Halloween mimika: Arimen Gauerako beldurrezko hitzak
Halloween mimikan Arimen Gaueko eta Halloweeneko hitzak antzezten dira hitzik gabe: mamuak, sorginak, kalabazak, momiak eta euskal mitologiako izakiak, Basajaunetik lamietara. Umeekin, aukeratu txartel barregarriak eta beldur gutxikoak; helduekin, gehitu beldurrezko filmak. Mozorro festetan, eskolako ospakizunetan edo etxeko afari batean ezin hobea da, eta mozorroak berak laguntzen du antzezten.
Arimen Gaua eta Halloween Euskal Herrian
Azken urteetan, Euskal Herriko herri eta eskola askok Arimen Gaua berreskuratu dute, Domu Santu bezperako gaua, hildakoak gogoratzeko ohitura zaharra. Toki batzuetan Gau Beltza ere deitzen diote. Kalabazak hustu eta argiztatzen dira, ipuin beldurgarriak kontatzen dira eta umeak mozorrotu egiten dira, Halloweeneko ohiturak bertako tradizioekin nahastuta.
Mimika primeran egokitzen da giro horretara: ez du materialik behar, mozorroak antzezpena errazten du, eta euskal mitologiak izaki bikainak eskaintzen ditu antzezteko. Sorginak, lamiak eta Basajaun ondo ezagutzen dituzte eskolan ipuinak entzun dituzten umeek.
Arimen Gauerako txartel propioak egin nahi badituzue, hona hemen gure inguruko ideia batzuk, sortetatik kanpo:
- Arimen kandela: leihoan kandela bat piztu, isilik, eta kalera begira geratu.
- Gaztaina erreak: udazkeneko klasikoa, sutan erre eta eskuak erre gabe zuritu.
- Ipuin kontalaria: suaren ondoan eseri, eta eskuekin istorio beldurgarri bat kontatu.
- Hilerriko loreak: Domu Santu egunean, lore sorta bat eskuan eta buruarekin agur isila.
Halloween hitz klasikoak, errazetik zailera
Halloween sortak 73 txartel ditu. Hona hemen adibide batzuk, antzezteko ideiarekin:
| Txartela | Zailtasuna | Nola antzeztu |
|---|---|---|
| Kalabaza | Erraza | Besoekin bola handi bat, eta gero aurpegia labanaz hustu |
| Mamua | Erraza | Besoak aurrera, eta irristatzen ibili hanketan pausorik gabe |
| Momia | Erraza | Besoak zurrun aurrera, eta zatika ibili, benda batean bilduta |
| Katu Beltza | Erraza | Bizkarra arkuan, iletsua, eta atzaparrak atera |
| Otsogizona | Erraza | Ilargiari begira, eta gorputza aldatzen, ileak hazten |
| Erratz Makila | Erraza | Erratzaren gainean eseri, eta hegan joan |
| Gozokia Ala Iruzurra | Erraza | Ate bat jo, eta poltsa ireki gozokiak hartzeko |
| Sagarrei Ahoz Hozka | Ertaina | Eskuak atzean, eta burua ur ontzi batean sagar baten bila |
| Kristalezko Bola | Ertaina | Eskuak bola baten inguruan, begiak itxita, etorkizuna ikusten |
| Zonbien Ibilaldia | Ertaina | Hainbat jokalari batera, hankak arrastaka |
| Ispilu Madarikatua | Zaila | Ispiluan begiratu, eta zure islak beste gauza bat egiten du |
| Arima Opila | Zaila | Opil bat atez ate banatu, eta otoitz bat eskuak batuta |
Halloween osoa Halloween sortan duzu.
Euskal mitologiako izakiak
Hemen dago euskal Halloween mimikaren altxorra. Mitologia sortak euskal izaki asko ditu, greziar eta eskandinaviar mitologiako pertsonaia ezagunekin batera (Ziklopea, Sirena edo Thor). Hauek dira Arimen Gauerako egokienak:
| Izakia | Nor da | Nola antzeztu |
|---|---|---|
| Basandere | Basoko emakume basatia | Ile luzea orraztu, eta basoan ezkutatu |
| Odei | Ekaitzaren izakia | Besoak goian, trumoiak eta tximistak bota |
| Mari | Mendiko jainkosa, Anbotokoa | Su lerro bat zeruan hegan, mendi batetik bestera |
| Basajaun | Basoko jauna, artaldeen zaindaria | Ile luze-luzea, makila eskuan eta ardiak zaintzen |
| Lamiak | Ibai ertzeko izakiak, ahate hankekin | Ibai ertzean eseri, urrezko orrazi batekin ilea orrazten |
| Tartalo | Begi bakarreko erraldoia | Hatzarekin begi bat bekokiaren erdian, eta ardi bat besoetan |
| Galtzagorriak | Laguntzaile txiki bihurriak | Txiki-txiki eginda, lanean korrika eta etengabe |
| Gaueko | Gauaren izakia, berandu dabiltzanak etxera bidaltzen dituena | Ilargiaren azpian, besoa luzatuta, etxerako bidea seinalatuz |
Mitologia gehiago Mitologia sortan. Antzezteko trikimailu bat: lehenik egin “ipuin” keinua (eskuak liburu bat bezala ireki), eta gero ezaugarri nagusia.
Halloween mimika umeekin, beldur gutxirekin
Txikiek Halloween maite dute, baina ez dute beldur handiegirik nahi. Txartel barregarriak dira irtenbidea, eta Halloween sortak badauzka:
- Mamua Izara Batekin: izara bat buruan, eta estropezu egin ezer ez delako ikusten.
- Kalabaza Zizelkatzen: koilararekin haziak atera, eta labana txiki batekin aurpegi irribarretsu bat egin.
- Eskailera Kirrinkariak: oin puntetan igo, eta maila bakoitzean izutu.
- Aurpegi Margoketa: pintzel batekin aurpegia margotu, ispiluan begiratuz.
Gehitu animalia ilunak eta pertsonaia goxoak: hontza, saguzarra, armiarma edo sorgin barregarri bat. 3-6 urteko umeekin, utzi bikotean antzezten heldu batekin, eta eman 90 segundo. Adinaren araberako ideia gehiago umeentzako mimika gidan.
Beldurrezko filmak nerabe eta helduentzat
Nerabeekin edo helduekin, beldurrezko filmek giroa berotzen dute. Beldurra sortatik:
- Klasikoak: Dracula, Nosferatu, Psycho.
- Ezagunak: Scream, Alien, The Addams Family, Poltergeist, The Sixth Sense.
- Erronkak: A Quiet Place (isiltasuna ezinbestekoa, mimikarako perfektua), The Blair Witch Project.
Txartel horiek ez dira txikientzat: hamabi urtetik beherakoak mahaian badaude, gorde beste gau baterako. Beldurrezko izenburu gehiago Beldurra sortan aurkituko dituzu.
Halloween gauerako beste klasiko bat Akelarre filma da, XVII. mendeko sorgin ehizan oinarrituta, eta Filmak sortan dago. Filmen izenburuak antzezteko trikimailuak gure filmen mimika gidan dituzu.
Mozorro festarako mimika
Mozorro festetan, mimikak beste joko bat ere ematen du: mozorroak berak dira txartelak. Hona hemen hiru proposamen:
- Mozorroa asmatu: jokalari bakoitzak bere mozorroaren pertsonaia antzezten du, eta besteek zehatz asmatu behar dute zer den (ez “sorgina”, baizik eta “Zugarramurdiko sorgina”).
- Mozorro trukea: txartel batek beste pertsonaia bat esaten dizu, eta zure mozorroarekin antzeztu behar duzu. Mamu mozorroarekin otsogizona antzeztea ez da batere erraza.
- Kalabazen txapelketa: talde bakoitzak kalabaza bat du, eta txanda bakoitzean asmatutako txartel bakoitzeko gozoki bat sartzen du barruan. Bukaeran, gozoki gehien dituen kalabazak irabazten du.
Eskolako festetan, egin talde handiak gela osoarekin, eta irakasleak txartelak isilean banatzen ditu. 45 segundoko txandekin, ordu erdian ikasle guztiek izango dute antzezteko aukera.
