Пантомимаға қиын сөздер: достарыңызды сынайтын тізім
Пантомимаға қиын сөздер деп бір қимылмен көрсету мүмкін емес сөздерді айтады: Дөңгелек ойлап табу, ДНҚ құрылымын ашу сияқты өнертабыстар, Мона Лиза мен Тоғызыншы толқын сияқты атақты суреттер, Абай, Томирис, Әл-Фараби сияқты тарихи тұлғалар және Тәңір, Көк бөрі, Қорқыт ата сияқты мифологиялық бейнелер. Төменде олардың тізімі мен көрсету тәсілдері берілген.
Пантомимаға қиын сөздер қандай болады?
Қиын сөз ұзын болуы міндетті емес. Сөзді қиындататын төрт нәрсе бар:
| Себебі | Мысал | Неге қиын |
|---|---|---|
| Абстрактылы мағына | Жарық жылы, Жаппай жойылу | Көзге көрінетін зат не әрекет жоқ |
| Жалқы есім | Әл-Фараби, Томирис патшайым | Атын бөліп көрсету қиын, тек ісі арқылы |
| Бірнеше сөз | Соңғы кешкі ас, Пандора жәшігі | Әр сөзді жеке көрсету уақыт алады |
| Аз танымал | Тоныкөк, Иггдрасиль | Команда сөзді білмеуі мүмкін |
Қиын сөз көрсету шеберлікті талап етеді, бірақ дәл сол себепті ол ең есте қалатын сәттерді береді. Көрсету тәсілдері туралы толығырақ пантомимада сөзді қалай көрсету керек мақаласында.
Өнертабыстарды қалай көрсетеді?
Өнертабысты көрсетудің кілті: оны ойлап табу сәтін емес, қолданылуын көрсету. Өнертабыстар жинағынан:
| Карта | Көрсету кеңесі |
|---|---|
| От жағу | Екі таяқты бір-біріне үйкеп, ұшқынды үрлеп, жылынғандай қол созу |
| Дөңгелек ойлап табу | Ауыр тасты сүйреп, сосын дөңгелек сызып, жеңіл домалату |
| Компас | Алақанда кішкене зат ұстап, айналып, бағыт іздеу |
| Сыдырма | Күртешені жоғары сырғытып, «зырр» деген қимыл |
| Көзілдірік | Көзді қысып, сосын көзілдірік тағып, бәрін анық көру |
| Бағдаршам | Тік тұрып, қолмен үш шеңбер көрсетіп, кезекпен «жану» |
| Банкомат | Картаны салып, түймені басып, ақша санау |
| Вакцина | Жеңді түріп, иықты көрсетіп, сосын мақтанышпен лейкопластырь жапсыру |
| ДНҚ құрылымын ашу | Екі қолмен бұралған баспалдақ сызып, микроскопқа үңілу |
| Оптикалық талшық | Жіңішке жіпті созып, оның ішімен жарық жүгірткендей саусақ қимылы |
Ең қиындары соңғы екеуі. Оларды тек тәжірибелі командаға беріңіз.
Атақты суреттерді қалай көрсетеді?
Суретті көрсеткенде көбіне суреттегі адамның қалпын қайталау жеткілікті. Бұл ойынға «тірі сурет» элементін қосады. Суреттер жинағынан:
- Мона Лиза: қолдарды тізеге айқастырып, жұмбақ жымиыспен тік қарау.
- Соңғы кешкі ас: сіз жалғыз көрсетесіз, сондықтан ұзын үстелді қолмен сызып, ортасына отырып, екі жаққа қол жайыңыз.
- Америкалық готика: қолға айыр ұстап, қатал жүзбен тік тұру.
- Күнбағыстар (Ван Гог): қолмен құмыраны сызып, гүлдердің басын салбырату.
- Тоғызыншы толқын (Айвазовский): алыптай толқынды қолмен көтеріп, сал ағашына жабысқан адамдай шайқалу.
- Дұға еткен қолдар (Дюрер): алақандарды біріктіріп, жоғары көтеру.
- Лас Менинас (Веласкес): мольберт алдында тұрған суретші мен кішкене ханшайымды кезек бейнелеу.
Суретші атауын білдіру үшін алдымен «сурет салу» қимылын жасап, ауада рама сызыңыз.
Тарихи тұлғаларды қалай көрсетеді?
Жалқы есімді әріптермен көрсету мүмкін емес, сондықтан тұлғаның ең танымал ісін таңдаңыз. Тарихи тұлғалар жинағынан:
| Тұлға | Көрсету кеңесі |
|---|---|
| Абай Құнанбаев | Қаламмен өлең жазу, сосын домбыра тартып ән шығару |
| Шыңғыс хан | Атқа мініп, қолмен үлкен шеңбер сызып, жер «жаулау» |
| Томирис патшайым | Басқа тәж киіп, жауынгерлерді алға бастау |
| Төле би | Ақсақал кейпінде отырып, дауласқан екі жақты қолмен татуластыру |
| Әз-Тәуке хан | Таққа отырып, заң кітабын жазып, мөр басу |
| Әл-Фараби | Кітап оқып, жұлдыздарға қарап, сосын музыкалық аспапты шерту |
| Бауыржан Момышұлы | Әскери сәлем беріп, қолмен «алға» деп жауынгерлерді бастау |
| Тоныкөк | Тасқа көне әріптерді қашап жазу |
| Николай Коперник | Күнді ортаға қойып, айналасында планеталарды айналдыру |
| Марко Поло | Түйеге мініп, ұзақ жол жүріп, картаға белгі қою |
Кеңес: аз танымал тұлғаларды ойнамас бұрын команда оларды білетінін тексеріңіз. Тоныкөк пен Әз-Тәуке хан тарих сабағын жақсы есте сақтаған компанияға лайық.
Мифологиялық бейнелерді қалай көрсетеді?
Мифология қиялға кең жол ашады: бейнелердің көбі ешқашан болмаған, сондықтан әркім өзінше көрсетеді. Мифология жинағынан қазақ және әлем мифтері:
- Тәңір (Тенгри): қолды аспанға көтеріп, басты иіп, кең көк аспанды сызу.
- Көк бөрі: басты көкке көтеріп, дыбыссыз ұлыған кейіп танытып, сосын алдыға жол бастап жүру.
- Қорқыт ата: қобыз тартып, ажалдан қашқандай жан-жаққа қарау.
- Шопан ата: таяққа сүйеніп, қойларды қорғау.
- Айдаһар: аузыңыздан от шығарғандай қолды алға лақтыру.
- Бірмүйіз: маңдайдан бір мүйіз шығарып, жеңіл шабу.
- Пандора жәшігі: қорапты абайлап ашып, ішінен шыққан нәрседен шегіну.
- Прометей: от алып қашып, сосын жартасқа байланғандай болу.
- Феникс құсы: отқа оранып, күлден қайта қанат жаю.
Қорқыт ата туралы аңыз Қазақстанда кеңінен белгілі, сондықтан оны көрсеткенде қобызды тартудың өзі көп нәрсені айтады.
Қиын сөзді басынан аяғына дейін қалай көрсетеді?
Бір мысалды толық талдайық: «Тоғызыншы толқын (Айвазовский)».
- Санат. Ауада рама сызып, қылқаламмен сурет салғандай боласыз: команда «сурет» дейді.
- Сөз саны. Екі саусақ көрсетесіз.
- Бірінші сөз. Тоғыз саусақ көрсетіп, сосын бірінші, екінші деп санағандай саусақты бүгесіз. Команда «тоғыз, тоғызыншы» деп табады.
- Екінші сөз. Екі қолмен үлкен толқынды төменнен жоғары көтеріп, үстіңізге құлатасыз.
- Растау. «Тоғызыншы толқын!» дегенде мұрынды нұсқайсыз.
Тұтас суретті сипаттауға тырыспаңыз: атаудың сөздерін бір-бірлеп ашу әлдеқайда тез. Бұл тәсіл «Пандора жәшігі», «Соңғы кешкі ас» сияқты кез келген көп сөзді атауға жарайды.
Қиын сөздермен ойынды қалай әділ өткізуге болады?
Қиын сөздер ойынды қызықтырады, бірақ дұрыс ұйымдастырылмаса, ешкім ұпай ала алмай, көңіл түседі. Бірнеше ереже:
- Ұпайды көбейтіңіз. Қиын сөз 3 ұпай, сонда тәуекелге баруға тұрарлық.
- Уақытты ұзартыңыз. 60 секундтың орнына 90 секунд.
- Бір өткізу құқығы. Көрсетуші сөзді мүлде білмесе, бір рет ауыстыра алады.
- Санатты жариялаңыз. Көрсетуші алдымен «мифология» не «өнертабыс» деп белгісімен көрсетсін.
- Араластырыңыз. Бір айналымда қиын сөздер, келесісінде оңай сөздер.
Ең бастысы, қиын сөз табылғанда оны көрсеткен адамға да, тапқан адамға да шын көңілмен қол шапалақтаңыз. Мұндай сәттер бүкіл кештің ең жақсы естелігіне айналады.
