία με μικρά παιδιά, που ακόμα δυσκολεύονται με τις κινήσεις, και σε παρέες που θέλουν να αλλάξουν λίγο το παιχνίδι μετά από μερικούς γύρους.
Η τράπουλα Κάνε τον Ήχο είναι φτιαγμένη για αυτή την παραλλαγή. Μερικές κάρτες της:
- Γαβ γαβ και Μεε μεε (κατσίκα): εύκολες, για τα μικρότερα παιδιά.
- Ντινγκ ντονγκ (κουδούνι πόρτας): η ομάδα πρέπει να βρει την πηγή του ήχου.
- Φιτ (σφυρίχτρα διαιτητή): τέλεια για παρέες που βλέπουν μπάλα.
- Ζιζ ζιζ (τζιτζίκι): ο ήχος του ελληνικού καλοκαιριού.
- Κρακ μπουμ (κεραυνός) και Ζρου (τρυπάνι σε τοίχο): πιο δύσκολες, για μεγάλους.
Ένας καλός συνδυασμός είναι να εναλλάσσετε γύρους: ένας γύρος κλασική βουβή παντομίμα, ένας γύρος μόνο ήχοι. Η παρέα ξεκουράζεται και κανείς δεν βαριέται.
Ισχύουν οι ίδιοι κανόνες για τα μικρά παιδιά;
Με παιδιά κάτω των έξι, η αυστηρή σιωπή μπορεί να χαλάσει τη διασκέδαση. Ένα παιδί που έχει την κάρτα «Σκύλος» και του ξεφεύγει ένα «γαβ» δεν κλέβει, απλώς παίζει. Οι περισσότερες οικογένειες εφαρμόζουν μια απλή λύση:
- Τα μικρά παιδιά επιτρέπεται να κάνουν ήχους, αλλά όχι να λένε την ίδια τη λέξη.
- Οι μεγάλοι παίζουν με τους κανονικούς κανόνες, χωρίς καμία εξαίρεση.
- Γύρω στην πρώτη δημοτικού τα παιδιά συνήθως θέλουν μόνα τους να παίξουν «όπως οι μεγάλοι».
Έτσι τα μικρά συμμετέχουν χωρίς άγχος και οι μεγάλοι κρατούν την πρόκληση.
Μιλάς στην παντομίμα όταν μαντεύεις;
Ναι, όσοι μαντεύουν μιλάνε ελεύθερα, και μάλιστα πρέπει. Όσο περισσότερες μαντεψιές φωνάζει η ομάδα, τόσο πιο γρήγορα ο ηθοποιός καταλαβαίνει αν πηγαίνει καλά. Ο ηθοποιός απαντά μόνο με νοήματα: δείχνει τη μύτη του για «σωστό», κουνάει το χέρι πέρα δώθε για «σχεδόν», ή γνέφει «συνέχισε» με την παλάμη.
Ένα μόνο όριο: η αντίπαλη ομάδα δεν μαντεύει την ώρα που δεν έχει σειρά, για να μη μπερδεύει. Όλοι οι κανόνες μαζί, με λύσεις για τις συνηθισμένες διαφωνίες, βρίσκονται στους κανόνες παντομίμας.
