Што се шаради? Значење, потекло и како се игра денес
Што се шаради? Тоа е друштвена игра со погодување во која еден играч без зборови глуми збор, поим или наслов, а неговиот тим се обидува да погоди пред да истече времето. Играта потекнува од загатките со зборови во Франција во 18 век, а денес се игра на семејни собири, забави и во училница, со ливчиња, тајмер или апликација на телефон.
Што значи зборот „шарада“?
Зборот доаѓа од францускиот „charade“. Првично означувал загатка со зборови: збор се дели на делови, секој дел се опишува посебно, а тој што погодува треба да ги спои во целина. Таква загатка можете да направите и на македонски. „Земјотрес“ се дели на „земја“ и „тресе“, а „громобран“ на „гром“ и „брани“.
Во секојдневниот говор денес, кога некој ќе каже „ајде да играме шаради“, речиси секогаш мисли на глумењето без зборови. Двете значења се поврзани: и во играта со глумење често се погодува збор по збор или слог по слог.
Од каде потекнуваат шарадите?
Историјата на играта може да се раскаже во неколку чекори:
- Франција, 18 век. Шарадите се појавуваат како загатки со зборови, напишани во стихови и читани во друштво.
- Англија, крај на 18 и 19 век. Загатките стануваат популарна салонска забава. Шаради во стихови се појавуваат и во романите од тоа време.
- Глумени шаради. Наместо да се читаат, деловите од зборот почнуваат да се глумат како мали сцени, понекогаш со костими.
- 20 век. Играта се упростува: без зборови, со договорени знаци со раце, тимови и ограничено време. Тоа е верзијата што ја знаеме денес.
- Денес. Покрај ливчињата, се игра онлајн, преку видео повик и со телефон на чело.
Точните датуми и имиња на првите играчи не се познати, затоа бидете скептични кон текстовите што тврдат дека знаат кој точно ја измислил играта.
Како ја викаме играта кај нас?
Во македонските домови играта има неколку имиња, а сите мислат на исто:
- Шаради: најчестото име, особено кај помладите и на интернет.
- Пантомима: многу семејства така ја викаат играта, иако строго кажано тоа е името на уметноста, а не на играта.
- „Погоди што глумам“: опис што го користат децата во градинка и училиште.
- Глумење поими: име што често се слуша на тимбилдинзи и детски работилници.
Без разлика како ја викате, правилата се исти: еден глуми без зборови, другите погодуваат. Играта кај нас најчесто се игра на семејни собири за празници, на дочек на Нова Година, на родендени и на долгите летни вечери на викендица. Причината е едноставна: не бара табла, фигури ни батерии, а ја разбираат сите генерации на масата.
Шаради и пантомима: која е разликата?
Двата поими често се мешаат, бидејќи и во двата случаја се глуми без зборови. Сепак, не се исто:
| Шаради | Пантомима | |
|---|---|---|
| Што е | Игра со погодување | Сценска уметност |
| Цел | Тимот да погоди поим | Да се раскаже приказна пред публика |
| Учесници | Глумец и тим што погодува | Уметник и публика |
| Време | Ограничено, обично 60 до 90 секунди | Колку што трае настапот |
| Бодови | Да, за секој погоден поим | Не |
| Знаци со раце | Договорени знаци за филм, песна, број на зборови | Не се користат |
Едноставно кажано: во шаради користите пантомима за да победите во игра.
Што се шаради денес и како се играат?
Основните правила се исти во речиси секое друштво:
- Најмалку 3 играчи, а најзабавно е во два тима од по 3 до 6.
- Глумецот не зборува, не пее, не пишува букви во воздух и не покажува кон предмети во собата.
- Тимот погодува гласно, колку сака пати, додека не истече времето.
- Потегот трае 60 до 90 секунди, мерено со штоперица или пешчан часовник.
- Секој погоден поим носи бод, а победува тимот со најмногу бодови.
Чекор по чекор упатство, со бодување и совети за почетници, има во водичот како се играат шаради, а сите правила и спорни ситуации во текстот правила за шаради.
Кои поими се глумат во шаради?
Класичните категории се наслови на филмови, песни, книги и ТВ серии, но денес се глумат и сосема обични работи. Еве примери од шпилот Одглуми:
| Поим | Тежина | Совет |
|---|---|---|
| Дување балон | Лесно | Надувајте ги образите и покажете како балонот расте |
| Чешање грб | Лесно | Чешајте се таму каде што не стигнувате |
| Превртување палачинка | Средно | Фрлете ја палачинката нагоре и фатете ја со тава |
| Берберин стрижи коса | Средно | Ножици во едната рака, чешел во другата |
| Втиснување во преполн автобус | Средно | Притиснете се меѓу замислени патници и држете се за рачка |
| Астронаут оди во вселена | Тешко | Одбројување, полетување, па бавно лебдење |
Модерни верзии на играта
Шарадите добиле неколку нови форми, а основата останува иста:
- Обратни шаради: целиот тим глуми, а погодува само еден играч.
- Шаради онлајн: глумење пред камера на видео повик, со роднини во странство.
- Шаради со телефон на чело: играчот го држи телефонот на челото, друштвото го глуми поимот од екранот, а тој го наклонува телефонот за поен или за прескокнување.
Последната верзија ја нуди и апликацијата Act Up, бесплатна за iPhone и Android, со шпилови на македонски. А ако сакате само да пробате, можете веднаш да играте шаради онлајн бесплатно во прелистувач.
