Pantomimë për festë me kostume dhe Halloween: fjalë të frikshme
Një pantomimë për festë me kostume luhet me fjalë pak të frikshme, por të sigurta për fëmijët: fantazma, shtriga, kungulli, mumja dhe kulshedra. Halloween nuk është festë tradicionale shqiptare, por festat me kostume në shkolla, kopshte dhe mes të rinjve në qytete janë bërë të zakonshme. Loja i mbush bukur pritjet mes ëmbëlsirave, fotove dhe parakalimit të kostumeve.
Pantomimë për festë me kostume në Shqipëri dhe Kosovë
Tradita shqiptare e maskave është më e vjetër se Halloween. Karnavalet e Shkodrës, për shembull, janë festë me maska e kostume që e njeh i gjithë vendi, dhe në paketën Festa gjenden si letër më vete. Sot, në fund të tetorit, shumë kopshte e shkolla organizojnë festa maskash, ndërsa të rinjtë në Tiranë, Prishtinë ose Shkodër mblidhen në festa me kostume në shtëpi a lokale.
Pantomima i përshtatet çdo versioni: ka lëvizje teatrale, nuk kërkon pajisje dhe mund të luhet edhe me kostumin e veshur.
Fjalë nga paketa Halloween
Paketa Halloween ka letra që funksionojnë me fëmijë dhe të rritur. Disa nga shembujt e saj:
| Letra | Si ta luash |
|---|---|
| Kungull | Rrumbullako krahët para barkut dhe gdhend një fytyrë me thikë të padukshme |
| Fantazmë | Ngri duart përpara dhe lundro ngadalë nëpër dhomë |
| Mace e zezë | Harqo shpinën, ngri kthetrat dhe shih me sy të ngushtuar |
| Fshesë magjike | Hip mbi një fshesë dhe ngrihu në ajër me kapelë me majë |
| “Ëmbël ose Dredhi” | Trokit në derë dhe zgjat një shportë bosh |
| Mumje | Mbështill trupin me fasha dhe ec me këmbë të ngurta |
| Ecje zombie | Krahët përpara, koka anash, hapat të rëndë e të ngadaltë |
| Duke kapur mollë me gojë në ujë | Duart pas shpine, zhyt fytyrën në një legen të padukshëm |
| Fantazmë me çarçaf mbi kokë | Hidh çarçafin, shpo dy vrima për sytë dhe pengohu |
| Shkallë që kërcasin | Ngjit shkallët në majë të gishtave dhe ngri në vend në çdo hap |
Letrat qesharake, si “Fantazmë me çarçaf mbi kokë”, janë të mira për të vegjlit, sepse frika kthehet shpejt në të qeshura.
Përbindëshat e përrallave shqiptare
Folklori shqiptar ka figura që luhen shumë bukur dhe e bëjnë festën më të afërt me kulturën tonë. Kulshedra është në paketën Mitologji, ndërsa të tjerat më poshtë janë ide të përgjithshme nga përrallat:
- Kulshedra: gjarpër i madh me shumë kokë; lëviz krahët si koka që kafshojnë dhe fry frymë zjarri.
- Dragua: heroi i përrallave që lufton kulshedrën; hap krahët, ngri shpatën dhe fluturo.
- Shtriga: plakë dinake që ecën kërrusur dhe përzien diçka në një kazan.
- Zana: zana e malit, e bukur dhe e fortë; ngjitu në mal dhe mbro dikë me krahë të hapur.
- Bolla: gjarpri që fle dhe hap sytë një herë në vit; zvarrit trupin dhe hap sytë papritur.
Nga e njëjta paketë mund të shtoni edhe figura botërore si Pegasi, Njëbrirëshi, Cerberi ose Mbreti Midas, për lojtarët që i duan mitet greke.
Filma horror pa frikë të vërtetë
Për adoleshentët dhe të rriturit, paketa Filma Horror shton tituj klasikë. Për festë familjare zgjidhni ata më të butët: Dracula, Ghost, Witch, Werewolf, Beetlejuice dhe Gremlins. Letra “Jump Scare” është një nga më qesharaket: aktori bën sikur ecën qetë, pastaj kërcen nga frika pa nxjerrë asnjë zë. Titujt që janë realisht të frikshëm lërini për mbrëmjet pa fëmijë.
Si ta mbani lojën të frikshme, por të sigurt?
- Dritat ndezur. Atmosfera krijohet me kungujt e dekorimet, jo me errësirë të plotë.
- Pa prekje. Aktori nuk “sulmon” askënd, as për shaka, sidomos kur luajnë të vegjlit.
- Letra sipas moshës. Ndani letrat në dy shporta: “pak frikë” për fëmijët, “më shumë frikë” për të rriturit.
- Kohë më e gjatë për fëmijët. 90 sekonda për ta, 60 sekonda për të tjerët.
- Kalimi pa turp. Çdo fëmijë që nuk e do një letër mund ta kalojë pa humbur pikë.
Sa lojtarë dhe sa kohë duhen?
Pantomima kërkon të paktën tre lojtarë, por në festat me kostume zakonisht ka shumë më tepër. Ja si ta përshtatni sipas grupit:
| Grupi | Si ta luani | Kohëzgjatja |
|---|---|---|
| 3 deri në 5 veta | Pa ekipe, me radhë; kush gjen merr pikën | 20 minuta |
| 6 deri në 12 veta | Dy ekipe që luajnë njëri pas tjetrit | 30 deri në 40 minuta |
| Klasë ose festë e madhe | Tre ose katër ekipe, me nga një aktor për raund | Një raund i shkurtër mes aktiviteteve të tjera |
Me fëmijë të vegjël, mbajeni lojën të shkurtër. Është më mirë të ndaleni kur të gjithë ende qeshin, sesa kur vëmendja ka rënë dhe ëmbëlsirat po thërrasin nga tavolina.
Raundi i kostumeve
Një ide që funksionon gjithmonë: në fillim të festës, secili mysafir del në mes dhe e luan personazhin e kostumit të vet pa thënë asnjë fjalë. Kush e gjen i pari merr një pikë, ndërsa i maskuari merr pikë nëse e gjejnë brenda 30 sekondave. Kështu të gjithë njihen, edhe ata që erdhën për herë të parë. Për më shumë ide me fjalë të thjeshta, shihni edhe listën për pantomimë për fëmijë.
