Mimika hitz zailak: lagunak estutzeko erronka onenak
Mimika hitz zailak jokalari trebeentzako erronkak dira: asmakizunak (Penizilina, Zuntz Optikoa), margolan ospetsuak (Guernica, Mona Lisa, The Birth of Venus) eta historiako pertsonaiak (Ada Lovelace, Hypatia, Anibal). Ez dute keinu zuzenik, eta zatitu, testuingurua eman edo antzeko soinuarekin jolastu behar da. Hona hemen zerrenda bat eta bakoitza azaltzeko trikimailuak.
Mimika hitz zailak: zerk egiten du hitz bat zaila?
Hitz luzeak ez dira beti zailak, eta hitz laburrak ez dira beti errazak. Mimikan, hitz bat zaila da:
- Abstraktua delako: ez du forma fisikorik. “Askatasuna” edo “Internet” ezin dira eskuetan hartu.
- Izen berezia delako: pertsona edo obra jakin bat, ezaugarri ezagunik gabe.
- Teknikoa delako: denek erabiltzen dute, baina inork ez daki nola funtzionatzen duen.
- Antzekoak dituelako: “Mikroskopioa” antzeztean, taldeak “teleskopioa” edo “lupa” esango du.
- Kultura orokorra eskatzen duelako: margolan bat ikusi gabe, ezin da asmatu.
Hitz zailek ez dute partida hondatu behar, ondo erabiltzen badira. Gakoa da jokalari trebeei ematea eta puntu gehiago balio izatea.
Zein asmakizun dira zailenak antzezteko?
Asmakizunak sortan hitz errazak (Gurpila, Aterkia, Hortzetako Eskuila) eta oso zailak daude. Hauek dira erronkarik handienak:
| Asmakizuna | Nola antzeztu |
|---|---|
| Penizilina | Medikuaren keinua, gaixo bat ohean, eta onddo bat hazten plater txiki batean |
| Zuntz Optikoa | Hari mehe bat luzatu oso urrutira, eta argi bat bidaltzen barrutik |
| Erresonantzia Magnetikoa | Etzanda, tunel batean sartu, eta zarata handiak belarriak estaliz |
| Errekuntza Motorra | Pistoiak eskuekin gora eta behera, gero auto bat gidatzen |
| Haize Errota | Besoak biraka gurpil handi baten moduan, eta gari zakuak eramaten |
| Eskailera Mekanikoa | Geldi-geldi, baina gorputza poliki gora igotzen |
| Kutxazain Automatikoa | Txartela sartu, zenbakiak sakatu eta billeteak zenbatu |
| Segurtasun Orratza | Bi hatz elkartu eta itxi “klik” batekin, umearen oihala lotzen |
Internet ere sorta horretan dago, eta zailtasun ertainekoa da: erakutsi sare bat hatzekin, eta gero mundu osoa besoekin.
Nola antzeztu margolan ospetsuak?
Margolan Ospetsuak sorta bereziki dibertigarria da, antzezleak irudi bizi bat bihurtu behar duelako: posea hartu eta geldi geratu.
- Mona Lisa: eskuak sabelaren gainean gurutzatuta eta irribarre misteriotsu bat.
- Napoleon Alpeak Zeharkatzen: zaldi baten gainean, besoa gora seinalatuz, kapa haizean.
- The Birth of Venus: maskor handi baten barruan zutik, ilea luzea eskuarekin eutsiz.
- Nighthawks: gaueko kafetegi baten barran eserita, kikara bat eskuan eta begirada galduta.
- Sunflowers: loreontzi bat, eta eguzki-loreak ekiari begira.
- The Arnolfini Portrait: bikote bat eskutik helduta, gizonak eskua altxatuta, oso serio.
- Guernica: Picassok Gernikako bonbardaketaren ondoren margotutako koadroa. Zaldi bat oihuka, zezen bat, argi bat goian eta jendea besoak gora. Euskal Herrian berehala ezagutzen da.
Trikimailu bat: lehenik egin margolanaren keinua (pintzela eta koadroa airean), eta gero hartu posea. Taldeak ulertzen du ez dela pertsona bat, irudi bat baizik.
Zein historiako pertsonaia dira zailak?
Historia sortan erraz samarrak daude (Cleopatra, Albert Einstein, Marco Polo) eta erronka handiak:
| Maila | Pertsonaiak |
|---|---|
| Ertaina | Tutankamon, Anibal, Sokrates, Beethoven, Vincent van Gogh, Rosa Parks |
| Zaila | Ada Lovelace, Hypatia, Zheng He, Katalina Handia, Hatshepsut |
Beethovenentzat, zuzendu orkestra bat, eta gero eskua belarrian, ezer entzuten ez bazenu bezala. Van Goghentzat, margotu eguzki-lore bat eta ukitu belarria. Anibalentzat, gidatu elefante bat mendien gainetik. Ada Lovelacerentzat, idatzi zenbakiak paper luze batean eta gero sakatu makina handi baten teklak: lehen programatzailetzat hartzen da.
Ideia orokor gisa, euskal historiak ere erronka onak ematen ditu: Juan Sebastian Elkano (itsasontzia munduaren inguruan), Gernikako Arbola (zuhaitz baten azpian zin egiten) edo Ternuako balea-arrantza (arraun-ontzi txiki bat eta arpoia).
Nola antzeztu hitz abstraktu eta zailak?
Hitz zailek estrategia behar dute. Probatu urrats hauek ordenan:
- Kategoria eta hitz kopurua, beti, lehen bost segundoetan.
- Eszena bat: non agertzen da hitz hori? Ospitalean, museoan, antzinako Egipton?
- Zatitu: “Mikrouhin Labea” bi hitz dira; hasi labearekin, errazagoa delako.
- Antzeko soinua: ukitu belarria eta antzeztu errimatzen duen hitz bat.
- Erabilera: zertarako balio du? Boligrafoarentzat, idatzi eta sinatu.
- Aurkakoa: batzuetan errazagoa da kontrakoa antzeztu eta “alderantziz” keinua egitea.
Gehiago ikasi nahi baduzu, mimika aholkuen gidan hitz luzeak zatitzeko trikimailu gehiago daude.
Nola idatzi zuen hitz zail propioak?
Sortek ideiak ematen dituzte, baina zuen hitz zailak idaztea ere erronka bat da. Irizpide batzuk:
- Ezaguna baina ez begi-bistakoa: denek entzun dute, baina inork ez du keinu jakinik. “Euskal Herriko Itzulia” ona da; “Bizikleta” errazegia.
- Bi edo hiru hitz gehienez: esaldi luzeak ez dira zailak, nekagarriak baizik.
- Taldeari egokitua: kuadrillako barruko txiste bat edo herriko pertsonaia bat zaila da kanpokoentzat, baina zuentzat ezin hobea.
- Probatu aurretik: irakurri ozen eta galdetu zeure buruari ea hiru keinu desberdin bururatzen zaizkizun. Bat ere ez bada, ezinezkoa da, ez zaila.
- Gai bat aldi bakoitzean: gai bereko hitz zailek (asmakizunak, adibidez) taldeari bidea erakusten diote eta erronka bidezkoagoa da.
Idatzi hitz zailak kolore bateko paperetan, eta gorde bereizita: antzezleak badaki zer hartzen duen.
Nola orekatu hitz zailak partida batean?
Hitz zail gehiegik giroa hozten du. Erabili neurriz:
- Puntu gehiago: errazak 1, ertainak 2, zailak 3.
- Denbora gehiago: 90 segundo hitz zailentzat, 60 besteentzat.
- Pasatzea libre: txanda bakoitzean behin, zigorrik gabe.
- Aukera: antzezleak erabakitzen du ontzi erraza edo zaila hartu.
- Nahasketa: txartel zail bat hiru errazen ondoren, gutxi gorabehera.
Partida hasi berria bada, hasi mimika hitz errazekin eta igo maila pixkanaka, taldeak keinuak menderatzen dituenean.
