Pantomima üçün sözlər: kateqoriyalar üzrə böyük siyahı
Pantomima üçün sözlər seçərkən hamının tanıdığı və bir-iki jestlə göstərilə bilənlərə üstünlük verin: filmlər (Titanik, Arşın mal alan), heyvanlar (pişik, meymun, delfin), peşələr (polis, dərzi, qapıçı), məşhurlar (Müslüm Maqomayev, Usain Bolt) və yeməklər (bozbaş, dolma, qutab). Aşağıda hər kateqoriya üzrə hazır siyahı və hər söz üçün qısa göstərmə ipucu tapacaqsınız.
Filmlər: dünya klassikləri və Azərbaycan kinosu
Film kartları pantomimanın klassikasıdır. Əvvəlcə film işarəsini göstərin (köhnə kameranın dəstəyini fırlatmaq), sonra söz sayını. Aşağıdakı kartlar Filmlər dəstindəndir:
| Film | Necə göstərmək olar |
|---|---|
| Titanik | Qolları yana açıb gəminin burnunda dayanın, sonra «buz dağına» çırpılın |
| Cürasik Park | Qolları qısa dinozavr pəncəsi kimi büküb ağır addımlarla yeriyin |
| Rambo | Alnınıza lent bağlayın, sərt üzlə əzələ göstərin |
| Moana | Avar çəkin, sonra okeana baxıb dalğaları «çağırın» |
| Madagascar | Şir, zebra və zürafəni ardıcıl göstərin, sonra rəqs edin |
| Gladiator | Qılınc və qalxanla döyüşün, sonra baş barmağı aşağı çevirin |
| Arşın mal alan | Üç söz: qolla parça ölçün, bağlama göstərin, pul uzadın |
Azərbaycan kinosundan ümumi ideyalar kimi «O olmasın, bu olsun», «Bəxtiyar», «Uzaq sahillərdə», «Yeddi oğul istərəm» və «Bizim Cəbiş müəllim» də əla işləyir. Daha çox film üçün Filmlər dəstinə baxın.
Heyvanlar: ən asan başlanğıc
Heyvanlar həm uşaqlar, həm də böyüklər üçün ən rahat kateqoriyadır. Heyvanlar dəstindən nümunələr:
| Asan | Orta | Çətin |
|---|---|---|
| Pişik: əli yalayıb üzü silin | Panda: oturub bambuk çeynəyin | Bezoar keçisi: qayaya dırmaşıb buynuz göstərin |
| Ördək: dirsəkləri çırpıb yırğalanın | Eşşək: uzun qulaq, inadla dayanmaq | Qarışqayeyən: uzun burun, dili çıxarın |
| Meymun: qoltuğu qaşıyıb hoppanın | Qunduz: iki diş, ağac gəmirmək | Ördəkburun: dimdik və quyruqla üzün |
| Delfin: əllər başda, dalğa kimi «üzün» | Ağacdələn: başla ağacı «döyün» | Narval: alından uzun buynuz çıxarın |
| Canavar: aya səssiz ulayın | Göy balina: ağzı açıb nəhəng üzün |
Tam siyahı Heyvanlar dəstindədir: o, pulsuz dəstlərdən biridir.
Peşələr: hər kəsin tanıdığı işlər
Peşə kartlarında alətləri və iş hərəkətini göstərin. Peşələr dəstindən:
- Polis: fit çalıb əllə maşını saxlayın.
- Qapıçı: əlcəkləri çırpın, sonra yan tərəfə tullanıb topu tutun.
- Güləşçi: rəqibin belindən tutub yerə yıxırmış kimi edin.
- Ağırlıqqaldıran: əllərə maqnezium sürtün, ştanqı başın üstünə qaldırın.
- Fermer: inək sağın, sonra bel vurun.
- Dərzi: sapı iynəyə keçirin, ölçü lenti ilə müştərinin qolunu ölçün.
- Kassir: məhsulu skanerdən keçirin, qəbz verin.
- Detektiv: böyüdücü şüşə ilə yerdə iz axtarın.
- Pediatr: körpənin ürəyini dinləyin, sonra ona konfet verin.
- Kran operatoru: yuxarıda oturub levərlə ağır yükü qaldırın.
Bütün peşələr Peşələr dəstində toplanıb.
Məşhurlar: yerli ulduzlar və dünya adları
Məşhur kartlarında həmin şəxsin ən tanınan pozası və ya işini göstərin. Məşhurlar dəstindən:
| Məşhur | İpucu |
|---|---|
| Müslüm Maqomayev | Mahnı işarəsi, sonra səhnədə geniş qollarla oxuyan bariton |
| Aziza Mustafa Zadə | Havada piano çalın, gözləri yumub caz ritmində yırğalanın |
| Leonardo DiCaprio | Titanik pozası, sonra əlinizə görünməz heykəlcik alın |
| Usain Bolt | Qolunuzu ildırım kimi göyə uzadın |
| Elon Musk | Raket buraxın, göyə baxıb əl çalın |
| Pele | Topla oynayın, sonra qolları açıb qələbəni qeyd edin |
| Cem Yılmaz | Səhnədə mikrofonla zarafat edən komediyaçı, tamaşaçı gülür |
İdman həvəskarları üçün Futbol dəstindəki «Qarabağ FK» kartı da həmişə tez tapılır: əvvəl futbol, sonra Qarabağ atının çapmasını göstərin. Bütün məşhurlar Məşhurlar dəstindədir.
Məşhur kartlarında bir qızıl qayda var: insanın adını yox, onu məşhur edən işi göstərin. Müğənni üçün səhnə, idmançı üçün qələbə anı, aktyor üçün ən tanınan rolu. Ad özü sonra gəlir.
Yeməklər: süfrədən götürülmüş sözlər
Yemək kartlarında hazırlanma prosesini və yemək tərzini göstərin. Yemək dəstindən:
| Yemək | Necə göstərmək olar |
|---|---|
| Bozbaş | Böyük qazanda ət və noxud qaynadın, sonra boşqaba çörək doğrayın |
| Dolma (yarpaq dolması) | Kiçik yarpağa qiymə qoyub səliqə ilə bükün |
| Səbzi plov | Plov dəmləyin, göyərtini doğrayıb ətə qatın |
| Şəki pitisi | Kiçik saxsı qabda bişirin, çörəyi onun suyuna doğrayın |
| Göy qutabı | Xəmiri nazik açın, göyərti qoyub yarımay kimi qatlayın |
| Kəllə qənd | Böyük qəndi çəkiclə sındırın, çayın yanına qoyun |
| Pizza | Xəmiri barmaqla havada fırladın |
Daha çox yemək kartı Yemək dəstindədir.
Gündəlik hərəkətlər və ədəbi qəhrəmanlar
Bir oyunda müxtəlif kateqoriyaları qarışdırmaq istəyirsinizsə, bu iki qrupu da əlavə edin.
Canlandır dəstindən hərəkətlər: Çörək kəsmək, Asqırmaq, Ütü basmaq, Ağac əkmək, Popkorn hazırlamaq, Nağara döymək, Çörəkçi təndirdən çörək çıxarır, Yol polisi maşınları idarə edir. Bu kartlarda heç bir işarə lazım deyil: sadəcə hərəkəti edin. Məsələn, «Ütü basmaq» üçün köynəyi masaya sərin, ütünü barmaqla yoxlayın, isti olduğunu görüb əlinizi silkələyin. «Nağara döymək» üçün nağaranı dizinizə qoyub iki əllə ritm tutun, başınızı toy havasına uyğun yırğalayın.
Kitab obrazları dəstindən qəhrəmanlar: Koroğlu (atı çapın, qılınc qaldırın), Dədə Qorqud (qopuz çalın), Təpəgöz (alnınızda bir göz çəkin), Buratino (uzun burun), Karlson (kürəyinizdəki pərvanəni işə salın).
Pantomima üçün sözlər siyahısını necə istifadə etməli?
- Kateqoriyaları qarışdırın. Bir qabda film, heyvan və yemək olsun ki, göstərən kateqoriya işarəsindən başlamağa məcbur olsun.
- Çətinliyi yığıncağa uyğunlaşdırın. Uşaqlı məclisdə «asan» sütunu, təcrübəli dostlarla isə «çətin» sütunu.
- Yerli sözlər əlavə edin. Ailənizin sevimli yeməyi, şəhərinizin məşhur yeri və ya sevimli serialı ən gülməli kartlar olur.
- Kartları yenidən istifadə edin. Oynanmış sözləri ayrıca qaba qoyun və növbəti bayramda yenidən qarışdırın.
- Mövzulu raund keçirin. Hər raund bir kateqoriya: əvvəlcə heyvanlar, sonra peşələr, finalda filmlər. Beləcə oyun asandan çətinə doğru gedir və yeni gələn qonaqlar da tez qoşulur.
Siyahıdakı sözlərin hamısını kağıza köçürmək vaxt aparırsa, onlardan 20-30 dənəsini seçib başlayın. Oyun gedişində kimin hansı kateqoriyada güclü olduğunu görəcəksiniz və növbəti dəfə kartları buna uyğun seçəcəksiniz.
