डंब शराड्स कार्ड्स कसे बनवायचे: घरी तयार करायची सोपी पद्धत
डंब शराड्स कार्ड्स कसे बनवायचे? कागद, पेन आणि एक वाटी पुरते. कागदाचे सारखे छोटे तुकडे करा, प्रत्येकावर एकच सिनेमा, गाणे, प्राणी किंवा कृती ठळक लिहा, अवघडपणानुसार हिरवा, पिवळा किंवा लाल रंग ठरवा आणि घडी करून वाटीत टाका.
काय साहित्य लागते?
भारतीय घरांत हा खेळ नेहमीच चिठ्ठ्यांनी खेळला गेला आहे, आणि त्यासाठी लागणारे साहित्य घरातच मिळते:
- कागद: जुन्या वहीची कोरी पाने, A4 कागद किंवा जाड कार्ड पेपर.
- पेन किंवा स्केचपेन: लांबून वाचता येईल असे ठळक अक्षर हवे.
- कात्री किंवा पट्टी: कागद सरळ फाडायला.
- तीन रंगांचे कागद किंवा मार्कर: अवघडपणा ओळखायला.
- वाटी, डबा किंवा टोपी: चिठ्ठ्या टाकून हलवायला. गावाकडे अनेक घरांत यासाठी स्टीलचा डबा वापरला जातो.
- पाकिटे किंवा झिपची पिशवी: विषयानुसार चिठ्ठ्या साठवायला.
डंब शराड्स कार्ड्स कसे बनवायचे: टप्प्याटप्प्याने
- कागद कापा: एका A4 कागदाचे आठ किंवा सोळा सारखे तुकडे करा. आधी अर्धा, मग पुन्हा अर्धा, अशी घडी घालून फाडले तर तुकडे सरळ येतात.
- एका चिठ्ठीवर एकच उत्तर: एक सिनेमा, एक प्राणी किंवा एक कृती. दोन पर्याय लिहू नका.
- ठळक आणि स्पष्ट लिहा: अभिनय करणाऱ्याला चिठ्ठी उघडताच वाचता आली पाहिजे. आजी-आजोबांसाठी अक्षर मोठे ठेवा.
- प्रकार लिहा: कोपऱ्यात छोटे “सि” (सिनेमा), “गा” (गाणे) किंवा “कृ” (कृती) लिहा. मग अभिनय करणाऱ्याला कोणती सुरुवातीची खूण करायची ते लगेच कळते.
- दोनदा घडी करा: आतले अक्षर बाहेरून दिसू नये.
- वाटीत टाका आणि हलवा: विषयानुसार किंवा अवघडपणानुसार वेगळ्या वाट्या ठेवा.
एक चांगली पद्धत म्हणजे टीमने एकमेकांसाठी चिठ्ठ्या लिहायच्या. टीम अ ने लिहिलेल्या चिठ्ठ्या टीम ब ला मिळतात आणि उलट. यामुळे चिठ्ठी लिहिणाऱ्यांनाही खेळाची मजा येते.
अवघडपणानुसार रंग आणि गुण कसे ठरवायचे?
| रंग | पातळी | उदाहरणे | गुण |
|---|---|---|---|
| हिरवा | सोपा | खाणे, हसणे, जांभई देणे, कुत्रा, पोपट | १ |
| पिवळा | मध्यम | लिंबू पिळणे, पैसे मोजणे, कोआला, अजगर | २ |
| लाल | कठीण | विमानतळावर निरोप घेणे, लेमूर, डुगाँग | ३ |
रंगीत कागद नसल्यास चिठ्ठीच्या कोपऱ्यात एक, दोन किंवा तीन ठिपके काढा. खेळाडूने कोणत्या रंगाची चिठ्ठी उचलायची हे त्यानेच ठरवायचे: जोखीम घेऊन लाल चिठ्ठी उचलली आणि जमली तर तीन गुण. यामुळे खेळात एक छोटी रणनीती येते, आणि लहान मुले हिरव्या चिठ्ठ्यांनी आत्मविश्वासाने खेळतात.
विषय कसे निवडायचे?
सगळे शब्द एकाच वाटीत मिसळले की मुलाला कठीण सिनेमा आणि आजोबांना नवे मीम येते. त्यापेक्षा विषयानुसार ढीग करा:
| विषय | कोणासाठी | उदाहरणे |
|---|---|---|
| कृती | सगळ्यांसाठी, विशेषतः नवशिके | बुटाची लेस बांधणे, मेसेज टाइप करणे, स्कूटर चालवणे |
| प्राणी | लहान मुले आणि मिश्र गट | कुत्रा, सरडा, वटवाघूळ, घार |
| सिनेमे | मोठे आणि किशोर | सैराट, टाइमपास, ३ इडियट्स, हेरा फेरी |
| गाणी | मराठी गाण्यांचे चाहते | नाच रे मोरा, मोरया मोरया, गोमू संगतीनं |
| म्हणी | अनुभवी खेळाडू | कोल्हा काकडीला राजी, वासरात लंगडी गाय शहाणी |
| कुटुंब | सणाला जमलेले नातेवाईक | आत्या, भावजय, सासू, पणजोबा |
घरच्या आठवणींचा खास ढीग
सर्वात जास्त हसवणारी कार्ड्स कोणत्याही यादीत नसतात, ती तुमच्या घरात असतात. एक वेगळा ढीग फक्त घरच्या प्रसंगांचा करा: “बाबांनी सहलीत रस्ता चुकवला”, “आजीची रविवारची पुरणपोळी”, “दादाचे बारावीचे पेपर”, “मनीमाऊने दूध सांडले”. हे प्रसंग फक्त घरच्यांनाच ओळखता येतात, त्यामुळे नातेवाईक किंवा जुने मित्र असतानाच हा ढीग काढा. प्रत्येक सणाला किंवा सहलीनंतर यात एक-दोन नवे प्रसंग जोडले की काही वर्षांनी ही कार्ड्स म्हणजे घराची छोटी डायरीच बनते.
सुरुवातीची मराठी यादी: हे लिहून खेळ सुरू करा
वेळ नसेल तर खालील यादी जशीच्या तशी चिठ्ठ्यांवर उतरवा. पहिल्या दोन याद्या आमच्या करून दाखवा डेक आणि प्राणी डेक मधल्या आहेत.
कृती (करून दाखवा डेक):
- सोपे: खाणे, बुटाची लेस बांधणे, जड पिशवी उचलणे, हसणे, जांभई देणे, चित्र काढणे, स्कूटर चालवणे, मेसेज टाइप करणे, नखांना रंग लावणे.
- मध्यम: पॅनकेक उलटवणे, लिंबू पिळणे, बॉलिंग खेळणे, लावणी नाचणे, सिंह गर्जना करणे, पैसे मोजणे, भयानक स्वप्न पाहणे.
- कठीण: जिवंत असल्याचे नाटक करणे, विमानतळावर निरोप घेणे, अदृश्य काचेच्या पेटीत अडकणे.
प्राणी (प्राणी डेक):
- सोपे: कुत्रा, करडू, सिंहीण, लांडगा, वटवाघूळ, पोपट, ऑक्टोपस, सरडा, विंचू, घार.
- मध्यम: कोआला, जॅग्वार, ओरँगउटान, तुरेवाला बगळा, अजगर, टोळ.
- कठीण: लेमूर, कॅसोवरी पक्षी, डुगाँग, भारतीय गवा.
घरातल्या वस्तू (सामान्य कल्पना): कुकर, पंखा, छत्री, आरसा, कंगवा, झाडू, उशी, घड्याळ.
आणखी मोठी यादी हवी असेल तर डंब शराड्स शब्दांची यादी हा लेख पाहा. त्यात विषयानुसार आणखी कल्पना दिल्या आहेत.
कार्ड्स टिकाऊ कसे बनवायचे?
एकदा मेहनत घेऊन बनवलेली कार्ड्स वर्षानुवर्षे वापरता येतात:
- जाड कागद: साध्या कागदाऐवजी कार्ड पेपर किंवा जुन्या लग्नपत्रिकांचा कोरा मागचा भाग वापरा.
- पारदर्शक टेप: चिठ्ठीच्या दोन्ही बाजूंवर टेप लावली की ती ओली होत नाही आणि फाटत नाही.
- विषयानुसार पाकिटे: प्रत्येक पाकिटावर विषय आणि रंग लिहा: “सिनेमे, हिरवा”.
- दर वेळी नवीन भर: प्रत्येक खेळानंतर दोन-तीन नवी कार्ड्स जोडा. नवे सिनेमे, नव्या मालिका, घरातले नवे प्रसंग.
- जुनी कार्ड्स बाजूला: जी कार्ड्स सगळ्यांना पाठ झाली आहेत ती वेगळ्या पाकिटात ठेवा आणि सहा महिन्यांनी परत काढा.
कार्ड्स लिहिताना टाळायच्या चुका
- फार अनोळखी नावे: गटात कोणीच न पाहिलेला सिनेमा किंवा कोणालाच माहीत नसलेले नाव लिहू नका.
- दुहेरी अर्थाचे शब्द: “वार” (दिवस की हल्ला?) सारखे शब्द टाळा, नाहीतर बरोबर उत्तरावरूनच वाद होतो.
- कुटुंबासाठी योग्य: लहान मुले खेळणार असतील तर प्रत्येक चिठ्ठी त्यांच्यासमोर वाचता येईल अशीच असावी.
- एकाच गोष्टीची पुनरावृत्ती: दहा जणांनी लिहिलेल्या चिठ्ठ्यांमध्ये “सैराट” तीनदा येतो. खेळाआधी एकदा नजर टाका.
- फार लांब वाक्ये: सात-आठ शब्दांपेक्षा मोठे वाक्य अभिनयात दाखवणे जवळजवळ अशक्य असते. लांब नाव असेल तर ते लाल चिठ्ठीवरच लिहा.
चिठ्ठ्या लिहायला वेळच नसेल तर Act Up ॲपमध्ये मराठीत तयार डेक्स मिळतात, आणि त्यातले काही कायमचे मोफत आहेत. ॲप डाउनलोड पानावर मिळेल.
