डम्ब शराड्सका कार्ड बनाउने तरिका: घरमै आफ्नै शब्द तयार पार्नुहोस्
डम्ब शराड्सका कार्ड बनाउने तरिका सजिलो छ: कागजलाई साना पर्चीमा काट्नुहोस्, हरेकमा एउटा शब्द ठूलो अक्षरमा लेख्नुहोस्, विधा र तह अनुसार चिन्ह लगाउनुहोस्, अनि पट्याएर भाँडामा राख्नुहोस्। हरेक खेलाडीका लागि कम्तीमा ५ कार्ड तयार पार्नुहोस्।
के के सामान चाहिन्छ?
घरमै भएका सामानले राम्रा कार्ड बन्छन्, केही किन्नु पर्दैन:
- कागज: पुरानो कापीका पाना, A4 कागज, वा मिठाईको बट्टाको कार्डबोर्ड।
- कैंची वा स्केल: कागज सिधा काट्न। स्केलले मोडेर च्यात्दा पनि हुन्छ।
- कलम र मार्कर: टाढाबाट पनि पढिने गरी बाक्लो मार्कर भए राम्रो।
- रङ्गीन कलम वा स्टिकर: विधा वा तह छुट्याउन।
- भाँडो: कचौरा, टोपी, सानो झोला वा खाली बट्टा, जहाँबाट पर्ची तानिन्छ।
- रबर ब्यान्ड वा खाम: खेलपछि कार्ड विधा अनुसार बाँधेर राख्न।
कार्ड धेरै पटक प्रयोग गर्ने हो भने बाक्लो कागजमा लेखेर पारदर्शी टेपले दुवैतिर छोप्नुहोस्। चिया वा जुस खस्दा पनि अक्षर बिग्रिँदैन, र दशैं, तिहार वा जन्मदिनमा फेरि निकालेर खेल्न सकिन्छ। विधा अनुसार फरक रङको कागज प्रयोग गर्दा भाँडामा मिसिए पनि पछि छुट्याउन सजिलो हुन्छ।
डम्ब शराड्सका कार्ड बनाउने तरिका: चरणबद्ध रूपमा
- कागज काट्ने: एउटा A4 कागजलाई दुई पटक लम्बाइमा र दुई पटक चौडाइमा पट्याएर काट्दा १६ वटा बराबर पर्ची बन्छन्।
- विधा तय गर्ने: चलचित्र, जनावर, काम, खाना, चाडपर्व जस्ता चार पाँच विधा छान्ने।
- शब्द लेख्ने: एउटा पर्चीमा एउटा मात्र शब्द वा नाम, ठूलो र स्पष्ट अक्षरमा।
- तह चिन्ह लगाउने: कुनामा एक, दुई वा तीन थोप्लो लगाएर सजिलो, मध्यम र गाह्रो छुट्याउने।
- पट्याउने: पर्चीलाई दुई पटक पट्याउँदा तान्दा कसैले देख्दैन।
- भाँडामा मिसाउने: सबै विधा एउटै भाँडामा मिसाउने, वा विधा अनुसार छुट्टाछुट्टै भाँडा राख्ने।
- जाँच्ने: खेल सुरु हुनुअघि एक पटक सबै पर्ची हेरेर दोहोरिएका वा अस्पष्ट शब्द हटाउने।
खेलाडी आफैंले कार्ड लेख्ने तरिका
सबै कार्ड एक जनाले बनाउँदा उसलाई उत्तर थाहा हुन्छ र ऊ खेलमा पूरा भाग लिन सक्दैन। यसको सजिलो उपाय छ: खेल सुरु हुनुअघि हरेक टोलीलाई दस दस वटा पर्ची दिनुहोस् र विपक्षी टोलीका लागि शब्द लेख्न लगाउनुहोस्। आफ्ना पर्ची अर्को टोलीको भाँडामा राख्दा कसैले पनि आफैंले लेखेको कार्ड पाउँदैन। यसले खेललाई झन् रोमाञ्चक बनाउँछ, किनकि हरेक टोली विपक्षीलाई अलमल्याउने तर निष्पक्ष शब्द खोज्न लाग्छ। लेख्नुअघि एउटा नियम राख्नुहोस्: पर्चीमा लेखिएको कुरा कोठामा कम्तीमा आधा मान्छेले चिनेको हुनुपर्छ।
कुन विधामा कस्ता शब्द राख्ने?
सुरुका लागि यी विधा र उदाहरण प्रयोग गर्न सकिन्छ। पहिला तीन विधाका उदाहरण हाम्रा डेकबाट लिइएका हुन्:
| विधा | उदाहरण | कहाँबाट थप आइडिया |
|---|---|---|
| काम र क्रिया | दाँत माझ्नू, साइकल चलाउनू, ढोका खोल्नू, बाँसुरी बजाउनू | अभिनय गर डेक |
| जनावर | हात्ती, मयूर, मुसा, बाख्राको पाठो, च्याउरी गाई | जनावरहरू डेक |
| चलचित्र | कबड्डी, नाई नभन्नु ल, शोले, Titanic | चलचित्र डेक |
| नेपाली खाना | मःम, सेलरोटी, दालभात, चटपटे | घरकै भान्सा |
| चाडपर्व | टीका, पिङ, देउसी, छठ | आफ्नो समुदायका चाड |
| ठाउँ | पशुपति, लुम्बिनी, सगरमाथा, फेवा ताल | नेपालका चर्चित स्थल |
विधा छान्दा भेलामा को को छन् भन्ने सोच्नुहोस्। बच्चा धेरै भए जनावर र कामका कार्ड बढी, साथीहरूको पार्टीमा चलचित्र र गीत बढी।
सजिलो र गाह्रो शब्द कसरी मिलाउने?
सबै कार्ड सजिला भए खेल छिट्टै सकिन्छ, सबै गाह्रा भए खेलाडी निराश हुन्छन्। यसरी सन्तुलन मिलाउनुहोस्:
| तह | कस्ता शब्द | उदाहरण | अंक |
|---|---|---|---|
| सजिलो | एउटै चालले देखिने वस्तु वा काम | सुत्नू, कुकुर, चश्मा लगाउनू | १ |
| मध्यम | दुई तीन चाल चाहिने | किसानले गहुँ काट्नू, बजरंगी भाईजान | २ |
| गाह्रो | टुक्र्याएर देखाउनुपर्ने | अन्तरिक्षमा अन्तरिक्षयात्री हिँड्नू, The Lion King | ३ |
सामान्यतया आधाजसो सजिलो, केही मध्यम र थोरै गाह्रो कार्ड राख्दा सबैले केही न केही जित्छन्। बच्चा भएको भेलामा सजिलो कार्ड अझ बढाउनुहोस्।
परिवारका भित्री कुरा कसरी थप्ने?
आफ्नै परिवार वा साथी समूहका कुरा कार्डमा थप्दा खेल अरू कुनै खेलभन्दा बढी हँसाउने हुन्छ:
- परिवारका चर्चित घटना: “बुबाले साइकल सिक्दा खेतमा खसेको”, “पोहोरको दशैंमा पिङबाट चप्पल उडेको”।
- बानीहरू: “हजुरआमाले चश्मा टाउकोमै राखेर खोजेको”, “दाइ बिहान अलार्म बन्द गरेर फेरि सुतेको”।
- समूहका भित्री शब्द: साथीहरूबीच मात्र चल्ने उखान वा भनाइ।
एउटा नियम सम्झनुहोस्: कसैलाई लज्जित बनाउने, शरीर वा रूपको खिल्ली उडाउने वा चित्त दुखाउने कुरा नलेख्नुहोस्। सबै हाँस्ने कुरा मात्र राख्नुहोस्, कसैमाथि हाँस्ने होइन। शंका लागे सम्बन्धित व्यक्तिलाई नै सोधेर मात्र कार्डमा थप्नुहोस्।
नेपाली र अंग्रेजी शब्द मिसाउँदा के ख्याल गर्ने?
नेपाली घरमा अंग्रेजी शब्द दैनिक बोलीमै मिसिएका छन्, जस्तै “मोबाइल”, “बस”, “टिभी”। तर अंग्रेजी फिल्मका नाम वा पढाइका शब्द भने सबैले नबुझ्न सक्छन्:
- अंग्रेजी फिल्म वा शब्द भएका कार्डको कुनामा “अं” लेखेर चिन्ह लगाउनुहोस्।
- बूढापाका भएको भेलामा अंग्रेजी कार्ड छुट्टै भाँडामा राख्नुहोस्, र युवाहरूले मात्र तान्ने नियम बनाउनुहोस्।
- अंग्रेजी शब्दलाई देवनागरीमा लेख्दा पढ्न सजिलो हुन्छ, जस्तै “टाइटानिक”।
- बच्चाको अंग्रेजी अभ्यासका लागि कार्डको एकातिर नेपाली र अर्कोतिर अंग्रेजी लेख्न सकिन्छ।
राम्रा शब्द सकिए कहाँबाट ल्याउने?
घरभित्रै पनि नयाँ शब्दका धेरै स्रोत छन्: बच्चाको पाठ्यपुस्तकका नयाँ शब्द, हालै हेरेका फिल्म र टिभी कार्यक्रम, पत्रिकामा आएका खेलकुदका खबर, वा भान्सामा पाक्ने परिकार। हरेक भेलापछि सबैभन्दा रमाइलो भएका पाँच कार्ड छुट्टै राख्नुहोस् र अर्को पटक ती “विशेष कार्ड” बाट सुरु गर्नुहोस्।
दुई तीन पटक खेलेपछि घरका कार्ड पुराना लाग्न थाल्छन्। नयाँ आइडियाका लागि हाम्रा सबै डेकका शब्द एकै ठाउँमा हेर्न सकिन्छ, जहाँ चलचित्र, जनावर, पेशा, खाना र चाडपर्वदेखि दर्जनौं विधाका नमुना कार्ड छन्। कार्ड लेख्ने समय नै छैन भने निःशुल्क अनलाइन खेल खोलेर फोनबाटै कार्ड हेर्दै खेल्न सकिन्छ।
