Пантомима карточкалары: өз карталарыңызды қалай жасауға болады
Пантомима карточкаларын жасау оңай: қатты қағазды бірдей төртбұрыштарға кесіп, әрқайсысына көрсетуге болатын бір сөз жазасыз да, қиындық деңгейін түспен белгілейсіз. Жануарлар, күнделікті әрекеттер, ұлттық тағамдар мен мамандықтардан бастаңыз, сосын отбасыңыздың өз әдеттері мен әзілдерін қосыңыз. 6-8 адамға 50-90 карта жеткілікті, оларды бір қорапта сақтап, әр ойыннан кейін жаңартып отырыңыз.
Пантомима карточкаларын жасауға не керек?
Арнайы ештеңе сатып алудың қажеті жоқ, керегінің бәрі әдетте үйде немесе баланың мектеп сөмкесінде табылады:
- Қатты қағаз немесе картон. Жұқа қағаз арғы беті көрініп тұрады, сондықтан қалыңырақ қағаз алыңыз.
- Қайшы немесе қағаз кескіш. Карталар бірдей өлшемде болса, араластыру оңай.
- Маркер. Қаламнан гөрі маркер жақсы: сөз ірі әрі анық көрінеді, көрсетуші оны бір қарағаннан оқиды.
- Түсті қағаз немесе түсті маркер. Деңгейді немесе санатты белгілеу үшін.
- Қорап немесе конверт. Әр санатқа бөлек конверт ыңғайлы.
Ең қолайлы өлшем: шамамен ойын картасындай немесе алақанның жартысындай. Мұндай картаны жасыру да, ұстау да оңай. Бір А4 парақтан осындай сегіз-он карта шығады.
Карточканы қадам бойынша қалай жасайды?
- Санаттарды таңдаңыз. Мысалы, жануарлар, әрекеттер, тағамдар, фильмдер. Бастау үшін үш-төрт санат жеткілікті.
- Әр санатқа сөз тізімін жазыңыз. Алдымен бір параққа 20-30 сөз жазып, сосын іріктеңіз.
- Әр сөзді тексеріңіз. Оны үш секундта бір қимылмен көрсетуге бола ма? Болмаса, ауыстырыңыз.
- Қағазды кесіңіз. Бірдей төртбұрыштар жасаңыз.
- Сөзді жазыңыз. Бір картаға бір сөз немесе бір тіркес. Ірі әріппен, анық жазыңыз.
- Деңгейді белгілеңіз. Бұрышына түсті нүкте немесе ұпай санын жазыңыз.
- Санат бойынша бөліп салыңыз. Әр санатты жеке конвертке немесе қораптың бөлігіне қойыңыз.
Балалармен бірге жасаңыз: олар сурет салып, карталарды безендіреді, ал ойынға өздері дайындаған карталармен ойнау екі есе қызық. Әлі оқи алмайтын кіші балалар үшін сөздің орнына сурет салыңыз: мысық, күн, алма. Бала суретті көріп, оны көрсетеді, ал бұл оқуды үйренуге де көмектеседі.
Сөздерді қалай таңдау керек?
Жақсы карта үш шартқа сай келеді:
| Шарт | Жақсы мысал | Нашар мысал |
|---|---|---|
| Қимылмен көрсетуге болады | Шар үрлеу | Әділдік |
| Бәрі біледі | Бешбармақ | Аз адам білетін шетел тағамы |
| Бір мағыналы | Тіс тазалау | «Жақсы күн» |
Тағы бірнеше кеңес:
- Етістіктер мен әрекеттер ең оңай. «Тамақ ішу», «Киіну», «Терезені ашу» сияқты карталар кез келген адамға түсінікті.
- Жануарлар әмбебап. Үш жасар бала да, атасы да «Қоян» мен «Жыланды» біледі.
- Ұзын тіркестерді аз алыңыз. Олар қызық, бірақ уақытты көп алады.
- Ойыншылардың жасын ескеріңіз. Балалар бар болса, күрделі сөздерді бөлек конвертке салыңыз.
Екі тілді отбасыда карталарды қазақша жазыңыз, бірақ жауапты кез келген тілде қабылдаңыз. Бұл балалардың қазақша сөздік қорын байытады: олар «Құймақты аудару» немесе «Терезені ашу» сияқты тіркестерді ойын арқылы үйренеді. Ал жаңа сөздерді кездестірсе, ойыннан кейін мағынасын бірге талқылауға болады.
Дайын идеялар керек болса, пантомимаға арналған сөздер мақаласында санаттар бойынша үлкен тізім бар.
Қиындық деңгейін қалай белгілеуге болады?
Деңгейлерді түспен немесе ұпаймен белгілеу ойынды әділ етеді: қиын картаны тапқан команда көбірек ұпай алады. Төмендегі мысалдар Сомда, Жануарлар және Тағамдар жинақтарының үлгі карталарынан:
| Деңгей | Түсі | Ұпай | Мысалдар |
|---|---|---|---|
| Оңай | Жасыл | 1 | Тамақ ішу, Шар үрлеу, Ит, Қоян, Бешбармақ, Бал |
| Орташа | Сары | 2 | Құймақты аудару, Гитара тарту, Альпака, Итбалық, Лагман, Круассан |
| Қиын | Қызыл | 3 | Ғарышкердің кеңістікте жүруі, Лемур, Дамана, Жент, Балқаймақ |
Әр деңгейден тең мөлшерде жасаңыз, мысалы 20 оңай, 20 орташа, 10 қиын. Кіші балалар тек жасыл карталармен ойнай алады.
Деңгейді анықтау үшін жеңіл сынақ бар: картаны отбасының бір мүшесіне үнсіз көрсетіп көріңіз. 10 секундта табылса, ол оңай, бір минутқа жуық кетсе, орташа, ал бір минуттан асса немесе мүлдем табылмаса, қиын. Ойыннан кейін нәтижеге қарап деңгейлерді қайта бөлуге болады.
Отбасыңызға арналған жеке жинақ қалай жасалады?
Өз карточкаларыңыздың ең үлкен артықшылығы: оларда тек сіздің отбасыңызға тән нәрселер болады. Мына идеяларды қолданыңыз:
- Ұлттық тағамдар. Бешбармақ, Шелпек, Бауырсақ, Наурыз көже, Құрт. Әженің ең жақсы пісіретін тағамын да қосыңыз.
- Отбасылық әдеттер. «Атаның таңертең газет оқуы», «Әпкенің телефонмен ұзақ сөйлесуі», «Әкенің көлікті жуу». Ешкімді ренжітпейтін, мейірімді әзіл болсын.
- Бірге барған жерлер. Ауылдағы үй, жазғы демалыс, тауға шығу, көлге бару.
- Отбасылық оқиғалар. Іні-қарындастың бірінші қадамы, үлкен тойлар, есте қалған қонақтар.
- Ұлттық дәстүрлер. Шашу шашу, бата беру, дастарқан жаю, қонақ күту.
Мұндай карталарды тек сіздің үйдегілер табады, ал әр карта ойыннан кейін бір естелік әңгімесін бастап береді.
Карточкаларды қалай сақтау және жаңарту керек?
Карталар ұзақ қызмет етуі үшін:
- Бір қорапта сақтаңыз. Санат бойынша бөлінген қорап ең ыңғайлы.
- Табылған карталарды бөлек қойыңыз. Ойыннан кейін олар басқа конвертке түседі, келесі жолы жаңалары бірінші шығады.
- Әр ойыннан кейін жаңартыңыз. Ешкім таба алмаған немесе тым оңай болған карталарды ауыстырыңыз.
- Қонақтардан идея сұраңыз. Әр қонақ бір жаңа карта жазып кетсін, жинақ өздігінен өседі.
- Маусымдық карталар қосыңыз. Наурыз, Жаңа жыл немесе туған күн алдында сол мерекеге арналған бөлек конверт дайындаңыз.
Қағазсыз ойнағыңыз келсе ше?
Карта жасауға уақыт болмаса, дайын жинақтарды пайдаланыңыз. Сайттағы жинақтар санаттар мен деңгейлер бойынша бөлінген, ал онлайн пантомиманы тегін ойнап, карталарды экраннан алуға болады. Ал телефонмен ойнағыңыз келсе, Act Up қосымшасында 93 жинақ пен 9 200-ден астам карта бар: телефонды маңдайға қоясыз, достарыңыз картаны көрсетеді, ал сіз телефонды еңкейтіп, ұпай аласыз немесе картаны өткізесіз. Қағаз карталар мен дайын жинақтарды араластыру да жақсы тәсіл: бір раунд отбасылық карталармен, келесісі дайын санаттармен өтеді.
