حرف زدن در پانتومیم: آیا صدا درآوردن مجاز است؟
حرف زدن در پانتومیم برای اجراکننده کاملاً ممنوع است: نه کلمه، نه زمزمه، نه صدای حیوان، نه حتی تکان دادن لب برای گفتن کلمه. حدسزنندهها اما آزادند هر چقدر خواستند بلند حدس بزنند. اشاره به چیزهایی که در اتاق است هم در قانون کلاسیک خطاست. صدا فقط وقتی مجاز است که جمع از اول یک دور مخصوص صدا گذاشته باشد.
قانون اصلی حرف زدن در پانتومیم: اجراکننده ساکت، تیم آزاد
در همه نسخه‌های کلاسیک پانتومیم، این دو قانون ثابت است:
- اجراکننده فقط با بدن، دست‌ها و صورت حرف می‌زند. هیچ صدایی از دهانش بیرون نمی‌آید.
- حدسزنندهها هر چه به ذهنشان می‌رسد بلند می‌گویند. هر چه بیشتر حدس بزنند، اجراکننده سریع‌تر می‌فهمد به جواب نزدیک شده‌اند یا نه.
اجراکننده برای جواب دادن به حدس‌ها از علامت استفاده میکند: سر تکان دادن یعنی بله یا نه، اشاره به بینی یعنی دقیقاً همین است، و حرکت دست به سمت خودش یعنی نزدیک شدید، ادامه بدهید. فهرست کامل این حرکت‌ها در مطلب علامت‌های پانتومیم آمده است.
موقعیت‌هایی که سرشان بحث میشود
در دورهمی‌های ما، این موقعیت‌ها بیشترین بحث را راه می‌اندازند. جدول زیر جواب قانون کلاسیک را می‌دهد:
| موقعیت | مجاز است؟ | توضیح |
|---|---|---|
| زمزمه کردن آهنگ | نه | زمزمه یعنی کمک صوتی؛ اسم آهنگ باید کلمه به کلمه اجرا شود |
| تکان دادن لب بدون صدا | نه | همتیمیها لبخوانی می‌کنند، پس عملاً حرف زدن است |
| اشاره به چیزی در اتاق | نه | اشاره به تلویزیون برای «تلویزیون» بازی را بی‌معنی میکند |
| اشاره به خودِ آدم‌ها یا بدن خودتان | بله | اشاره به چشم برای «چشم» یا به مو برای «مو» مجاز است |
| دست زدن یا بشکن | بستگی دارد | برای نشان دادن «آفرین» یا ریتم بیصدا مشکلی ندارد، ولی ساختن صدای کلمه نه |
| خندیدن اجراکننده | بله | خنده غیرارادی است و خطا حساب نمی‌شود، فقط وقت را می‌گیرد |
| نوشتن حرف در هوا | نه | نوشتن یعنی دور زدن قانون؛ باید کلمه را اجرا کنید |
صدای حیوان‌ها و اشیا: کی مجاز است؟
اجرای «سگ» با واق‌واق، یا «ماشین» با بوق بوق، خیلی وسوسه‌انگیز است. ولی در قانون کلاسیک باید صدا را بیصدا نشان دهید: دهان را برای پارس باز کنید، بدون اینکه چیزی شنیده شود. این همان چیزی است که پانتومیم را سخت و خنده‌دار میکند.
با این حال، بعضی جمع‌ها یک دور مخصوص صدا می‌گذارند که در آن فقط صدا مجاز است و کلمه نه. برای این دور، دسته صداش رو دربیار کارت‌های آماده‌ای دارد، مثل «عوعو سگ»، «قارقار کلاغ»، «تیک‌تاک ساعت»، «وزوز زنبور»، «قار و قور شکم» و «جیر جیر لولای در زنگ‌زده». فقط مهم است که از اول بازی همه بدانند این دور با بقیه فرق دارد.
تقلید صدا و ادا درآوردن
دسته تقلید صدا کارت‌هایی مثل «ربات»، «مادربزرگ»، «خواننده اپرا»، «مهماندار هواپیما» و «معلم» دارد. در قانون کلاسیک، این‌ها را هم باید بیصدا اجرا کنید: ربات با حرکت‌های خشک و قطع‌قطع، خواننده اپرا با دهان باز و دست روی سینه، و مهماندار هواپیما با نشان دادن کمربند ایمنی و درهای خروج اضطراری.
اگر جمع شما دوست دارد این کارت‌ها با صدا اجرا شوند، آن را هم مثل دور صدا، از قبل یک قانون خانگی اعلام کنید.
به جای حرف زدن از چه علامت‌هایی استفاده کنیم؟
قانون سکوت وقتی سخت میشود که اجراکننده نمی‌داند چطور بگوید «نزدیک شدی» یا «کلمه دوم». این چند علامت ساده بیشتر این نیازها را جواب می‌دهد:
- تعداد کلمه‌ها: انگشت‌ها را بالا بیاورید؛ سه انگشت یعنی سه کلمه.
- کدام کلمه: دوباره انگشت نشان دهید؛ دو انگشت یعنی حالا کلمه دوم را اجرا می‌کنم.
- هم‌قافیه: لاله گوش را بکشید یعنی کلمه‌ای شبیه این.
- درست گفتی: با انگشت به بینی و بعد به کسی که درست گفته اشاره کنید.
- نزدیک شدی: کف دست را به سمت خودتان تکان دهید، یعنی ادامه بده.
- کوچک‌ترش کن یا بزرگ‌ترش کن: دست‌ها را به هم نزدیک یا از هم دور کنید.
اگر کسی حرف زد، جریمه چیست؟
بهترین کار این است که قبل از شروع بازی روی جریمه توافق کنید. این سه سطح در بیشتر جمع‌ها جواب می‌دهد:
- اشتباه سهوی و اول: کارت باطل میشود و امتیاز ندارد، ولی نوبت ادامه پیدا میکند.
- تکرار یا حرف زدن عمدی: کارت باطل و یک امتیاز از تیم کم میشود.
- برای بچه‌های کوچک: هیچ جریمه‌ای نگذارید. یک لبخند و یادآوری کافی است.
بحث‌ها معمولاً از این‌جا شروع می‌شوند که کسی قانون را نمی‌دانسته. اگر قانون‌ها را یک بار پیش از بازی بلند بخوانید، نیمی از بحث‌ها پیش نمی‌آید. برای فهرست کامل کارهای مجاز و خطا، مطلب قوانین پانتومیم را ببینید.
چرا سکوت، بازی را بهتر میکند؟
ممکن است قانون سکوت سخت‌گیرانه به نظر برسد، ولی همین قانون است که بازی را جذاب میکند. وقتی نمی‌توانید حرف بزنید، مجبورید خلاق باشید: کلمه را بشکنید، از هم‌قافیه استفاده کنید و حالت صورتتان را اغراق کنید. خنده‌دارترین لحظه‌های هر شب پانتومیم دقیقاً همان لحظه‌هایی است که کسی با تمام وجود تلاش میکند چیزی بگوید و نمی‌تواند.
