Пантомима үчүн сөздөр: категориялар боюнча чоң тизме
Пантомима үчүн сөздөрдү категория боюнча тандоо эң оңой: кинолор (“Титаник”, “Кунг-фу Панда”), жаныбарлар (Кочкор, Үкү, Акула), кесиптер (Автобус айдоочусу, Наначы), ырлар (“Macarena”, “Ак Мөңгү”), атактуулар (Гүлнур Сатылганова, Мохаммед Али) жана тамак-аш (Бешбармак, Курут). Төмөндө ар бир категория боюнча даяр тизмелер жана ар бир сөздү кантип көрсөтүү керектиги боюнча кыска кеңештер бар.
Кино жана мультфильмдер
Кыргызстанда көп кинолор орусча аталышы менен белгилүү, ошондуктан Фильмдер колодасындагы аталыштар да ошондой жазылган. Фильмди көрсөтүүдөн мурун кинокамера белгисин берип, сөздүн санын көрсөтүңүз.
| Фильм | Кантип көрсөтүү керек |
|---|---|
| Титаник | Колдорду жайып, кеменин тумшугунда шамалга бет тосуп туруу |
| Челюсти | Алаканды чоң ооздой ачып-жаап, сүзүп келаткан акуланы көрсөтүү |
| Кунг-фу Панда | Каратэ кыймылы, анан жай басып, бамбук чайнаган аюу |
| Властелин колец | Манжага шакек салып, аны коркуп-сүйүп кароо |
| Мир Юрского периода | Колдорду кыска кылып бүгүп, динозаврдай оор басуу |
| Русалочка | Буттарды бириктирип, куйрукча кагып сүзүү |
| Крёстный отец | Олуттуу бет менен отуруп, колду акырын шилтөө |
Балдар менен ойносоңуз, “Шрек”, “Холодное сердце” жана “Том и Джерри” сыяктуу мультфильмдерди кошуңуз. Өзүңүздүн кагаз карталарыңызга үй-бүлөңүз жакшы көргөн кыргыз кинолорун да жазсаңыз болот: аларды табуу өзгөчө кубаныч берет.
Жаныбарлар
Жаныбарлар колодасы эң универсалдуу: аны үч жаштагы бала да, чоң ата да ойной алат.
- Жеңил: Кочкор (муштумдарды мүйүз кылып сүзүү), Ит (куйрук булгалоо), Коён (кулак жана секирүү), Үкү (башты жай буруу), Акула (алакан башта), Жылан (ийри-буйру сойлоо), Шимпанзе (колтукту кашуу), Носорог (мурундун үстүнө бир манжа мүйүз).
- Орто: Коала (даракты кучактап уктоо), Гепард (ордунан катуу чуркап кетүү), Лама (мойнун созуп, текебер кароо), Фламинго (бир бут менен туруу), Суу күзөнү (чалкасынан жатып сүзүү).
- Оор: Лемур, Дамана, Бонго антилопасы, Гарпия бүркүтү. Булар тажрыйбалуу оюнчуларга ылайыктуу.
Өзүңүздүн карталарыңызга жылкы, төө, бүркүт жана топоз сыяктуу Кыргызстанда бардыгы билген жаныбарларды кошсоңуз болот. Топозду көрсөтүү үчүн бүкүрөйүп, оор басып, жүнү узун экенин колуңуз менен ылдый сылап көрсөтүңүз.
Кесиптер жана спорт
Кесиптер колодасында күнүмдүк кесиптер да, сейрек кездешүүчүлөр да бар.
| Кесип | Кантип көрсөтүү керек |
|---|---|
| Автобус айдоочусу | Чоң рулду айлантып, эшикти ачып, акча алгандай кылуу |
| Дарбазачы | Колдорду жайып, топту кармоо үчүн капталга секирүү |
| Наначы | Камыр жууруп, тандырга нан жабуу |
| Тигүүчү | Ийнеге жип өткөрүп, кездемени тигүү |
| Хирург | Колкап кийип, бычакты так кармоо, маңдайдагы терди аарчуу |
| Юрист | Колдо кагаз, сотто катуу сүйлөгөндөй жаңсоо |
| Бухгалтер | Калькуляторду тез басып, көз айнектин үстүнөн кароо |
Оор деңгээлдеги карталар да бар: Дипломат, Таксидермист, Бал сомельеси. Аларды тажрыйбалуу компания үчүн калтырыңыз. Өз карталарыңызга малчы, комузчу жана манасчы сыяктуу салттуу кесиптерди кошуңуз. Манасчыны көрсөтүү үчүн отуруп, колдорду кенен шилтеп, көздү жарым жумуп, кызуу айтып жаткандай кылыңыз.
Ырлар
Ырды көрсөтүү үчүн адегенде ыр белгисин (колду ооздун жанына) бериңиз. Ырдын атын сөзмө-сөз көрсөтүү кыйын болсо, анын белгилүү бийин же клибиндеги көрүнүштү көрсөтүңүз. Ырлар колодасында дүйнөлүк жана орус тилдүү хиттер бар:
- Macarena: ушул ырдын белгилүү бийи, колдорду бирин-бири алдыга сунуп, анан башка коюу.
- Billie Jean: артка жылып басуу жана шляпаны кармоо.
- Despacito: бардык кыймылдарды өтө жай жасоо, анткени аталыш “акырын” дегенди билдирет.
- Катюша: кыз дарыянын жээгинде алыска карап ырдап турат.
- Happy: кенен жылмаюу, колду чаап секирүү.
- Группа крови: колдун тамырын көрсөтүп, анан гитара черткен кыймыл.
- Mamma Mia: колдорду жаакка коюп, таң калган бет менен башты чайкоо.
Кыргыз ырлары үчүн Ырда колодасы бар: “Ак Мөңгү”, “Кербез сулуу”, “Учкан куш”. Бул колодада ырды ыңылдатып же ырдап берсе болот.
Атактуулар
Атактуулар колодасында кыргыз жана дүйнөлүк жылдыздар аралаш:
- Гүлнур Сатылганова: микрофон кармап, сахнада назик ырдагандай кылыңыз. Кыргыз компаниясында дароо табылат.
- Мохаммед Али: бокс кыймылы жана буттарды тез алмаштырып секирүү.
- Арнольд Шварценеггер: булчуңдарды көрсөтүп, кара көз айнек кийгендей кылуу.
- Майкл Джордан: топту ургулап, анан бийик секирип себетке салуу.
- Леди Гага: таң калыштуу чоң шляпа жана сахнадагы кыймыл.
- Неймар: футбол тебүү, анан жыгылып, бутун кармап “оорутуп” калуу.
Өзүңүздүн карталарыңызга Манас баатыр, Чыңгыз Айтматов же белгилүү кыргыз спортчуларын кошсоңуз болот.
Тамак-аш жана майрамдар
Кыргыз дасторконунун тамактары үй-бүлөлүк оюнда эң күлкүлүү карталардын бири. Тамак-аш колодасынан:
- Бешбармак: беш манжаны көрсөтүп, анан колуңуз менен камырды жеп жаткандай кылыңыз.
- Курут: кичинекей тоголок нерсени оозго салып, ачыгандан бетиңизди бырыштырыңыз.
- Куурдак: казанда этти аралаштырып, бууну жыттаңыз.
- Шашлык: шишти айлантып, түтүндү колуңуз менен желдетиңиз.
- Борщ: чоң табактан кызыл шорпону кашык менен ичиңиз.
- Нан: тегерек нанды эки колдоп сындырып, бардыгына бөлүп бериңиз.
Майрамдар колодасынан Нооруз көжө, Алтыбакан куруу, Көкбөрү, Кыз куумай жана Тогуз коргоол оюну сыяктуу карталар Нооруз кечеси үчүн эң сонун. Көкбөрүнү көрсөтүү үчүн атка мингендей секирип, бир колуңуз менен улакты жерден көтөрүп алгандай кылыңыз. Кыз куумайда болсо бирөө качат, бирөө артынан кууп жетет.
Пантомима үчүн сөздөрдү оюнда кантип колдонуу керек?
Жакшы тизме гана эмес, аны туура аралаштыруу да маанилүү. Бир оюнда бир эле деңгээлдеги сөздөр болсо, же өтө жеңил, же өтө кыйын болуп калат. Төмөнкү таблица ылайыктуу аралашманы табууга жардам берет:
| Деңгээл | Мисалдар | Кимге ылайыктуу |
|---|---|---|
| Жеңил | Кочкор, Ит, Коён, Тамактануу | Балдар, жаңы баштагандар |
| Орто | Коала, Тигүүчү, Despacito | Аралаш үй-бүлө |
| Оор | Дипломат, Гражданин Кейн, Лемур | Тажрыйбалуу достор |
- Ар бир оюнда жеңил, орто жана оор сөздөрдү аралаштырыңыз.
- Компанияңызга жараша категорияларды тандаңыз: балдар менен жаныбарлар жана мультфильмдер, достор менен кино жана атактуулар.
- Ар бир сөздү өзүнчө кагазга жазып, калпакка салыңыз, анан кезек менен тартыңыз.
- Сөздү так жана окулуштай жазыңыз: көрсөтүүчү кол жазманы окуй албай убакыт жоготпосун.