Хэллоуинге пантомима: костюмді кешке қорқынышты сөздер
Хэллоуинге пантомима ойнау үшін асқабақ, елес, мумия, вампир, қара мысық, сыпырғы таяқ сияқты бәріне таныс кейіпкерлерді алыңыз да, оларға қазақ аңыздарынан Албасты, Жалмауыз кемпір, Айдаһар, Дәу сияқты бейнелерді қосыңыз. Костюмді кеште қонақтар екі командаға бөлініп, әр кезекте бір минут ішінде картаны үнсіз көрсетеді. Қорқынышты сөздерді күлкілі етіп ойнасаңыз, ойын балаларға да лайық болады.
Хэллоуинге пантомима: мереке Қазақстанда қалай өтеді?
Хэллоуин Қазақстанда ресми мереке емес, оны негізінен жастар мен студенттер, тіл курстары және кейбір мектептер костюмді кеш ретінде атап өтеді. Қазан айының соңында достар біреудің үйіне немесе кафеге жиналып, қызық киім киеді, бетке сурет салады, асқабақтан шам жасайды. Мұндай кеште бәрі бір-біріне таныс бола бермейді, ал пантомима мұзды бірден ерітеді:
- Костюмге сай. Вампир киімін киген адам вампирді көрсеткенде, ойын мен кеш бір-бірімен үйлеседі.
- Тақырып дайын. Елестер, асқабақтар, қорқынышты үйлер: сөз ойлап әуре болудың қажеті жоқ.
- Күлкі көп. Қорқынышты кейіпкердің күлкілі қимылы бүкіл бөлмені күлдіреді.
- Тіл курсына пайдалы. Ағылшын тілі курсындағы Хэллоуин кешінде карталарды екі тілде атауға болады.
Хэллоуиннің классикалық кейіпкерлері мен заттары
Хэллоуин жинағының үлгі карталарынан балаға лайықтарын іріктедік:
| Карта | Деңгей | Қалай көрсетуге болады |
|---|---|---|
| Асқабақ | Оңай | Қолмен үлкен дөңгелек жасап, бетіне күлкі «ойып» салу |
| Елес | Оңай | Қолды алға созып, ақырын қалықтап жүру |
| Мумия | Оңай | Қолды тік созып, тізені бүкпей, ақсаңдап жүру |
| Қара мысық | Оңай | Арқаны иіп, тырнақты көрсету, құйрықты бұлғау |
| Сыпырғы таяқ | Оңай | Сыпырғыға мініп, ауада ұшқан болу |
| Қасқыр адам | Оңай | Айға қарап ұлу, қолдан жүн «өсуі» |
| Бетке сурет | Оңай | Бетке қылқаламмен бояу жағу |
| Зомби жүрісі | Орташа | Басты бір жаққа қисайтып, аяқты сүйреп жүру |
| Хрусталь шар | Орташа | Шарды сипап, ішіне үңіліп, болжам айтқан болу |
| Сықырлаған баспалдақ | Орташа, күлкілі | Аяқтың ұшымен басып, әр қадамда шошып тоқтау |
| Жаймамен жамылған елес | Орташа, күлкілі | Басқа жаймасы бар елестің қараңғыда сүрінуі |
«Жаймамен жамылған елес» кештің ең күлкілі картасы: жаймадан тесік арқылы әрең көріп жүрген елесті ойнау оңай әрі қызық.
Қазақ аңыздарындағы қорқынышты кейіпкерлер
Хэллоуинді жергілікті етудің ең жақсы жолы: ертегі мен аңыздағы өз кейіпкерлерімізді қосу. «Албасты» мен «Обыр» Қорқынышты фильмдер жинағының үлгісінде, «Пері», «Айдаһар» және «Көк бөрі» Мифология жинағында бар. Қалғандары ертегілерден таныс жалпы идеялар:
| Кейіпкер | Кім ол | Қалай көрсетуге болады |
|---|---|---|
| Албасты | Халық аңызындағы түнгі зұлым бейне | Шашты жайып, қараңғыда ақырын жақындау |
| Жалмауыз кемпір | Ертегілердегі қорқынышты кемпір | Таяққа сүйеніп, бүкшиіп жүріп, ернін жалау |
| Мыстан кемпір | Айлакер, сиқыршы кемпір | Қазанды араластырып, саусақпен сиқыр жасау |
| Жезтырнақ | Темір тырнақты аңыз кейіпкері | Ұзын тырнақтарды көрсетіп, ауаны тырнау |
| Дәу | Алып, күшті кейіпкер | Өзіңізді биік етіп, ауыр қадаммен жүру |
| Айдаһар | От шашатын алып жылан | Ауыздан от шығарған болып, қанат қағу |
| Көк бөрі | Түркілердің аңызындағы қасқыр | Маңғаз басты көтеріп, айға қарау |
Бұл кейіпкерлерді ата-әже де біледі, сондықтан отбасылық кеште буындар арасында көпір болады. Ойыннан кейін үлкендерден сол ертегіні айтып беруді сұраңыз: балалар үшін бұл кештің ең есте қалатын бөлігі болуы мүмкін.
Әлем аңыздары мен кино құбыжықтары
Үлкендер мен жасөспірімдерге қиындау карталар да керек. Үлгі карталардан отбасыға лайықтары:
- Дракула: плащты бетке көтеріп, тістерді көрсету.
- Зомби: қолды алға созып, ауыр қадаммен жүру.
- Қаңқа: денені «сылдырлатып», сүйектерді бір-бірлеп жинау.
- Толған ай: қолмен дөңгелек жасап, аспанға көтеру.
- Өрмекші торы: саусақтармен тор тоқу.
- Феникс құсы: қанат қағып, күлден қайта «тұру».
- Минотавр: мүйіз жасап, лабиринтте адасып жүру.
Тым қорқынышты фильм кейіпкерлерін кіші балалармен ойнамаңыз. Ересектер тобында да кешке бәрі ыңғайлы сезінсін.
Костюмді кешке арналған ойын нұсқалары
Костюм кешінің өзі пантомимаға дайын алаң. Мына үш нұсқаны кезекпен қолданыңыз:
- «Мен кіммін?» раунды. Әр қонақ өз костюміндегі кейіпкерді сөзсіз көрсетеді, бөлме кейіпкердің атын табады.
- Командалық раунд. Карталарды қорапқа салып, екі команда кезекпен 60 секундтан ойнайды.
- Қорқынышты, бірақ күлкілі раунд. Әр картаны күлкілі етіп көрсету шарт: ұйқысы келген вампир, өз жаймасына оралған елес, асқабақты көтере алмаған қаңқа.
Ұпай санауда ең шығармашыл көрсетуге бонус беріңіз. Марапат ретінде асқабақ пішінді печенье немесе тәтті нан жарасады.
Балаларға қорқынышсыз қалай ойнауға болады?
Балалармен Хэллоуин пантомимасын ойнағанда ереже біреу: қорқыныш емес, қызық болуы керек. Мына кеңестерді ұстаныңыз:
- Мейірімді бейнелерді таңдаңыз. Асқабақ, қара мысық, мейірімді елес, сиқырлы сыпырғы.
- Ата-ана өзі көрсетсін. Ересек адамның күлкілі мумия болып құлауы баланы қорқытпайды, күлдіреді.
- Дыбысқа рұқсат беріңіз. «Уууу» деген елестің дыбысы кіші балаларға ойынды жеңілдетеді.
- Шамды толық сөндірмеңіз. Жұмсақ жарық атмосфера береді, ал қараңғылық кейбір балаларды қорқытады.
Кіші балаларға арналған басқа идеялар балаларға арналған пантомима мақаласында бар.
Хэллоуин кешін қадам бойынша қалай өткізуге болады?
Кешті ұйымдастырушы болсаңыз, мына жоспар уақытты дұрыс бөлуге көмектеседі:
- Карталарды алдын ала дайындаңыз. 30-40 сөзді үш топқа бөліңіз: классикалық кейіпкерлер, қазақ аңыздары, күлкілі көріністер.
- Қонақтар жиналғанда «Мен кіммін?» раундын бастаңыз. Бұл бір-бірін әлі танымайтын адамдарды жақындатады.
- Командаларға бөліңіз. Ұқсас костюм кигендерді әртүрлі командаға жіберіңіз, сонда жарыс қызығырақ.
- Әр кезекке 60 секунд беріңіз. Аңыз кейіпкерлеріне 90 секунд беруге болады, оларды түсіндіру қиындау.
- Үзіліс жасаңыз. Екі раундтың арасында тәтті тағам мен шай ұсынып, ең күлкілі сәттерді еске алыңыз.
- Финалды күңгірт бөлмеде өткізіңіз. Шамды азайтып, қалта шамымен тек көрсетушіні жарықтандырыңыз: бұл атмосфераны күшейтеді.
Кеш соңында «ең қорқынышты» және «ең күлкілі» көрсетушіге екі бөлек атақ беріңіз. Жеңіс бір командада болса да, әр қонақ өз сыйлығымен кетеді.
