რთული სიტყვები პანტომიმისთვის: გამოწვევა მეგობრებისთვის
რთული სიტყვები პანტომიმისთვის ისეთია, რომელთა ჩვენებაც ერთი მოძრაობით შეუძლებელია და ნაწილებად დაშლას ან ჭკვიანურ ასოციაციას ითხოვს: ცნობილი ნახატები (გერნიკა, ათენის სკოლა), გამოგონებები (სტამბა, პენიცილინი), ისტორიული პირები (სოკრატე, ჟანა დარკი), მითოლოგია (პრომეთე, მეფე მიდასი) და ქართული ანდაზები. ასეთ სიტყვას მიეცით 90 წამი და ორი ქულა, რომ გამოწვევა ღირდეს.
რა ხდის სიტყვას რთულს
რთული სიტყვა სულაც არ ნიშნავს უცნობს. კარგი რთული სიტყვა ყველამ იცის, მაგრამ მისი ჩვენება გამომსახველისგან ფანტაზიას და გეგმას ითხოვს. რთულ სიტყვას ჩვეულებრივ ერთი ან რამდენიმე ასეთი თვისება აქვს:
| თვისება | მაგალითი | რატომ რთულია |
|---|---|---|
| აბსტრაქტულობა | ინტერნეტი, თანამგზავრი | ხელით შესახები არ არის |
| რამდენიმე ნაბიჯი | სტამბა, მიკროსკოპი | ერთი მოძრაობით არ ჩანს |
| ბევრი მსგავსი ვარიანტი | ბორბალი | შეიძლება „მანქანად“ ან „ველოსიპედად“ გამოიცნონ |
| სახელი ან სათაური | სოკრატე, გერნიკა | სიტყვის ნაწილებად დაშლა სჭირდება |
მთავარი წესი: რთული სიტყვა უნდა იყოს ცნობილი თქვენს კომპანიაში. თუ არავის სმენია, ის არა რთული, არამედ შეუძლებელია. ამიტომ რთული სიტყვების სიის შედგენისას ჰკითხეთ საკუთარ თავს: გაიგებს თუ არა ამ სიტყვას მაგიდასთან მჯდომი ყველა ადამიანი, თუ ვინმე ხმამაღლა იტყვის? თუ კი, სიტყვა სიაში დატოვეთ.
ცნობილი ნახატები და ქანდაკებები
ეს კატეგორია უნიკალურია: ბევრი ნახატის ჩვენება შეიძლება ზუსტად იმ პოზით, რომელიც ნახატზეა. ბარათები ცნობილი ნახატების დასტიდან:
- მონა ლიზა: ხელები მუცელზე ერთმანეთზე დადებული, თავი ოდნავ გვერდზე და იდუმალი, ძლივს შესამჩნევი ღიმილი.
- ადამის შექმნა: ორი ადამიანი, ერთმანეთისკენ გაწვდილი საჩვენებელი თითები, რომლებიც თითქმის ეხება ერთმანეთს.
- ვარსკვლავებიანი ღამე: ჰაერში მორევისებრი ხაზები, ვარსკვლავების ციმციმი თითებით, ბოლოს კი ვან გოგის სტილში ფუნჯის მოსმა.
- მილოსის ვენერა: ხელები ზურგს უკან დამალული, ქანდაკებისებრი პოზა.
- გერნიკა: ქაოსი, ყვირილი უხმოდ, ცხენი და ნათურა. ეს ერთ-ერთი ყველაზე რთულია.
- ათენის სკოლა: ფილოსოფოსები, რომლებიც კამათობენ, ერთი ზემოთ მიუთითებს, მეორე ქვემოთ.
ზოგად იდეად კარგად მუშაობს ნიკო ფიროსმანის ნამუშევრებიც, მაგალითად „მეთევზე წითელ პერანგში“: ჯერ ხატვა ფუნჯით, მერე ანკესი და თევზი. ნახატების კატეგორიაში ჯერ აჩვენეთ ჩარჩო: ორივე ხელით ჰაერში მართკუთხედი დახაზეთ, ჩადექით მის შიგნით და გაშეშდით. გუნდი მაშინვე მიხვდება, რომ ახლა ნახატი ან ქანდაკებაა, და პოზაზე გადაიტანს ყურადღებას.
გამოგონებები
გამოგონებები ორმაგად რთულია: უნდა აჩვენოთ არა მხოლოდ საგანი, არამედ ისიც, რომ ეს გამოგონებაა. ამისთვის ბევრი კომპანია იყენებს ნიშანს „იდეა“: საჩვენებელი თითი შუბლთან და ნათურის ანთება. ბარათები გამოგონებების დასტიდან:
- ბორბალი: ჯერ ქვის მძიმე თრევა, მერე უცებ „იდეა“ (თითი თავზე) და ქვის გორება.
- სტამბა: ასოების დალაგება, ფურცლის დადება, დაჭერა და დაბეჭდილი გვერდის ამოღება.
- მიკროსკოპი: ერთი თვალი დახუჭული, მეორით ქვემოთ ყურება, ხრახნის ტრიალი.
- ესკალატორი: უძრავად დგომა და ნელა მაღლა „ასვლა“.
- პენიცილინი: ავადმყოფი, ექიმი, ნემსი და უცებ გამოჯანმრთელება.
- ოპტიკური ბოჭკო: სინათლის სხივი, რომელიც გრძელ მილში მიდის. ეს მხოლოდ ძალიან გამოცდილი კომპანიისთვის.
გამოგონებისას ერთი ხრიკი ძალიან შველის: აჩვენეთ ცხოვრება „მანამდე“ და „შემდეგ“. ქოლგამდე ადამიანი წვიმაში სველდება და იკრუნჩხება, ქოლგის შემდეგ კი მშრალად და ამაყად მიაბიჯებს.
ისტორიული პირები
ისტორიული პირების ჩვენება ყველაზე ხშირად მათი ცნობილი მომენტით ან სიმბოლოთი ხდება. ბარათები ისტორიული პირების დასტიდან:
- კლეოპატრა: ეგვიპტური პროფილი, ხელები გულზე ჯვარედინად, თვალების გრძელი ხაზი.
- ალბერტ აინშტაინი: თმის აწეწვა და ენის გამოყოფა, როგორც ცნობილ ფოტოზე.
- ჟანა დარკი: ხმალი, დროშა და მუხლებზე დაჩოქება.
- შოთა რუსთაველი: ფრთიანი კალამი, გრძელი წერა და გადაშლილი დიდი წიგნი.
- სოკრატე: მოსასხამი, ფიქრიანი სახე და კითხვები ხალხისთვის ხელების გაშლით.
- ბეთჰოვენი: დირიჟორობა და ყურთან ხელის მიდება, თითქოს ვერ გესმის.
ზოგად იდეებად ქართული ისტორიის გმირებიც დაამატეთ: თამარ მეფე, დავით აღმაშენებელი, ილია ჭავჭავაძე. თამარ მეფისთვის გვირგვინი და ტახტი, დავით აღმაშენებლისთვის კი ხმალი, ცხენი და ტაძრის აშენება. სკოლის ასაკის ბავშვები ამ სახელებს ისტორიის გაკვეთილებიდან იცნობენ, ამიტომ ეს კატეგორია ოჯახურ თამაშშიც მუშაობს.
მითოლოგია
მითოლოგიური გმირები სავსეა დრამატული სცენებით, რომლებიც პანტომიმისთვის იდეალურია. ბევრ მათგანს თავისი სიმბოლო აქვს, რომელიც ერთ ჟესტში ჩანს: ელვა, რქები, ოქრო ან ცეცხლი. ბარათები მითოლოგიის დასტიდან:
- ზევსი: ტახტზე ჯდომა და ელვის სროლა.
- მინოტავრი: რქები თითებით და ლაბირინთში ხეტიალი.
- პრომეთე: ცეცხლის მოპარვა და ხალხისთვის გადაცემა, მერე კლდეზე მიჯაჭვა.
- მეფე მიდასი: რასაც ეხება, ყველაფერი ოქრო ხდება: ვაშლი, სკამი, თეფში. ყოველი შეხების შემდეგ გაშეშება და გაოცებული სახე.
- სირენები: უხმო სიმღერა და მეზღვაურები, რომლებიც კლდეებისკენ მიცურავენ.
ზოგად იდეად ქართული მითოლოგიაც დაამატეთ: ამირანი, რომელიც კლდეზეა მიჯაჭვული, და კოლხეთის ოქროს საწმისი, რომლის მოსაპოვებლად არგონავტებმა შორი გზა გამოიარეს.
ქართული ანდაზები და აბსტრაქტული ცნებები
ანდაზები ყველაზე რთული კატეგორიაა, რადგან მთელი აზრი უნდა გადმოსცეთ. ზოგადი იდეები:
- „ტკბილმა ენამ გველი ხვრელიდან გამოიყვანაო“: ტკბილი ღიმილი, ხვრელი იატაკზე და გველი, რომელიც თანდათან გამოდის.
- „რასაც დასთესავ, იმას მოიმკი“: თესვა და მერე მკა. ჯერ აჩვენეთ თესლი, მერე ნამგალი.
- „სტუმარი ღვთისაა“: კარზე კაკუნი, მასპინძლის ფართო ღიმილი და სუფრასთან მიპატიჟება.
- „ძმა ძმისთვისაო, შავი დღისთვისაო“: ორი ძმა, ერთი წაიქცა, მეორე ხელს აწვდის.
აბსტრაქტული ცნებებისთვის, როგორიცაა „დრო“, „თავისუფლება“ ან „იმედი“, აჩვენეთ სიტუაცია, სადაც ეს ცნება ჩანს: „თავისუფლებისთვის“ გალიიდან ჩიტის გაშვება, „დროისთვის“ მაჯაზე საათის ჩვენება და ქვიშის საათის გადაბრუნება, „იმედისთვის“ ფანჯარასთან ლოდინი და შორს რაღაცის დანახვისას სახის განათება. ანდაზებთან კი დაიწყეთ ბრჭყალების ნიშნით, მერე სიტყვების რაოდენობით, და შემდეგ აირჩიეთ: ან სიტყვა-სიტყვით აჩვენებთ, ან მთელ სიტუაციას ერთბაშად.
რთული სიტყვები პანტომიმისთვის: თამაშის წესები
- დრო: 90 წამი ან ორი წუთი სვლაზე.
- ქულები: რთული სიტყვა ორი ან სამი ქულა.
- კატეგორიის მინიშნება: ზოგ კომპანიაში გამომსახველს ერთხელ შეუძლია კატეგორიის დასახელება ჟესტით, მაგალითად „ნახატი“ ან „გამოგონება“.
- ერთი გამოტოვება: თუ სიტყვა მართლაც შეუძლებელია, გამოტოვება ჯარიმის გარეშე.
- ნიშნების გამოყენება: მარცვლები, „ჟღერს როგორც“ და სიტყვების რაოდენობა რთულ სიტყვებთან განსაკუთრებით გამოგადგებათ.
- შერევა: ნუ ითამაშებთ მთელ საღამოს მხოლოდ რთული სიტყვებით. ორი-სამი რთული ბარათი ყოველ ათში საკმარისია, რომ დაძაბულობა შეინარჩუნოთ და ყველა არ დაიღალოს.
თუ გინდათ გაიგოთ, როგორ დაშალოთ რთული სიტყვა ნაწილებად, ნახეთ პანტომიმის რჩევები.