Hvernig á að spila látbragðsleik: Reglur, stig og góð ráð
Hvernig á að spila látbragðsleik? Þið skiptið ykkur í tvö lið og einn leikmaður í einu dregur miða með orði, titli eða setningu. Hann leikur það fyrir sitt lið án þess að segja orð eða gefa frá sér hljóð, og liðið reynir að giska áður en tíminn rennur út, oftast á einni mínútu. Rétt gisk gefur stig og liðin skiptast á þar til annað þeirra vinnur.
Hvað þarf til að spila látbragðsleik?
Látbragðsleikur er einn ódýrasti samkvæmisleikur sem til er. Það eina sem þarf er hópur fólks og smá pláss á stofugólfinu.
- Leikmenn: minnst þrír, en leikurinn nýtur sín best með sex eða fleiri svo hægt sé að mynda tvö lið.
- Orð til að leika: miðar og penni, eða tilbúnir orðalistar.
- Eitthvað til að draga úr: skál, húfa eða taupoki.
- Tímamælir: skeiðklukkan í símanum, eldhúsklukka eða stundaglas úr gömlu spili.
- Blað fyrir stigin: það dugar að skrifa aftan á gamalt umslag.
- Pláss: í sumarbústaðnum þarf stundum að ýta sófaborðinu til hliðar svo leikarinn geti hreyft sig.
Ef enginn nennir að skrifa miða má nota tilbúin orð, til dæmis úr flokknum Leiktu það, sem er fullur af hreyfingum og athöfnum sem henta byrjendum. Þið getið líka spilað frítt á netinu beint í vafranum.
Hvernig á að spila látbragðsleik, umferð fyrir umferð?
- Skiptið í lið. Tvö jafn stór lið eru best. Blandið saman aldri og reynslu svo annað liðið verði ekki bara skipað frændunum sem hafa spilað í tuttugu ár.
- Undirbúið orðin. Hvort lið skrifar til dæmis tíu miða fyrir hitt liðið, brýtur þá saman og setur í skál. Þá veit enginn hvað hann fær.
- Dragið miða. Leikarinn les orðið í hljóði og sýnir það engum.
- Sýnið flokkinn. Með einföldu handmerki gefur leikarinn til kynna hvort þetta sé kvikmynd, bók eða lag, og hve mörg orð eru í titlinum.
- Ræsið klukkuna. Ein mínúta er góð byrjun, en börn fá gjarnan 90 sekúndur.
- Leikið án orða. Allt er leyfilegt sem er hreyfing, svipbrigði eða látbragð.
- Liðið giskar upphátt. Þegar einhver segir rétta orðið bendir leikarinn á hann og snertir á sér nefið, sem er klassíska merkið fyrir „rétt“.
- Skráið stigið. Svo á hitt liðið leik og nýr leikari stendur upp.
Leikurinn heldur áfram þar til allir hafa leikið jafn oft eða miðarnir eru búnir.
Hvað má og hvað er bannað?
Grunnreglan er einföld: leikarinn má hvorki tala né gefa frá sér hljóð. Í kringum hana hafa myndast nokkrar venjur sem flestir fylgja.
| Leyfilegt | Bannað |
|---|---|
| Hreyfingar, svipbrigði og látbragð | Að tala, hvísla eða raula |
| Handmerki fyrir flokk, orðafjölda og atkvæði | Að mynda stafi með fingrunum eða skrifa í loftið |
| Að kinka kolli eða hrista höfuðið | Að mynda orðið með vörunum |
| Að benda á sjálfan sig eða liðsfélaga | Að benda á hluti í herberginu (algeng heimaregla) |
| Að leika eitt orð í einu eða hluta úr orði | Hljóð eins og gelt eða bílflaut, nema þið hafið leyft það |
Semjið um heimareglurnar áður en fyrsta umferð hefst. Þá sparast mörg rifrildi seinna um kvöldið. Bendingarnar sjálfar eru útskýrðar betur í greininni um handmerki í látbragðsleik.
Hvernig eru stigin talin?
Flestar fjölskyldur nota eitt af þessum þremur kerfum:
- Eitt stig á gisk. Liðið fær stig ef það giskar rétt innan tímans. Fyrsta liðið sem nær tíu stigum vinnur.
- Kapphlaup við klukkuna. Leikarinn leikur eins mörg orð og hann kemst yfir á einni mínútu og fær stig fyrir hvert. Leyfilegt er að sleppa einu orði í umferð.
- Stig eftir erfiðleika. Auðveld orð gefa eitt stig, miðlungs tvö og erfið þrjú. Þetta jafnar leikinn þegar börn og fullorðnir keppa saman.
Viljið þið fleiri útfærslur og ráð um sanngjarna liðsskiptingu er nánar fjallað um það í greininni um stigagjöf í látbragðsleik.
Hvaða orð henta í fyrstu umferðina?
Byrjið á orðum sem hægt er að leika með einni skýrri hreyfingu. Þá kemst fólk í gang og feimnin hverfur fljótt. Hér eru dæmi úr íslensku spjaldastokkunum:
| Orð | Flokkur | Hvernig á að leika það |
|---|---|---|
| Að blása upp blöðru | Leiktu það | Blásið út kinnarnar og sýnið blöðruna stækka á milli handanna |
| Að snúa pönnuköku | Leiktu það | Hristið pönnuna og fylgið pönnukökunni upp í loftið með augunum |
| Rakari klippir hár | Leiktu það | Klippið með tveimur fingrum í kringum höfuð ímyndaðs viðskiptavinar |
| Ugla | Dýr | Glennið upp augun og snúið höfðinu hægt til hliðar |
| Hákarl | Dýr | Setjið lófann upp á höfuðið eins og bakugga og syndið um gólfið |
| Selur | Dýr | Klappið saman höndunum með olnbogana við síðurnar |
| Titanic | Kvikmyndir | Standið fremst á stefninu með útbreidda arma |
| Kung Fu Panda | Kvikmyndir | Takið bardagastellingu og nartið svo rólega í bambus |
| Hrútar | Kvikmyndir | Erfið: krepptir hnefar við gagnaugun eins og horn, svo tveir bræður sem horfa hvor framhjá öðrum |
Fleiri hugmyndir finnið þið í flokknum Dýr, þar sem orðin eru flokkuð eftir erfiðleika.
Hvað gera byrjendur oftast vitlaust?
- Byrja á erfiðasta hlutanum. Leikið fyrst það sem er augljósast og vinnið ykkur svo áfram. Í The Lion King er kórónan á höfðinu fljótlegri leið en að reyna að leika heila sögu.
- Gleyma flokknum. Tvær sekúndur í handmerki í byrjun spara oft hálfa mínútu af giski.
- Liðið þegir. Giskið upphátt og mikið, jafnvel vitlaust. Leikarinn sér þá hvort hann er á réttri leið.
- Endurtaka sömu hreyfinguna. Ef liðið skilur ekki, prófið allt annað sjónarhorn í stað þess að gera það sama hraðar.
- Enginn tekur tímann. Veljið einn úr hinu liðinu sem tímavörð svo allt sé sanngjarnt.
Þegar þessi atriði eru komin á hreint gengur leikurinn nánast af sjálfu sér, og eftir tvær til þrjár umferðir eru jafnvel feimnustu gestirnir farnir að veifa höndunum á stofugólfinu.
