ଡମ୍ବ ଶରାଡ୍ସରେ କଥା କହିପାରିବେ କି? ଶବ୍ଦ ଓ ଆୱାଜର ନିୟମ
ଡମ୍ବ ଶରାଡ୍ସରେ କଥା କହିପାରିବେ କି? ନା। ଅଭିନେତା କଥା କହିବେ ନାହିଁ, ଓଠ ହଲାଇ ଶବ୍ଦ ଦେଖାଇବେ ନାହିଁ ଓ ପାଟିରୁ ଆୱାଜ କରିବେ ନାହିଁ। ଇଶାରା, ମୁହଁର ଭାବ ଓ ଦେହର ଭଙ୍ଗୀ ଚଳେ। ଅନୁମାନକାରୀମାନେ ମୁକ୍ତ ଭାବେ କହନ୍ତି। ତାଳି ଭଳି କଥା ଘରୋଇ ନିୟମ। ଭୁଲ କଲେ ସେହି କାର୍ଡର ପଏଣ୍ଟ ନାହିଁ।
ଡମ୍ବ ଶରାଡ୍ସରେ କଥା କହିପାରିବେ କି: କଣ ପୂରା ମନା?
ଡମ୍ବ ଶରାଡ୍ସର ନାଁରେ ହିଁ ନିୟମ ଲୁଚିଛି: ଡମ୍ବ ଅର୍ଥାତ ନୀରବ। ଅଭିନେତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି କଥାଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟ ସବୁ ଘରେ ମନା:
- କଥା କହିବା: ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, “ହଁ” ବା “ନା” ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ହଁ ପାଇଁ ମୁଣ୍ଡ ହଲାଇବା ଚଳେ।
- ଓଠ ହଲାଇବା: ଆୱାଜ ବିନା ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଦେଖାଇବା ମଧ୍ୟ କଥା କହିବା ସହ ସମାନ।
- ପାଟିରୁ ଆୱାଜ: ଗୁଣୁଗୁଣେଇବା, ସିଟି ମାରିବା, ପ୍ରାଣୀର ଡାକ, ହସିବାର ଆୱାଜ ମଧ୍ୟ।
- ଅକ୍ଷର ଲେଖିବା: ପବନରେ ବା ପାପୁଲିରେ ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ଅକ୍ଷର ଲେଖିବା।
- ଜିନିଷ ଦେଖାଇବା: କୋଠରୀରେ ଥିବା ଟିଭି, ଘଣ୍ଟା ବା ଫ୍ୟାନ ଆଡ଼କୁ ଆଙ୍ଗୁଠି ଦେଖାଇ ଉତ୍ତର ଦେବା।
ଜିନିଷ ଦେଖାଇବା ନିୟମରେ ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ଛାଡ଼ ଅଛି: ନିଜ ଦେହ ବା ପିନ୍ଧିଥିବା ଲୁଗା ଦେଖାଇବା ଅଧିକାଂଶ ଘରେ ଚଳେ, କାରଣ ତାହା ଅଭିନୟର ଅଂଶ। କିନ୍ତୁ କାନ୍ଥରେ ଝୁଲୁଥିବା କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଦେଖାଇ “ତାରିଖ” ବୁଝାଇବା ଚଳେନି।
ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ନିୟମ ଖେଳର ମୂଳ। ଏଗୁଡ଼ିକ ଭାଙ୍ଗିଲେ ଖେଳ “କହି ବୁଝାଅ” ହୋଇଯାଏ, ଅଭିନୟର ମଜା ଚାଲିଯାଏ। ପୂରା ନିୟମ ଆମର ଡମ୍ବ ଶରାଡ୍ସ ନିୟମ ଗାଇଡରେ ଅଛି।
କଣ ଚଳେ, କଣ ଚଳେନି: ଏକ ନଜରରେ
| କାମ | ନିୟମ | ଟିପ୍ପଣୀ |
|---|---|---|
| ହାତ ଇଶାରା ଓ ଦେହର ଭଙ୍ଗୀ | ଚଳେ | ଖେଳର ମୂଳ ଉପାୟ |
| ମୁହଁର ଭାବ | ଚଳେ | ହସ, କାନ୍ଦ, ରାଗ ସବୁ |
| ମୁଣ୍ଡ ହଲାଇ ହଁ ବା ନା | ଚଳେ | ଦଳକୁ ଦିଗ ଦେଖାଇବା ପାଇଁ |
| ନିଜ ଦେହର ଅଙ୍ଗ ଦେଖାଇବା | ଚଳେ | ଯେପରି “ଆଖି” ପାଇଁ ଆଖି |
| ସାଧାରଣ ସଙ୍କେତ | ଚଳେ | ସିନେମା, ଗୀତ, ଶବ୍ଦ ସଂଖ୍ୟା |
| କୋଠରୀର ଜିନିଷ ଦେଖାଇବା | ଚଳେନି | କଡ଼ା ନିୟମରେ ମନା |
| ଓଠ ହଲାଇବା | ଚଳେନି | କଥା କହିବା ସହ ସମାନ |
| ଗୁଣୁଗୁଣେଇବା | ଚଳେନି | ଗୀତ ରାଉଣ୍ଡର ବିଶେଷ ନିୟମ ଛଡ଼ା |
| ତାଳି ମାରିବା, ଚୁଟକି, ପାଦ ପିଟିବା | ଘରୋଇ ନିୟମ | ଆଗରୁ ଠିକ କରନ୍ତୁ |
ସାଧାରଣ ସଙ୍କେତଗୁଡ଼ିକ ଶିଖିବାକୁ ଆମର ଡମ୍ବ ଶରାଡ୍ସ ଇଶାରା ତାଲିକା ଦେଖନ୍ତୁ।
ଓଠ ହଲାଇବା: ଘରର ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଝଗଡ଼ା କାହିଁକି?
ପ୍ରାୟ ସବୁ ଓଡ଼ିଆ ପରିବାରରେ ଖେଳ ମଝିରେ ଥରେ ନା ଥରେ ଏହି ଝଗଡ଼ା ହୁଏ: “ସେ ଓଠ ହଲାଇଲା!” “ନା, ମୁଁ ତ କେବଳ ହସୁଥିଲି!” ସମସ୍ୟାଟା ହେଲା ଯେ ଅଭିନୟ ବେଳେ ମୁହଁ ଆପେ ଆପେ ହଲେ, ଆଉ ହସ ଓ ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ ମଝିରେ ସୀମା ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ। ବିଶେଷକରି ଛୋଟ ଶବ୍ଦ ଯେପରି “ମା” ବା “ପା” ବୁଝାଇବା ବେଳେ ଓଠ ଆପେ ଆପେ ସେହି ଆକାର ନିଏ, ଆଉ ଅନୁମାନକାରୀ ତାହା ଦେଖି ଉତ୍ତର ପାଇଯାଆନ୍ତି।
ଏହାର ସହଜ ସମାଧାନ:
- ସ୍ପଷ୍ଟ ପରିଭାଷା: ଯଦି ଓଠ ଦେଖି କେହି ଶବ୍ଦଟି ପଢ଼ିପାରିବେ, ତେବେ ତାହା ନିୟମ ଭଙ୍ଗ। ସାଧାରଣ ହସ ବା ପାଟି ଖୋଲା ରହିବା ନିୟମ ଭଙ୍ଗ ନୁହେଁ।
- ବିଚାରକ: ପ୍ରତି ରାଉଣ୍ଡରେ ବିରୋଧୀ ଦଳର ଜଣେ ବିଚାରକ ହୁଅନ୍ତୁ। ତାଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଅନ୍ତିମ।
- ମୁହଁ ଢାଙ୍କିବା ଅଭ୍ୟାସ: ଯିଏ ବାରମ୍ବାର ଓଠ ହଲାନ୍ତି, ସେ ଶବ୍ଦ ବୁଝାଇବା ବେଳେ ଗୋଟିଏ ହାତରେ ପାଟି ଢାଙ୍କି ରଖନ୍ତୁ। ଏହା ମଜାଦାର ମଧ୍ୟ ଲାଗେ।
ଅନୁମାନକାରୀମାନେ କଣ କଣ କହିପାରିବେ?
ନୀରବତା ନିୟମ କେବଳ ଅଭିନେତାଙ୍କ ପାଇଁ। ଅନୁମାନକାରୀ ଦଳ ପାଇଁ ନିୟମ ଓଲଟା: ଯେତେ କହିବେ, ସେତେ ଭଲ। ତଥାପି କିଛି ଛୋଟ କଥା ମନେ ରଖନ୍ତୁ:
- ଯେତେ ଚାହିଁବେ ସେତେ ଉତ୍ତର: ଭୁଲ ଉତ୍ତର ପାଇଁ କୌଣସି ଦଣ୍ଡ ନାହିଁ, ତେଣୁ ମନରେ ଯାହା ଆସୁଛି କହନ୍ତୁ।
- ହଁ ନା ପ୍ରଶ୍ନ: “ଏହା ପ୍ରାଣୀ କି?” ଭଳି ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିପାରନ୍ତି, ଅଭିନେତା ମୁଣ୍ଡ ହଲାଇ ଉତ୍ତର ଦେବେ।
- ଶବ୍ଦ ଯୋଡ଼ିବା: ଜଣେ ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦ କହିଲେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ତା’ ସହ ଯୋଡ଼ି ପୂରା ନାଁ ଗଢ଼ିପାରନ୍ତି।
- ବିରୋଧୀ ଦଳ ଚୁପ: ଯେଉଁ ଦଳର ପାଳି ନୁହେଁ, ସେମାନେ ଉତ୍ତର କହିବା ମନା। ଭୁଲରେ କହିଦେଲେ ଅଭିନୟ କରୁଥିବା ଦଳକୁ ପଏଣ୍ଟ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଶେଷ ନିୟମଟି ବିଶେଷ ଜରୁରୀ, କାରଣ ଉତ୍ସାହରେ ବିରୋଧୀ ଦଳର କେହି ଉତ୍ତର ଚିତ୍କାର କରିଦେଲେ ଖେଳର ନ୍ୟାୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।
ତାଳି, ଚୁଟକି ଓ ପାଦ ପିଟିବା: ଆୱାଜ ନା ଇଶାରା?
ଏଠାରେ ଘର ଘର ନିୟମ ଅଲଗା। କିଛି ଲୋକଙ୍କ ମତରେ ଯେକୌଣସି ଆୱାଜ ନିୟମ ଭଙ୍ଗ। ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମତରେ ପାଟିରୁ ନ ବାହାରୁଥିବା ଆୱାଜ ଚଳେ। ଦୁଇଟିଯାକ ଠିକ, କେବଳ ଖେଳ ପୂର୍ବରୁ ଗୋଟିଏ ବାଛନ୍ତୁ:
| ଘରୋଇ ନିୟମ | କାହା ପାଇଁ ଭଲ |
|---|---|
| କଡ଼ା: କୌଣସି ଆୱାଜ ନାହିଁ | ଅଭିଜ୍ଞ ଦଳ, କଲେଜ ପ୍ରତିଯୋଗିତା |
| ମଧ୍ୟମ: ତାଳି ଓ ଚୁଟକି ଚଳେ, ପାଟିରୁ ଆୱାଜ ନୁହେଁ | ପରିବାର ଖେଳ |
| ହାଲୁକା: ପିଲାଙ୍କୁ ପ୍ରାଣୀ ଡାକ ଅନୁମତି | ଚାରିରୁ ଛଅ ବର୍ଷର ପିଲା |
ମଧ୍ୟମ ନିୟମରେ ମଧ୍ୟ ଗୋଟିଏ ସାବଧାନତା: ତାଳିରେ ଗୀତର ତାଳ ବଜାଇ ଗୀତ ଚିହ୍ନାଇବା ପ୍ରାୟ ଗୁଣୁଗୁଣେଇବା ସହ ସମାନ, ସେଥିପାଇଁ ଅଧିକାଂଶ ଦଳ ଏହାକୁ ମନା କରନ୍ତି।
ଶବ୍ଦ କର ରାଉଣ୍ଡ: ଯେଉଁଠି ଆୱାଜ ହିଁ ନିୟମ
ଖେଳକୁ ବଦଳାଇବା ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ବିଶେଷ ରାଉଣ୍ଡ ରଖିପାରନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ଅଭିନେତା କେବଳ ଆୱାଜ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କୌଣସି ଶବ୍ଦ କହନ୍ତି ନାହିଁ। ଆମ ଶବ୍ଦ କର ଡେକ ଏଥିପାଇଁ ତିଆରି:
- ଭୌଁ ଭୌଁ (କୁକୁର ଡାକ) ଓ କୁକୁରୁକୁଁ (ମୁର୍ଗା ଡାକ): ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ ସହଜ।
- ଚୁକ୍ ଚୁକ୍ (ଟ୍ରେନ ଚାଲିବା): ହାତ ଚକ ପରି ଘୂରାଇ ଆୱାଜ କରନ୍ତୁ।
- ଭଟ୍ ଭଟ୍ (ମଟର ସାଇକେଲ ଶବ୍ଦ): ହ୍ୟାଣ୍ଡେଲ ମୋଡ଼ି ଆୱାଜ।
- ଝମ୍ ଝମ୍ (ପାଏଲ ବାଜିବା): ପାଦ ହଲାଇ ପାଏଲର ଆୱାଜ।
- ଘଡ଼ି ଟିକ୍ ଟିକ୍ (ସମୟ ଚାଲିବା): ମୁଣ୍ଡ ଏପଟ ସେପଟ କରି ଘଣ୍ଟା କଣ୍ଟା ହେବା।
ଏହି ରାଉଣ୍ଡର ନିୟମ ସ୍ପଷ୍ଟ ରଖନ୍ତୁ: ଆୱାଜ ଚଳେ, ଶବ୍ଦ ଚଳେନି। “ଟ୍ରେନ” କହିବା ମନା, “ଚୁକ୍ ଚୁକ୍” ଚଳେ। ଏହା ପରେ ପୁଣି ନୀରବ ରାଉଣ୍ଡକୁ ଫେରନ୍ତୁ, ଆଉ ଦେଖିବେ ନୀରବ ଅଭିନୟ ଆହୁରି କଷ୍ଟ ଲାଗୁଛି। ଛୋଟ ପିଲାମାନେ ଏହି ରାଉଣ୍ଡକୁ ସବୁଠୁ ଭଲ ପାଆନ୍ତି, କାରଣ ପ୍ରାଣୀ ଡାକ ଓ ଗାଡ଼ିର ଆୱାଜ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଖେଳ।
ନିୟମ ଭାଙ୍ଗିଲେ କଣ ଦଣ୍ଡ ଦେବେ?
ଦଣ୍ଡ ଏତେ କଡ଼ା ନ ହେଉ ଯେ ଖେଳର ମଜା ଚାଲିଯିବ। ଏହି ତାଲିକାରୁ ଗୋଟିଏ ବାଛନ୍ତୁ:
- କାର୍ଡ ବାତିଲ: ସେହି କାର୍ଡରେ କୌଣସି ପଏଣ୍ଟ ନାହିଁ, ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦଳର ପାଳି। ଏହା ସବୁଠୁ ସାଧାରଣ।
- ପଏଣ୍ଟ କଟା: ଦଳର ମୋଟ ସ୍କୋରରୁ ଗୋଟିଏ ପଏଣ୍ଟ କମ।
- ଚୋରି: ବିରୋଧୀ ଦଳ ଗୋଟିଏ ଅନୁମାନ କରି ପଏଣ୍ଟ ନେଇପାରେ।
- ମଜାଦାର ଦଣ୍ଡ: ଭୁଲ କରିଥିବା ଲୋକ ପରବର୍ତ୍ତୀ କାର୍ଡ ଗୋଟିଏ ଗୋଡ଼ରେ ଠିଆ ହୋଇ ଅଭିନୟ କରିବେ। ଆମ ଅଭିନୟ କର ଡେକର “ମାଙ୍କଡ଼ ପରି କୁଦିବା” ଏଥିପାଇଁ ଭଲ।
ପିଲା ଓ ନୂଆ ଖେଳାଳିଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଭୁଲକୁ କ୍ଷମା ଦିଅନ୍ତୁ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଥରରୁ ନିୟମ ଲାଗୁ କରନ୍ତୁ। ଯେଉଁ ଦଣ୍ଡ ବାଛନ୍ତୁ, ଖେଳ ଆରମ୍ଭ ପୂର୍ବରୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜଣାଇଦିଅନ୍ତୁ, ଯେମିତି ପରେ କେହି ଅନ୍ୟାୟ ବୋଲି ନ କହନ୍ତି। ଗୀତ ଖେଳରେ ଗୁଣୁଗୁଣେଇବା ପାଇଁ ବିଶେଷ ରାଉଣ୍ଡ କିପରି ରଖିବେ, ତାହା ଆମର ଗୀତ ଡମ୍ବ ଶରାଡ୍ସ ଲେଖାରେ ଅଛି।
