Хэцүү дуурайлгах үгс: найзуудаа сорих хамгийн хүнд сорилтууд
Хэцүү дуурайлгах үгс бол нүдэнд шууд харагддаггүй, хийсвэр утгатай, эсвэл цөөн хүний мэддэг зүйлс юм: монгол хэлц үг, зүйр цэцэн үг, зохион бүтээлт, алдартай зураг, түүхэн хүмүүс. “Нэг чулуугаар хоёр шувуу дайрах”, “Пенициллин”, “Сүүлчийн зоог”, “Клеопатра” зэрэг картууд туршлагатай тоглогчдыг сорьж, хамгийн ур чадвартай дуурайгчийг тодруулна.
Хэцүү дуурайлгах үгс юугаараа хэцүү вэ?
Карт гурван шалтгаанаар хэцүү болдог:
| Шалтгаан | Жишээ | Яагаад хэцүү вэ |
|---|---|---|
| Хийсвэр утга | Хамраа өргөх | Шууд утга нь нэг, жинхэнэ утга нь өөр |
| Харагддаггүй зүйл | Интернэт, Пенициллин | Хэлбэр дүрсгүй |
| Цөөн хүн мэддэг | Ада Лавлейс, Лас Менинас | Таагч мэдэхгүй бол таах боломжгүй |
| Урт өгүүлбэр | Хүн болох багаасаа, хүлэг болох унаганаасаа | Олон үгийг хэсэглэх хэрэгтэй |
Хэцүү тоглолтыг эхлэхээс өмнө бүх тоглогч ангиллын дохио, үгийн тоо, үе харуулах дохиог мэддэг эсэхийг шалга. Үгүй бол дуурайлгын дохио зангаа хуудсыг хамтдаа үзээрэй.
Монгол хэлц үг, зүйр цэцэн үг: хамгийн хүнд сорилт
Монгол хэл зүйрлэл, хэлц үгээр баян. Тэдгээрийг дуурайх нь хэлний мэдлэг, хошин мэдрэмжийг зэрэг сорино. Хэлц үг багцаас:
- Хамраа өргөх: хамраа хуруугаараа дээш түлхэж, бусдыг дээрээс нь дорд үзэн хар.
- Хөл газар хүрэхгүй байх: хөлийнхөө хуруун дээр хөнгөн гүйж, баярлан нисэх мэт хөдөл.
- Нүд гялалзах: нүдээ том нээж, хуруугаараа нүднээсээ гэрэл цацруулах дүр үзүүл.
- Мөр хавчих: мөрөө чих рүүгээ өргөж, “мэдэхгүй” гэх царай гарга.
- Арслан шиг зүрхтэй: эхлээд арслан, дараа нь цээжээ цохиж, зоригтой урагш алх.
- Барс шиг ширүүн: сарвуугаа өргөж, ширүүн харцаар эргэн тойрноо ажигла.
- Хулгана шиг чимээгүй хөдлөх: хөлийнхөө хуруун дээр болгоомжтой сэмхэн алх.
- Царцаа шиг үсрэх: тонгойж суугаад, гэнэт өндөр үсэр.
- Нэг чулуугаар хоёр шувуу дайрах: чулуу шидээд, хоёр өөр зүг рүү хуруугаараа заа.
- Хүн болох багаасаа, хүлэг болох унаганаасаа: эхлээд жижиг хүүхэд, дараа нь унага дуурайж, хоёулаа өсөж томрох хөдөлгөөн хий.
- Нэг гараараа алга ташиж чадахгүй: ганц гараа агаарт хоосон даллаад, толгойгоо сэгсэр.
Зүйр цэцэн үг таагдахад ихэвчлэн эхний хэдэн үг хангалттай: баг “Хүн болох…” гэж эхэлмэгц үлдсэнийг өөрсдөө нөхдөг.
Зохион бүтээлт: хэлбэргүй зүйлийг харуулах
Зохион бүтээлт багцын хэцүү картуудад тухайн зүйлийг хэрэглэж буй хүнийг дуурайх нь хамгийн сайн арга:
| Карт | Түвшин | Хэрхэн дуурайх вэ |
|---|---|---|
| Хэвлэх машин | Амархан | Хуудас тавьж, том бариул доош дарна |
| Микроскоп | Амархан | Нэг нүдээ аниад, жижиг дуран руу бөхийнө |
| Интернэт | Дунд | Гараараа олон утас холбож, дэлгэц рүү ширтэнэ |
| Явгалагч шат | Дунд | Хөдлөхгүй зогсож байгаад аажмаар дээш “хөвнө” |
| Шумбагч онгоц | Дунд | Тонгойж, перископ дээш өргөж харна |
| Хиймэл дагуул | Дунд | Гараа дэлгэж, дэлхийг тойрон аажуухан эргэлдэнэ |
| Пенициллин | Хэцүү | Өвдөж хэвтээд, тариа хийлгэж, гэнэт эрүүл босно |
| Дотоод шаталтат хөдөлгүүр | Хэцүү | Гараараа поршень дээш доош хөдөлгөж, дэлбэрэлт харуулна |
| Салхин турбин | Хэцүү | Гараа сэнс болгож эргүүлээд, гэрэл асаана |
| Шилэн кабель | Хэцүү | Нарийн утсаар гэрэл гүйлгэж, мэдээллийг хурдан хүргэнэ |
Алдартай зураг, хөшөө: хөдөлгөөнгүй дуурайлга
Зураг, хөшөөг дуурайхад хамгийн сайн арга бол яг тэр байрлалд хөшиж зогсох. Алдартай зурагт хөрөг багцаас:
- Мона Лиза: гараа хөндлөн тавьж, бага зэрэг нууцлаг инээмсэглэ.
- Бодогч хөшөө: суугаад, эрүүгээ гарынхаа ар талд тулж, гүн бод.
- Витрувийн хүн: гар хөлөө дэлгэж, дугуй дотор зогсож буй мэт.
- Наполеон Альпийг гатлах: мориор шогшиж, нэг гараараа уул руу заа.
- Сүүлчийн зоог: ширээний голд сууж, хоёр гараа дэлгэ. Бусад тоглогчдыг хажуудаа суулгаж болох эсэхийг эхэнд тохир.
- Дискобол хөшөө: бөхийж, диск шидэхээр гараа ар тал руу татан хөш.
- Шөнийн харуул: жад барьж, жагсаалын эхэнд бардам зогс.
- Герника: гараа тэнгэр рүү өргөж, айсан царайгаар хөш.
Түүхэн хүмүүс: дэлхий ба Монгол
Хүнийг дуурайхдаа тэр хүний хамгийн алдартай үйлсийг харуул. Түүхэн хүмүүс багцаас:
| Карт | Санаа |
|---|---|
| Клеопатра | Хүзүүгээ сунгаж, нүдээ будан, сэнтийд сууна |
| Альберт Эйнштейн | Үсээ сэгсийлгэж, самбарт томьёо бичнэ |
| Христофор Колумб | Хөлөг онгоцонд дуран барьж, шинэ газар заана |
| Галилео | Тэнгэр рүү дуран барьж, од тоолно |
| Томас Эдисон | Гэрлийн чийдэн асааж, гайхна |
| Райт ах дүү | Хоёулаа анхны онгоцоо түлхэж, хөөргөнө |
| Микеланжело | Таазан дээр хэвтэж, бийрээр будна |
| Тутанхамон | Гараа цээжиндээ загалмайлж, хөшүүн хэвтэнэ |
Монголын түүхэн хүмүүсийг ерөнхий санаа болгон нэмбэл тоглоом илүү сонирхолтой: Чингис хаан, Мандухай сэцэн хатан, Өндөр гэгээн Занабазар, Д. Сүхбаатар. Тэднийг дуурайхдаа морь, хөшөө, бүтээл зэрэг хамгийн танигдахуйц шинжийг сонго.
Хэцүү картыг алхам алхмаар хэрхэн задлах вэ?
“Нэг чулуугаар хоёр шувуу дайрах” картыг жишээ болгоё. Шууд дуурайхад хэцүү ч хэсэглэвэл 30 секундэд таагдах боломжтой:
- Ангилал: хуруугаараа агаарт хашилт зурж, хэлц үг гэж хэл.
- Үгийн тоо: таван хуруу өргө.
- Хамгийн амархан үг: дөрөв дэх үгийг сонгож, гараа далавч болгон “шувуу” гэж дуурай.
- Тоо: гурав дахь үг “хоёр” бол хоёр хуруу өргө.
- Үйлдэл: чулуу өргөж шидээд, хоёр шувуу унаж байгааг хоёр гараараа харуул.
- Баг бүхэлд нь хэлбэл: хамраа зааж, таасан хүнийг заа.
Ихэнх тохиолдолд баг 3-4 дэх алхам дээр “шувуу”, “хоёр” гэдгийг холбоод зүйр үгийг бүхэлд нь хэлдэг. Хэцүү карт бүрд энэ аргыг хэрэглэвэл “боломжгүй” санагдсан картууд ч таагдана.
Хэцүү тоглолтыг шударга болгох дүрэм
- Онооны жин. Хэцүү карт 3 оноо, дунд нь 2, амархан нь 1.
- Нэмэлт цаг. Хэцүү картад 90 секунд өг.
- Алгасах эрх. Нэг ээлжинд нэг удаа үнэгүй алгасах эрх.
- Тусламжийн карт. Тоглолтод нэг удаа баг дуурайгчаас ангиллыг дахин харуулахыг хүсэж болно.
- Холимог аяга. Хэцүү картуудыг амархан картуудтай холих нь зүгээр, тэгвэл хүн бүр хэдэн амжилттай ээлж туулна.
Дараагийн удаа тоглоход хурдан дуурайх аргуудыг дуурайлга тоглоомд хожих зөвлөгөө нийтлэлээс уншаарай.
