Mimika txartelak egin: zure karta sorta etxean sortzeko gida
Mimika txartelak egin nahi badituzu etxean, aukeratu 4-6 gai, idatzi 15-20 hitz gai bakoitzeko, orekatu zailtasunak (erdiak errazak, herenak ertainak, gainerakoak zailak) eta idatzi paper lodi edo kartulina zatietan, kolore bat maila bakoitzeko. 40-60 txartel nahikoak dira partida baterako, eta 80-100 hainbat partidatarako. Gehitu familiako une barregarriak eta herriko pertsonaiak, eta zure sorta bakarra izango da.
Zer behar duzu?
Ez dago ezer berezirik erosi beharrik. Etxean ditugun gauzekin nahikoa:
- Kartulina edo paper lodia: mehea bada, hitza atzetik irakurtzen da. A4 orri bakoitzetik 12-16 txartel ateratzen dira.
- Guraizeak edo paper-ebakigailua.
- Hiru koloretako errotuladoreak: berdea errazentzat, horia ertainentzat, gorria zailentzat.
- Ontzi bat txartelak nahasteko: kutxa bat, ontzi bat edo, euskal etxeetako klasikoa, aitonaren txapela.
- Gomak edo gutunazalak: gaika gordetzeko.
Ordenagailua nahiago baduzu, egin taula bat testu-prozesadorean, inprimatu eta ebaki lerroetatik.
Txartelak egitea, gainera, jolas bat da berez. Euri egun batean, umeekin batera egin: haiek marrazkiak egiten dituzte hitzaren ondoan, eta irakurtzen ez dakitenek ere antzez ditzakete txartelak, irudiari begira. Arratsalde batean, familiaren sorta propioa prest dago.
Mimika txartelak egin urratsez urrats
- Aukeratu gaiak: 4-6 gai, mahaian egongo den jendearen arabera (animaliak, filmak, ekintzak, lanbideak, familia).
- Egin zerrenda: gai bakoitzeko 15-20 hitz, lehenik paper batean, zuzendu aurretik.
- Sailkatu zailtasunez: hitz bakoitzari erraza, ertaina edo zaila esleitu.
- Probatu buruan: hitz bakoitzarentzat, pentsatu nola antzeztuko zenukeen. Ez baduzu ideiarik, kendu edo aldatu.
- Idatzi txarteletan: letra handiz, kolore egokiarekin. Txokoan, gaiaren ikur txiki bat (izar bat filmetarako, oin-arrasto bat animalietarako).
- Ebaki eta nahastu.
- Proba partida: lehen partidan, baztertu ondo funtzionatzen ez duten txartelak, eta idatzi atzean zergatik, hurrengo sortan ez errepikatzeko.
- Gorde gaika: hurrengo partidan gaiak aukeratu ahal izateko. Urtero hitz berriak gehitu, eta sorta zuekin batera haziko da.
Zein gai aukeratu, eta zer hitz?
Gai onenak dira denek ezagutzen dituztenak eta gorputzarekin erraz adierazten direnak. Gure sortetako adibideak, ideia gisa:
| Gaia | Adibideak | Norentzat |
|---|---|---|
| Ekintzak (Aktoretza) | Jaten, Leihoa irekitzen, Globo bat puzten, Gitarra jotzen, Krepe bat jira-biratzen | Denentzat |
| Animaliak | Txakurra, Untxia, Sugea, Koala, Foka, Lemurra | Umeak eta familia |
| Eguneroko bizitza | Hortzak garbitzen, Ohea egiten, Banana bat zuritzen | Txikiak, euskara ikasleak |
| Filmak | Titanic, Frozen, Handia, Akelarre | Familia eta kuadrilla |
| Euskal kantak | Hegoak, Sarri Sarri, Agur Jaunak | Familia mistoa |
| Lanbideak | Barista, Taxi Gidaria, Zirujaua | Edozein talde |
Gai bakoitzean, nahastu nazioarteko hitzak eta gertukoak: Titanic eta Handia, Txakurra eta pottoka. Hitz zerrenda handi bat abiapuntu gisa nahi baduzu, begiratu gure mimika ideien zerrenda, gaika antolatuta.
Nola orekatu zailtasunak?
Txartel sorta on batek denentzat du zerbait: haurrak ez dira frustratzen, eta helduak ez dira aspertzen. Irizpide sinple bat:
| Maila | Zer den | Adibideak | Proportzioa familian |
|---|---|---|---|
| Erraza | Keinu bakar batekin asmatzen da | Jaten, Txakurra, Untxia | Erdia |
| Ertaina | Bi edo hiru keinu behar ditu | Krepe bat jira-biratzen, Koala, Foka | Herena |
| Zaila | Zatika edo istorio batekin antzeztu behar da | Astronauta espazioan ibiltzen, Lemurra, Bongoa | Gainerakoa |
Kuadrillako partida baterako, igo zailen proportzioa; umeen festa baterako, errazak bakarrik. Animalia gehiago behar badituzu maila bakoitzerako, Animaliak sortak hiru mailatan antolatutako zerrenda luzea du. Kolore kodeari esker, partidaren erdian ere egokitu daiteke: ume bat antzeztera doanean, txartel berdeen ontzitik hartzen du. Hitz errazen zerrenda luze bat mimika hitz errazak gidan duzu.
Txartel pertsonalizatuak: familiako txisteak eta herriko pertsonaiak
Etxeko txartelen altxorra hemen dago: inon aurkituko ez dituzun hitzak, zuen familiak eta herriak bakarrik ulertzen dituenak. Ideia batzuk:
- Familiako une ospetsuak: aitonaren siesta luzea sofan, amonaren tortilla famatua, osaba mendian galdu zen eguna.
- Familiako esaldiak: etxean beti errepikatzen den esaldi bat, keinuz antzeztuta.
- Herriko festak: txupinazoa, herriko erraldoiak, sokatira edo idi probak.
- Herriko lekuak: plaza, frontoia, hondartza, mendiko ermita.
- Opor bidaiak: familia osoak gogoratzen duen bidaia bat, kanpin denda muntatu ezinik edo autoan galduta.
Arau bakarra: denek ezagutu behar dute, eta inor ez da barregarri geratu behar. Une barregarriak bai; pertsona baten akatsak edo itxura, ez. Familian, txartel pertsonalizatuak dira barre handienak eragiten dituztenak.
Festetarako trikimailu bat: gonbidatu bakoitzak bost txartel idazten ditu iristean, eta denak ontzi berean sartzen dira. Partida hasten denean, inork ez daki zer txartel aterako diren, eta askotan norberak idatzitako txartela egokitzen zaio beste bati, barre artean.
Zer hitz saihestu?
- Abstraktuegiak: “justizia” edo “askatasuna” zailak dira, adin guztietarako.
- Gehiegi zehatzak: gutxi batzuek bakarrik ezagutzen dituzten izenak.
- Luzeegiak: bost hitz baino gehiagoko esaldiak, nekagarriak antzezteko.
- Errepikatuak: hitz bera bi gaitan, edo esanahi berdina duten bi txartel.
- Desegokiak: familia osoarentzat egokiak ez direnak. Umeak mahaian badaude, gai garbiak bakarrik.
Zalantza baduzu hitz batekin, egin proba azkarra: saiatu hamar segundotan antzezten. Ez bazaizu ezer bururatzen, beste jokalariei ere ez zaie bururatuko.
Paperean ala mugikorrean?
| Paperezko txartelak | Mugikorreko txartelak | |
|---|---|---|
| Prestatzeko denbora | Ordu erdi inguru | Berehala |
| Pertsonalizazioa | Osoa, zure hitzekin | Sortaren arabera |
| Txartel kopurua | Zuk idatzitakoak | Askoz gehiago |
| Bateriarik gabe | Bai | Ez |
Biak nahastea da onena: zuen txartel pertsonalak paperean, eta prest dauden sortak mugikorrean. Antzezpena! aplikazioak 101 sorta eta 9.400 txartel baino gehiago ditu, eta Aktoretza eta Animaliak bezalako sortak doakoak dira betiko. Deskargatu hemen, edo erabili Aktoretza sortaren zerrenda zuzenean zuen txartelak idazteko inspirazio gisa.