ល្បែងទាយពាក្យជាអ្វី? អត្ថន័យ ប្រភព និងរបៀបលេង
ល្បែងទាយពាក្យជាអ្វី? វាជាល្បែង (charades) ដែលម្នាក់សម្តែងពាក្យដោយកាយវិការ ហាមនិយាយ ហើយអ្នកផ្សេងទាយក្នុងម៉ោងកំណត់។ ត្រូវការយ៉ាងតិច ៣ នាក់ គ្មានសម្ភារៈពិសេស គ្រប់វ័យលេងបាន។
ល្បែងទាយពាក្យជាអ្វី? អត្ថន័យនៃឈ្មោះ
ពាក្យខ្មែរ «ល្បែងទាយពាក្យ» ពន្យល់ពីខ្លួនឯងរួចហើយ៖ ល្បែងដែលអ្នកលេងទាយពាក្យ។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលធ្វើឲ្យវាខុសពីល្បែងផ្គុំពាក្យ ឬល្បែងសំណួរ គឺវិធីផ្តល់តម្រុយ៖ អ្នកសម្តែងមិនអាចនិយាយ ឬសរសេរបានទេ ត្រូវប្រើតែខ្លួនប្រាណ។ នៅក្នុងភាសាអង់គ្លេស គេហៅល្បែងនេះថា charades ហើយបើចង់ពិពណ៌នាឲ្យច្បាស់ជាងនេះ អាចហៅថា «ល្បែងធ្វើកាយវិការទាយពាក្យ»។
ល្បែងទាយពាក្យមានប្រភពមកពីណា?
ពាក្យ charade មកពីភាសាបារាំង។ ក្នុងសតវត្សទី ១៨ នៅប្រទេសបារាំង វាសំដៅលើល្បែងប្រស្នាពាក្យ ដែលអ្នកលេងពិពណ៌នាពាក្យមួយម្តងមួយព្យាង្គ ឲ្យអ្នកផ្សេងទាយ។ ក្រោយមក នៅប្រទេសអង់គ្លេស ល្បែងនេះប្រែក្លាយជាល្បែងសម្តែង ដែលគ្រួសារលេងក្នុងបន្ទប់ទទួលភ្ញៀវពេលល្ងាច។
ពីទីនោះ ល្បែងនេះរីករាលដាលទៅគ្រប់ទ្វីប។ សព្វថ្ងៃ គេលេងវានៅពិធីជប់លៀង ថ្នាក់រៀន សកម្មភាពកសាងក្រុម និងតាមទូរស័ព្ទ។ នៅកម្ពុជា ល្បែងនេះពេញនិយមក្នុងចំណោមក្រុមយុវជន ថ្នាក់ភាសាអង់គ្លេស និងពេលគ្រួសារជួបជុំ។
ល្បែងទាយពាក្យដំណើរការយ៉ាងម៉េច?
ទម្រង់បុរាណមានជំហានសាមញ្ញ៖
- ចែកក្រុម៖ ពីរក្រុម ឬលេងម្នាក់ៗបើមនុស្សតិច។
- ចាប់កាត៖ អ្នកសម្តែងមើលពាក្យដោយមិនឲ្យអ្នកផ្សេងឃើញ។
- សម្តែង៖ ប្រើកាយវិការ ទឹកមុខ និងសញ្ញាដៃ ហាមនិយាយ។
- ទាយ៖ ក្រុមស្រែកទាយឲ្យបានច្រើនតាមដែលអាច ក្នុង ៦០ ទៅ ៩០ វិនាទី។
- រាប់ពិន្ទុ៖ ទាយត្រូវបាន ១ ពិន្ទុ បន្ទាប់មកប្តូរវេន។
ឧទាហរណ៍ពីកញ្ចប់ សម្តែងចេញ៖ ញ៉ាំបាយ លាងចាន ចងខ្សែស្បែកជើង ចៀនត្រី និង កណ្តាស់។ សកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃទាំងនេះងាយសម្តែង ហើយជាពាក្យល្អសម្រាប់អ្នកចាប់ផ្តើម។ សម្រាប់ជំហានលម្អិត សូមអានរបៀបលេងល្បែងទាយពាក្យ។
ល្បែងទាយពាក្យមានទម្រង់អ្វីខ្លះ?
| ទម្រង់ | របៀបលេង |
|---|---|
| បុរាណ | ម្នាក់សម្តែង ក្រុមទាយ |
| ដាក់ទូរស័ព្ទលើថ្ងាស | អ្នកទាយមិនឃើញពាក្យ មិត្តភក្តិសម្តែងឲ្យទាយ |
| ទាយបញ្ច្រាស | ក្រុមទាំងមូលសម្តែង ម្នាក់ទាយ |
| សម្រាប់ពីរនាក់ | ប្តូរវេនគ្នាសម្តែង ហើយរាប់ពិន្ទុម្នាក់ៗ |
| អនឡាញ | លេងតាមការហៅវីដេអូជាមួយមិត្តឆ្ងាយ |
ទម្រង់ដាក់ទូរស័ព្ទលើថ្ងាសកំពុងពេញនិយមខ្លាំង ព្រោះទូរស័ព្ទធ្វើជាកាត និងនាឡិកាតែម្តង។ អានបន្ថែមល្បែងទាយពាក្យដាក់ទូរស័ព្ទលើថ្ងាស។
ហេតុអ្វីគ្រួសារខ្មែរចូលចិត្តល្បែងនេះ?
- គ្មានសម្ភារៈ៖ ក្រដាស ប៊ិច និងនាឡិកាទូរស័ព្ទ គឺគ្រប់គ្រាន់។
- គ្រប់ជំនាន់លេងជាមួយគ្នា៖ តា យាយ ឪពុកម្តាយ និងចៅៗ ស្ថិតក្នុងក្រុមតែមួយបាន។
- មិនពឹងលើការអាន ឬចំណេះដឹង៖ ក្មេងតូចដែលមិនទាន់ចេះអាន ក៏អាចសម្តែងសត្វដូចជា ឆ្កែ កង្កែប ឬក្តាមបាន។
- សើចច្រើន៖ កាយវិការចម្លែករបស់មនុស្សធំ តែងធ្វើឲ្យក្មេងៗសើចខ្លាំងជាងគេ។
- លេងបានគ្រប់ពេល៖ ពិធីខួប ចូលឆ្នាំខ្មែរ ជប់លៀងចុងឆ្នាំ ឬល្ងាចធម្មតានៅផ្ទះ។
បើចង់សាកលេងភ្លាមៗ អ្នកអាចលេងល្បែងទាយពាក្យអនឡាញដោយឥតគិតថ្លៃ ដោយជ្រើសកញ្ចប់ណាមួយ។
