Chơi đoán chữ có được nói không? Luật về lời nói và âm thanh
Chơi đoán chữ có được nói không? Với người diễn thì không: người diễn không được nói, thì thầm, nhép miệng thành chữ hay phát ra âm thanh, chỉ dùng cử chỉ, nét mặt và ký hiệu tay. Người đoán thì được nói thoải mái. Riêng tiếng kêu con vật hay ngân nga giai điệu chỉ được phép khi cả nhóm thống nhất trước như một luật nhà.
Chơi đoán chữ có được nói không? Luật chuẩn cho người diễn
| Hành động | Có được không? | Lý do |
|---|---|---|
| Nói, đọc to từ khóa | Không | Mất hết ý nghĩa của trò chơi |
| Thì thầm | Không | Vẫn là nói |
| Nhép miệng thành chữ | Không | Đồng đội đọc được khẩu hình |
| Viết chữ lên không trung | Không | Giống như viết đáp án |
| Ngân nga giai điệu | Không, trừ khi có luật nhà | Lộ ngay tên bài hát |
| Tiếng kêu con vật | Không, trừ khi có luật nhà | Quá dễ đoán |
| Vỗ tay, dậm chân, búng tay | Thường được | Là cử động cơ thể |
| Thở dài, há miệng ngạc nhiên không thành tiếng | Được | Là nét mặt |
Toàn bộ luật được và cấm có trong bài luật chơi đoán chữ.
Những tình huống người Việt hay tranh cãi
Nhép miệng theo từng tiếng. Tiếng Việt mỗi chữ là một tiếng, khẩu hình rất rõ, nên chỉ cần nhép “phở” là đồng đội đọc được ngay. Vì vậy luật nhà nào cũng nên cấm hẳn, kể cả nhép không có tiếng.
Diễn thanh điệu bằng tay. Có người vẽ dấu sắc, dấu huyền lên không trung để gợi ý tiếng. Phần lớn nhóm coi đây là viết chữ, nên không cho phép. Nếu muốn dùng, phải thống nhất từ đầu.
Đọc câu nói lái. Nói lái là trò chơi chữ rất Việt Nam, nhưng đọc câu nói lái ra miệng vẫn là nói, nên không được. Muốn gợi ý theo kiểu nói lái thì phải diễn từng tiếng bằng hành động.
Phát ra tiếng khi diễn cảm xúc. Cười thành tiếng, khóc thút thít, la hét. Nhiều nhóm vui vẻ bỏ qua tiếng cười tự nhiên, nhưng cố tình hét lên để diễn “Tiếng hét thất thanh” thì là phạm luật.
Chỉ vào đồ vật hoặc người. Không liên quan đến nói, nhưng thường bị cãi chung. Nên thống nhất trước có được chỉ vào đồ vật thật trong phòng hay không.
Người đoán được nói gì?
Người đoán được nói thoải mái, và nên nói nhiều:
- Đoán to, đoán liên tục, kể cả đáp án sai.
- Nói ra những gì mình thấy: “Đang ăn à?”, “Con vật!”, “Hai tiếng!”.
- Hỏi lại người diễn bằng câu có hoặc không, người diễn gật hoặc lắc đầu.
Người diễn nên gật mạnh, chỉ tay vào ai nói gần đúng để cả đội bám theo. Các cử chỉ “gần đúng rồi”, “nghe giống như” được giải thích ở bài ký hiệu tay khi chơi đoán chữ.
Biến thể được phát ra âm thanh
Nếu cả nhóm đã quen luật im lặng, một vòng “được dùng âm thanh” sẽ đổi gió rất vui. Một số luật nhà gợi ý:
- Tiếng kêu con vật: cho phép với trẻ mầm non, để bé dễ đoán con mèo, con chó, gà trống.
- Ngân nga không lời: chỉ được “ư ư ừ” theo giai điệu, cấm hát chữ. Hợp với vòng đoán tên bài hát.
- Ngân theo thanh điệu: chỉ ngân nga đúng nhịp và thanh điệu của từng tiếng, không phát âm phụ âm. Đây là thử thách đặc trưng của tiếng Việt, vì sáu thanh điệu đã là một manh mối lớn.
Bộ thẻ Giả Âm Thanh rất hợp với vòng thứ ba. Thẻ trong bộ là những câu nhiều âm lặp, đọc dễ líu lưỡi, ví dụ:
| Mức độ | Thẻ |
|---|---|
| Dễ | Chị Chi cho chó chạy, Nắng nóng nứt nẻ, Cây cau cao chót vót, Rùa rề rà rảo |
| Vừa | Bánh bèo bán buổi tối trời, Khoai khô khó khui khỏi khạp |
| Khó | Nón nàng vành cụt, nón cụ cụt vành |
| Vui | Muỗi mòng mưa móc, Kẹo kéo kéo kẽo kẹt |
Người diễn ngân nga theo nhịp và thanh điệu, kết hợp hành động như cây cau cao, con chó chạy, để đồng đội ghép lại cả câu.
Vì sao luật im lặng lại quan trọng?
Không được nói là điều tạo nên cái vui của trò chơi. Người diễn buộc phải sáng tạo, dùng cả cơ thể để truyền đạt, còn người xem thì cười vì những động tác vụng về. Chỉ cần một câu nói lỡ miệng, cả lượt chơi mất ý nghĩa. Vì vậy hãy thống nhất luật âm thanh trước khi bắt đầu, và giữ nguyên trong suốt ván.
Người mới lo mình không diễn được nếu không nói thì hãy khởi động bằng thẻ dễ trong bộ Diễn Tả như Áp tay lên tai để nghe, Vẫy tay chào, Chải đầu hay Giơ tay phát biểu. Chỉ sau vài lượt, ai cũng quen với việc “nói” bằng tay và nét mặt.
