ડમ્બ શરાડ્સની ચિઠ્ઠીઓ અને કાર્ડ ઘરે કેવી રીતે બનાવવાં

Act Up ટીમ દ્વારા · અપડેટ: 8 ઑક્ટોબર, 2026

ડમ્બ શરાડ્સની ચિઠ્ઠીઓ બનાવવા કાગળના સરખા ટુકડા કાપો, દરેક પર એક ફિલ્મ, ગીત, પ્રાણી કે ક્રિયા સ્પષ્ટ અક્ષરે લખો, બે વાર વાળો અને વાટકામાં નાખો. કેટેગરી પ્રમાણે જુદા રંગના કાગળ અને સરળ, મધ્યમ, અઘરા સ્તરનાં નિશાન ઉમેરશો તો રમત વધુ ન્યાયી બનશે.

ડમ્બ શરાડ્સની ચિઠ્ઠીઓ બનાવવા શું જોઈએ?

ઘરમાં જે હોય તેમાંથી જ કામ ચાલી જાય છે:

• કાગળ: નોટબુકનાં જૂનાં પાનાં, A4 કાગળ કે રંગીન ચાર્ટ પેપર
• કાતર: સરખા ટુકડા કાપવા માટે
• પેન કે માર્કર: જાડા અક્ષરે લખાય તેવી, જેથી ઝાંખા પ્રકાશમાં પણ વંચાય
• બે વાટકા કે ડબ્બા: દરેક ટીમ માટે એક, અથવા કેટેગરી પ્રમાણે વધુ
• કવર કે ઝિપ બેગ: પછી સાચવવા માટે

વધુ ટકાઉ કાર્ડ બનાવવાં હોય તો જાડું કાર્ડ પેપર અને પારદર્શક ટેપ રાખો. જૂનાં લગ્નનાં કંકોતરીનાં કાર્ડ કે મીઠાઈનાં બોક્સનું પૂંઠું પણ કાપીને વાપરી શકાય, પાછળની કોરી બાજુ પર શબ્દ લખી દો.

ચિઠ્ઠી બનાવવાની રીત: પગલાં પ્રમાણે

1. કાગળ કાપો: એક A4 કાગળમાંથી 12 થી 16 સરખા ટુકડા કાપો. ટુકડા સરખા હશે તો કોઈ ચિઠ્ઠી અલગ ઓળખાશે નહીં.
2. શબ્દ લખો: દરેક ટુકડા પર ફક્ત એક શબ્દ કે નામ. મોટા અને સ્પષ્ટ અક્ષરે.
3. નિશાન કરો: ખૂણામાં કેટેગરીનો પહેલો અક્ષર અને મુશ્કેલીનું સ્તર લખો, જેમ કે “ફ 2”.
4. વાળો: બે વાર વાળો, જેથી પાછળથી અક્ષર ન દેખાય.
5. ભેળવો: વાટકામાં નાખીને સારી રીતે હલાવો.
6. ગણો: રમત પહેલાં ચિઠ્ઠીઓ ગણી લો, જેથી ખબર પડે કે કેટલા રાઉન્ડ રમી શકાશે. વપરાયેલી ચિઠ્ઠીઓ ત્રીજા વાટકામાં મૂકતા જાઓ.

ચિઠ્ઠી લખનાર ટીમ હોય તો દરેક ટીમ સામેની ટીમ માટે ચિઠ્ઠીઓ લખે. આ ગુજરાતી ઘરોની જૂની પરંપરા છે, અને તેમાં ઘણી વાર સામેની ટીમને સૌથી અઘરી ફિલ્મ આપવાની મીઠી હરીફાઈ થાય છે.

કેટેગરી પ્રમાણે રંગીન ચિઠ્ઠીઓ

દરેક કેટેગરી માટે અલગ રંગનો કાગળ વાપરો. અભિનય કરનાર રંગ જોઈને જ સમજી જાય કે ફિલ્મ છે કે પ્રાણી, અને રમનારાઓ પોતાની પસંદની કેટેગરી પણ પસંદ કરી શકે:

ઉદાહરણો ક્યાંથી લેવાં તેના આઇડિયા: ફિલ્મો, પ્રાણીઓ અને કરી બતાવો ડેકમાં ઘણા તૈયાર શબ્દો છે, અને ટેબલની પહેલી ત્રણ હરોળનાં ઉદાહરણ એ જ ડેકમાંથી લીધાં છે. ગીતો અને વાનગીઓની હરોળમાં ડેકનાં નામ સાથે “મોર બની થનગાટ કરે”, “ખમણ” અને “થેપલાં” જેવા ગુજરાતી ઘરોમાં જાણીતા આઇડિયા ભેળવ્યા છે.

મુશ્કેલીનું સ્તર: રમતને ન્યાયી બનાવવાની રીત

સાદી ચિઠ્ઠીઓમાં સૌથી મોટી ફરિયાદ એ હોય છે કે એક ટીમને “તાળી પાડવી” આવે અને બીજીને “મુગલ-એ-આઝમ”. તેનો ઉકેલ છે મુશ્કેલીનું સ્તર:

ઉપરનાં બધાં ઉદાહરણ કરી બતાવો ડેકમાંથી છે. ત્રણ સ્તરની ચિઠ્ઠીઓ અલગ વાટકામાં રાખો અને ખેલાડી પોતે નક્કી કરે કે કયા સ્તરનું જોખમ લેવું. બાળકો સરળ ચિઠ્ઠી લે અને અનુભવી ખેલાડી અઘરી, તો બધાને જીતવાનો સરખો મોકો મળે છે. ટીમો વચ્ચે ન્યાય જાળવવા એક નિયમ ઉમેરો: દરેક ટીમે આખી રમતમાં ત્રણેય સ્તરની ઓછામાં ઓછી બે-બે ચિઠ્ઠી લેવી જ પડે, જેથી કોઈ ફક્ત સરળ ચિઠ્ઠીઓથી જીતી ન જાય.

સારી ચિઠ્ઠી લખવાના નિયમો

• અડધાનો નિયમ: ચિઠ્ઠી ત્યારે જ લખો જ્યારે રમનારામાંથી ઓછામાં ઓછા અડધા લોકોએ એ ફિલ્મ જોઈ હોય કે એ ગીત સાંભળ્યું હોય.
• ભાષા સ્પષ્ટ કરો: ફિલ્મ હિન્દી છે કે ગુજરાતી કે અંગ્રેજી, તે ખૂણામાં લખો.
• એક ચિઠ્ઠી, એક જવાબ: “શોલે અથવા દીવાર” જેવું ન લખો.
• જોડણી તપાસો: ખોટી જોડણીથી અભિનય કરનાર મૂંઝાય છે.
• બધાની સામે વાંચી શકાય તેવું: પરિવાર સાથે રમતા હો ત્યારે દરેક શબ્દ દાદા-દાદી અને બાળકોની સામે વાંચી શકાય તેવો રાખો.
• ઉંમર પ્રમાણે: બાળકો માટે ચિઠ્ઠીમાં ચિત્ર પણ દોરી શકાય, જેથી વાંચી ન શકે તો પણ સમજી શકે.
• નામ નહીં, પાત્ર: સગાં કે મિત્રોનાં નામ લખવાને બદલે “દાદી”, “શિક્ષક” કે “રિક્ષાવાળા” જેવાં સામાન્ય પાત્ર લખો, જેથી કોઈને ખોટું ન લાગે.
• મિશ્રણ તપાસો: લખ્યા પછી એક વાર બધી ચિઠ્ઠીઓ જુઓ. બધી જ ફિલ્મો 90ના દાયકાની ન હોય અને બધાં જ પ્રાણી જંગલનાં ન હોય.

વારંવાર વાપરી શકાય તેવાં કાર્ડ કેવી રીતે બનાવવાં?

દર વખતે નવી ચિઠ્ઠીઓ લખવી ન હોય તો એક વાર સરસ કાર્ડનો સેટ બનાવો:

1. જાડા કાર્ડ પેપરને પત્તાં જેટલા માપમાં કાપો.
2. આગળ શબ્દ લખો અને પાછળ કેટેગરીનું નાનું ચિત્ર દોરો, જેમ કે ફિલ્મ માટે કેમેરા અને પ્રાણી માટે પંજો.
3. પારદર્શક ટેપથી ઢાંકો, જેથી ચા ઢોળાય તો પણ ખરાબ ન થાય.
4. દરેક કેટેગરીને અલગ કવરમાં કે રબરબેન્ડથી બાંધીને રાખો.
5. વર્ષમાં એક વાર, જેમ કે દિવાળી પહેલાં, નવી ફિલ્મો અને ગીતોનાં કાર્ડ ઉમેરો.

બાળકોને આ કામમાં જોડો. કાર્ડ પર ચિત્રો દોરવાનું અને રંગ પૂરવાનું તેમને ગમશે, અને રમત પહેલાં જ તેઓ ઉત્સાહમાં આવી જશે.

સમય જતાં પ્રસંગ પ્રમાણે નાના સેટ પણ બનાવી શકાય: દિવાળી માટે દીવા, રંગોળી અને મીઠાઈનાં કાર્ડ, ઉત્તરાયણ માટે પતંગ અને દોરીનાં, અને નવરાત્રિ માટે ગરબા અને દાંડિયાનાં. દરેક સેટ પર પ્રસંગનું નામ લખીને અલગ કવરમાં રાખો, તો આખું વર્ષ તૈયાર રમત હાથવગી રહે.

ચિઠ્ઠી લખવાનો સમય ન હોય તો?

મહેમાનો અચાનક આવ્યા હોય કે કાગળ-પેન હાથવગાં ન હોય, ત્યારે ઓનલાઇન મફત રમો અને શબ્દો સીધા ફોનની સ્ક્રીન પર મેળવો. ચિઠ્ઠીઓ માટે વધુ શબ્દો જોઈએ તો ડમ્બ શરાડ્સ માટે શબ્દો ની મોટી યાદી પણ કામ આવશે.