Zer da mimika? Esanahia, jatorria eta nola jolasten den
Zer da mimika? Hitzik gabe antzezteko jokoa da: jokalari batek hitz, film, abesti edo esaldi bat keinuekin eta gorputzarekin adierazten du, eta bere taldekideek asmatu behar dute denbora bukatu aurretik. Antzezleak ezin du hitz egin, ezta soinurik atera ere. Gutxienez hiru lagun behar dira, ez du materialik eskatzen eta adin guztietako jendeak jolas dezake batera.
Zer da mimika? Hitzaren esanahia
Mimika, berez, keinuen eta aurpegieren bidezko adierazpena da. Hitzaren sustraia grezieratik dator, “mimos” hitzetik, imitatzailea edo antzezlea esan nahi zuena. Euskaraz, ordea, “mimika” hitzak bi esanahi ditu eguneroko hizkeran:
| Esanahia | Adibidea |
|---|---|
| Keinuen bidezko adierazpena | “Mimika bidez azaldu zidan zer nahi zuen” |
| Jokoa bera | “Afalostean mimikan jolastuko dugu” |
Hurbileko beste hitz bat “mimoa” da: hitzik gabeko antzerki artea, eta arte hori egiten duen artista ere bai. Antzezpenak sortan, hain zuzen, Mimoa txartela dago, kutxa ikusezin batean harrapatutako artista klasikoarekin.
Nola jolasten da mimikan?
Jokoaren funtsa oso sinplea da, eta minutu batean azaltzen da:
- Taldeak egin: bi talde, ahal bada kide kopuru berarekin.
- Txartel bat hartu: antzezleak isilean irakurtzen du, inork ikusi gabe.
- Kategoria adierazi: film bat, abesti bat, liburu bat edo ekintza bat dela keinu batekin.
- Antzeztu: keinuekin, mugimenduekin eta aurpegierekin, hitzik gabe.
- Asmatu: taldekideek ozen esaten dituzte beren proposamenak.
- Puntua: denbora bukatu aurretik asmatzen badute, puntu bat taldearentzat.
Oinarrizko arauak:
- Debekatuta: hitz egitea, soinuak egitea, ezpainekin hitzak markatzea, letrak airean idaztea.
- Baimenduta: keinuak, mugimenduak, aurpegierak, hatzekin zenbatzea eta seinale adostuak.
- Denbora: normalean 60 segundo txanda bakoitzeko.
Urratsez urratseko gida osoa nahi baduzu, ikusi nola jolastu mimikan.
Nondik dator mimika jokoa?
Antzezteko jokoek historia luzea dute. Hitzik gabeko antzerkia antzinako Grezian eta Erroman ere ezaguna zen, pantomima izenarekin. Gaur ezagutzen dugun jokoak, ordea, jatorri berriagoa du.
XVIII. mendeko Frantzian, asmakizun idatzi mota bat jarri zen modan: hitz bat silabaz silaba deskribatzen zen, eta irakurleak hitz osoa asmatu behar zuen. XIX. mendean, Ingalaterrako etxeetako egongeletan asmakizun horiek antzezten hasi ziren, eta pixkanaka gaur ezagutzen dugun jokoa sortu zen: hitzak gorputzarekin adierazi, idatzi edo esan gabe.
Jatorri horren aztarna bat gaur ere badugu: hitzak silabaka zatitzeko keinua, hatzak besaurrean jarrita. Mimikan silabak antzezten ditugunean, duela bi mende baino gehiago egiten zen asmakizunen jolasa errepikatzen ari gara.
Mimika Euskal Herrian
Euskal etxe askotan, mimika belaunaldiz belaunaldi pasatu den jolasa da. Familia bazkari luzeetan, kuadrillako afarietan, udalekuetan eta aisialdi taldeetan, ez da falta izaten txanda bat. Arrazoia argia da: ez du ezer behar, adin guztietako jendea nahas daiteke, eta barreak bermatuta daude.
Euskaraz jolasteak, gainera, badu bere xarma. Euskara hitz elkartuz eta atzizkiz betetako hizkuntza da, eta hori abantaila da mimikan: “sukaldari” antzeztu nahi baduzu, lehenik “sukaldea” eta gero “-ari” lanbidea adieraz dezakezu. Eskoletan eta euskaltegietan ere erabiltzen da, hiztegia jolasean ikasteko.
Gai ohikoenak hauek dira: filmak, abestiak, animaliak, lanbideak, eguneroko ekintzak eta pertsonaia ezagunak. Aktoretza sortak, adibidez, ekintza hutsak ditu, Globo bat puzten, Gitarra jotzen edo Astronauta espazioan ibiltzen bezala. Txartel gehiago Aktoretza sortan. Pertsonaiak nahiago badituzue, Antzezpenak sortak Robota, Ninja, Amona, Suhiltzailea edo Mari Domingi bezalako txartelak ditu: pertsonaia baten ibilera eta keinuak imitatu behar dira, eta horrek mimikaren alderik antzerkitiarrena ateratzen du.
Zergatik gustatzen zaio hainbeste jendeari?
Mahai joko asko daude, baina gutxik lortzen dute mimikak lortzen duena: aitona bat eta bost urteko biloba talde berean, biak barrez. Hona hemen arrazoi nagusiak:
- Ez du ezer behar: ez taularik, ez piezarik, ez pilarik. Paper bat eta boligrafo bat, eta prest.
- Arauak segundotan ulertzen dira: inork ez du eskuliburu bat irakurri behar.
- Adin guztietarako: umeek animaliak antzezten dituzte, helduek filmak, eta denek asmatzen dute.
- Gorputza mugitzen da: afari luze baten ondoren, mahaitik altxatzeko aitzakia ona da.
- Barrea bermatuta: antzezlearen ahaleginak eta asmatzaileen erantzun okerrak dira jokoaren gatza.
- Edonon: etxean, hondartzan, autobusean edo mendiko aterpe batean.
Eta, batez ere, ez da garrantzitsua nork irabazten duen. Partida on bat oroitzen da antzezpen ahaztezin batengatik, ez puntuengatik.
Zer aldaera daude?
Mimika klasikoaz gain, hainbat aldaera daude, talde eta egoera desberdinetarako:
| Aldaera | Nola jolasten da | Norentzat |
|---|---|---|
| Klasikoa | Batek antzeztu, bere taldeak asmatu | Edozein talde |
| Alderantzizkoa | Talde osoak antzeztu, batek asmatu | Talde handiak |
| Soinuekin | Soinuak onartzen dira, hitzak ez | Ume txikiak |
| Kanta Ezazu | Doinua ahoa itxita kantatu | Familia, festak |
| Mugikorra kopetan | Batek telefonoa kopetan, besteek antzeztu | Kuadrilla, edozein leku |
| Online | Bideo-dei batean | Urrutiko senideak |
Aldaera bakoitzaren arauak gure gidetan dituzu: alderantzizko mimika eta mimika mugikorrarekin, besteak beste.
Zer behar da mimikan jolasteko?
Oso gutxi. Hau da zerrenda osoa:
- Gutxienez hiru lagun: lau edo gehiago, bi talde egiteko.
- Hitzak: paper zatietan idatzita, ontzi batean nahastuta.
- Tenporizadore bat: mugikorrekoa nahikoa da.
- Lekua: antzezleak mugitzeko tarte txiki bat, eta denek ondo ikusteko moduan eserita.
- Arbitro bat, nahi izanez gero: eztabaidak konpontzeko eta puntuak idazteko, batez ere talde handietan.
Paperik prestatu nahi ez baduzue, Antzezpena! aplikazioak txartelak pantailan ematen ditu: jokalari batek telefonoa kopetan jartzen du, lagunek txartela antzezten dute, eta telefonoa okertuz asmatutakoa markatzen da edo pasatzen da. Aktoretza eta Antzezpenak sortak, besteak beste, doakoak dira betiko.
