Tərs pantomima: qaydalar və ən yaxşı sözlər
Tərs pantomimada rollar dəyişir: bütün komanda kartdakı sözü birlikdə, danışmadan göstərir, yalnız bir nəfər tapır. Tapan vaxt bitənədək mümkün qədər çox söz tapmağa çalışır, sonra yeni tapan seçilir. Bu variant utancaq oyunçular, böyük ailə süfrələri və sinif qrupları üçün idealdır, çünki heç kim səhnədə tək qalmır.
Tərs pantomima necə oynanılır?
Hazırlıq klassik oyunla eynidir: kağız parçaları, qab, taymer və xal üçün dəftər.
- Komandalara bölünün. Hər komandada ən azı 3 nəfər olsun. Böyük məclisdə 3-4 komanda qurmaq olar.
- Tapanı seçin. Birinci komanda öz aralarından bir tapan seçir. O, qalanlara arxa çevirir və ya otaqdan bir anlıq çıxır.
- Kartı göstərin. Aparıcı və ya rəqib komandadan biri kartı göstərən komandaya göstərir, tapan görmür.
- Taymeri işə salın. Ən çox yayılmış müddət 60 və ya 90 saniyədir.
- Hamı birlikdə göstərsin. Komandanın bütün üzvləri eyni sözü səssiz canlandırır.
- Tapan təxmin edir. Doğru cavabda komanda 1 xal alır, aparıcı dərhal növbəti kartı göstərir.
- Növbəni ötürün. Vaxt bitəndə növbə rəqib komandaya keçir. Növbəti dəfə sizin komandada başqa tapan olur.
Klassik və tərs pantomima: fərq nədir?
| Klassik | Tərs | |
|---|---|---|
| Kim göstərir | Bir nəfər | Bütün komanda |
| Kim tapır | Bütün komanda | Bir nəfər |
| Səhnə həyəcanı | Göstərən üzərində | Hamıya bölünür |
| Bir növbədə söz | Adətən bir | Mümkün qədər çox |
| Ən yaxşı qrup ölçüsü | 4-12 nəfər | 8-30 nəfər |
Niyə böyük məclislər üçün ən yaxşı seçimdir?
Azərbaycan ailəsində bayram süfrəsi tez-tez 15-20 nəfərə çatır. Klassik oyunda belə qrupda hər kəs öz növbəsini çox uzun gözləyir, üstəlik bəziləri tək çıxıb göstərməyə utanır. Tərs pantomimada bu iki problem birlikdə həll olunur:
- Hamı hər raundda oynayır. Göstərən komanda bütün raund boyu hərəkətdədir.
- Utancaqlıq yox olur. On nəfər birlikdə toyuq olanda heç kim özünü gülünc hiss etmir.
- Tamaşa daha gülməli olur. Bir otaqda bütün ailənin birlikdə «Tıxaca düşmək» göstərməsi ən yaxşı bayram xatirələrindən biridir.
- Məktəb və düşərgə üçün rahatdır. Sinifdə müəllim aparıcı olur, sinfi iki yerə bölür, hər raundda bir şagird tapan seçilir.
Tərs pantomima üçün ən yaxşı sözlər hansılardır?
Ən yaxşı kartlar bir neçə nəfərin birlikdə göstərə biləcəyi səhnələr, peşələr və gündəlik vəziyyətlərdir. Bir nəfər üçün çətin olan söz komanda üçün çox asanlaşır.
| Kart | Dəst | Komanda necə göstərir |
|---|---|---|
| Tikinti işçisi | Peşələr | Biri kərpic ötürür, biri çəkiclə vurur, biri dəbilqəsini düzəldir |
| Qapıçı | Peşələr | Hamı top vurur, bir nəfər tullanıb tutur |
| Fermer | Peşələr | Biri inək sağır, biri bel vurur, biri traktor sürür |
| Dərzi | Peşələr | Biri ölçü götürür, biri iynə-sap ilə tikir, biri güzgüdə baxır |
| Trafikə düşmək | Gündəlik həyat | Hamı ardıcıl oturub sükan tutur, siqnal çalır, saata baxır |
| Avtobusu qaçırmaq | Gündəlik həyat | Bir nəfər avtobus olub gedir, qalanlar arxasınca qaçır |
| Elektrik kəsintisi ilə üzləşmək | Gündəlik həyat | Hamı birdən donur, sonra əllə qaranlıqda yol axtarır |
| Uzun növbədə dayanmaq | Canlandır | Hamı bir cərgəyə düzülür, saata baxır, ayaq dəyişir |
| Yol polisi maşınları idarə edir | Canlandır | Biri fit çalıb əl yelləyir, qalanlar «maşın» olub yan keçir |
| Çörəkçi təndirdən çörək çıxarır | Canlandır | Biri xəmir yoğurur, biri təndirə yapışdırır, biri isti çörəyi çıxarır |
Bu kartlarda gözəl olan budur ki, hər oyunçu öz rolunu tapır: utancaq uşaq kərpic ötürür, cəsarətli əmi isə traktor sürür. Daha çox peşə kartı üçün Peşələr dəstinə, məişət səhnələri üçün isə Gündəlik həyat dəstinə baxın.
Uğurlu oyun üçün məsləhətlər
- Bir lider olsun. Kartı ilk oxuyan göstərməyə başlayır, qalanlar onun ideyasını davam etdirir. Hərə öz başına bir şey göstərsə, tapan çaşır.
- Rolları bölüşdürün. Peşə kartında biri alət, biri müştəri, biri iş yeri olsun.
- Səsi unutmayın. Bütün komanda susmalıdır. On nəfərdən biri gülüb nəsə desə, kart keçilir.
- Tapanı dəyişin. Hər raundda yeni tapan olsun ki, hamı bu rolu yaşasın.
- Kiçikləri tapan edin. Uşaq tapan olanda bütün ailə onun üçün göstərir, bu isə uşağın ən sevdiyi an olur.
- Yer ayırın. On nəfərin birlikdə hərəkət etdiyi oyunda stulları divara çəkin, kövrək əşyaları kənara qoyun.
Tərs pantomimanın hansı variantları var?
Əsas qaydanı öyrəndikdən sonra oyunu məclisə uyğunlaşdırmaq asandır:
- Bütün otaq bir tapana qarşı. Komanda yoxdur: bir nəfər tapandır, qalan hamı göstərir. Tapan 60 saniyədə neçə söz tapdığını sayır, sonra yeni tapan çıxır. Axşamın sonunda ən çox söz tapan qalib olur.
- İki tapan yarışı. Hər komandadan bir tapan eyni anda otağın ortasında dayanır, hər iki komanda eyni kartı göstərir. Kim birinci tapsa, xal onun komandasınındır. Səs-küylü, amma çox əyləncəli variantdır.
- Səhnə raundu. Kartda tək söz yox, bütöv bir vəziyyət olur: məsələn, «toyda gəlinin gəlişi», «bazarda bazarlıq», «məktəbdə qəfil yoxlama yazısı». Komanda kiçik bir səssiz tamaşa qurur.
- Sürət raundu. Vaxt 45 saniyəyə endirilir, keçmək qadağandır. Komanda hər kartı tez həll etməli olur.
Uşaqlarla oynayanda səhnə raundu xüsusilə yaxşı işləyir: uşaqlar rolları özləri bölüşdürür, kimin kim olacağını pıçıltı ilə razılaşdırır və tamaşanı ciddi şəkildə «oynayırlar».
Ailədə və sinifdə nə vaxt oynamaq olar?
Tərs pantomima Novruz axşamında, ad günlərində, məktəbin son zəng tədbirində və yay düşərgəsində eyni dərəcədə yaxşı işləyir. Müəllimlər üçün bu, dərsin son on dəqiqəsini canlandırmağın rahat yoludur: sinif iki yerə bölünür, yeni öyrənilən sözlər kart olur, hər şagird ən azı bir dəfə tapan olur. Böyük ailələr üçün daha çox ideya ailə üçün pantomima yazısındadır, əsas qaydaları isə pantomima oyunu qaydaları bələdçisində tapa bilərsiniz.
