අභිනය ක්රීඩාව යනු කුමක්ද? අර්ථය, ඉතිහාසය සහ ක්‍රියා කරන හැටි
අභිනය ක්රීඩාව යනු කුමක්ද? එක් අයෙක් වචනයක්, චිත්‍රපටයක් හෝ ගීතයක් කතා නොකර ශරීරයෙන් පමණක් රඟපාලා, කාලය ඉවර වෙන්න කලින් තමන්ගේ කණ්ඩායමට අනුමාන කරවන ක්‍රීඩාවයි. හරි උත්තරයකට ලකුණක්. ලංකාවේ බොහෝ අය එය ඩම් ෂරාඩ්ස් ලෙසත් හඳුන්වනවා, ගෙවල්වල සහ පාසල්වල ගොඩක් ජනප්‍රියයි.
අභිනය ක්රීඩාව යනු කුමක්ද: “අභිනය” සහ “ඩම් ෂරාඩ්ස්” නම්වල තේරුම
මේ ක්රීඩාවට ලංකාවේ නම් දෙකක් භාවිත වෙනවා, දෙකේම තේරුම එකයි:
| නම | තේරුම |
|---|---|
| අභිනය | සංස්කෘත මූලයක් ඇති වචනයක්. නාට්‍යයේ සහ නර්තනයේ ශරීරයෙන්, මුහුණෙන් සහ අත්වලින් අදහසක් පෙන්වීම |
| ෂරාඩ් | ප්රංශ භාෂාවෙන් ආපු වචනයක්. වචනයක් කොටස් වශයෙන් ඉඟි දී අනුමාන කරවන ප්රහේලිකාවක් |
| ඩම් | පරණ ඉංග්‍රීසියේ “කතා කළ නොහැකි” යන අර්ථය. ඒ නිසා ඩම් ෂරාඩ්ස් කියන්නේ නිහඬ ප්‍රහේලිකාව |
මේ ක්රීඩාව ඉංග්රීසි පාසල් සහ පවුල් සාද හරහා ලංකාවට සහ ඉන්දියාවට ආපු බව සැලකෙන නිසා “ඩම් ෂරාඩ්ස්” කියන ඉංග්රීසි නම මෙහි ස්ථිර වුණා. අද බොහෝ දෙනා සිංහලෙන් කතා කරනකොට “අභිනය ක්රීඩාව”, “රඟපාලා අනුමාන කරන සෙල්ලම” හෝ කෙටියෙන් “ෂරාඩ්ස්” කියනවා.
අභිනය ක්රීඩාව ආරම්භ වුණේ කොහොමද?
මෙහි මූලය ප්රහේලිකාවක්:
- ප්‍රංශයේ ආරම්භය: 18 වන සියවසේ ප්‍රංශයේ ෂරාඩ් කියන්නේ වචනයක් අක්ෂර කොටස්වලට කඩලා, එක් එක් කොටසට කවියකින් හෝ ඉඟියකින් අනුමාන කරවන වචන ප්රහේලිකාවක්. ඒක ලියන හෝ කියන ක්‍රීඩාවක්.
- එංගලන්තයේ රඟපෑම: 19 වන සියවසේදී එංගලන්තයේ ගෙවල්වල සාලවල මේ ප්‍රහේලිකා කියනවා වෙනුවට රඟපාන්න පටන් ගත්තා. කාලයත් එක්ක කතා නොකර රඟපාන නීතිය ප්‍රධාන වුණා.
- ලොව පුරා පැතිරීම: ඉංග්රීසි භාෂාව සහ පාසල් සම්ප්‍රදාය හරහා මේ ක්රීඩාව බොහෝ රටවලට ගියා. දකුණු ආසියාවේ පාසල්, විශ්වවිද්‍යාල සහ පවුල් එකතුවලදී එය ඩම් ෂරාඩ්ස් ලෙස ජනප්‍රිය වුණා.
පසු කාලයේදී චිත්‍රපට, ගීත සහ ටෙලි නාට්‍ය එකතු වුණාම, චිත්‍රපට නම් රඟපාන එක මේ ක්‍රීඩාවේ ප්‍රසිද්ධම කොටස බවට පත් වුණා.
අභිනය ක්රීඩාව ක්‍රියා කරන්නේ කොහොමද?
මූලික ක්‍රමය ඉතා සරලයි:
- ක්‍රීඩකයෝ කණ්ඩායම් දෙකකට බෙදෙනවා.
- එක් කණ්ඩායමක එක් අයෙක් රහසින් කාඩ්පතක් ගන්නවා.
- ඔහු හෝ ඇය තත්පර 60-90ක් ඇතුළත, කතා නොකර, ඒ වචනය රඟපානවා.
- තමන්ගේ කණ්ඩායම අනුමාන කරනවා. හරි නම් ලකුණක්.
- ඊළඟ වාරය අනෙක් කණ්ඩායමට. අවසානයේ වැඩිම ලකුණු ඇති කණ්ඩායම දිනනවා.
රඟපාන කෙනාට උදව් වෙන්න සම්මත සංඥා තියෙනවා: ඇඟිලිවලින් වචන ගණන, කැමරාවක හැන්ඩලය කරකවලා චිත්‍රපටය, කන ඇදලා “සමාන ශබ්දයක්”. සම්පූර්ණ පියවර අභිනය ක්රීඩාව සෙල්ලම් කරන හැටි පිටුවේ තියෙනවා.
සෙල්ලම් කරන්න මොනවද ඕන?
අභිනය ක්‍රීඩාවේ ලොකුම වාසිය තමයි කිසිම විශේෂ උපකරණයක් ඕන නැති එක:
- ක්‍රීඩකයෝ: අවම වශයෙන් තුන් දෙනෙක්, කණ්ඩායම් දෙකකට නම් හය දෙනෙක් හෝ ඊට වැඩි.
- වචන: කඩදාසි කෑලිවල ලියාගත් වචන. ගෙදරදීම කාඩ්පත් හදන හැටි අභිනය ක්‍රීඩා කාඩ්පත් හදන හැටි පිටුවේ තියෙනවා.
- ටයිමරයක්: ෆෝන් එකේ ටයිමරය ඇති.
- ලකුණු ලියන්න කඩදාසියක් සහ රඟපාන්න පොඩි ඉඩක්.
ලංකාවේ අද අභිනය ක්රීඩාව සෙල්ලම් කරන්නේ කොහොමද?
අද ලංකාවේ මේ ක්රීඩාව දකින්න පුළුවන් තැන් ගොඩක්:
- අවුරුදු සහ නත්තල් නිවාඩු: නෑදෑයෝ එකතු වුණාම, ආච්චිලාගේ ඉඳන් පොඩි අය දක්වා හැමෝම එකට.
- පාසල් සහ ඔෆිස් ට්‍රිප්: බස් එකේදී හෝ රාත්‍රියේ බංගලාවේදී.
- පන්ති කාමරය: ගුරුවරු වචන මාලාව ඉගැන්වීමට පාවිච්චි කරනවා.
- උපන්දින සාද: කේකය කපන්න කලින් අමුත්තෝ බලන් ඉන්නකොට.
- ලයිට් කැපෙන රෑවල්: ටීවී නැති වෙලාවට ගෙදර හැමෝම එක කාමරේට එකතු වුණාම.
ලාංකේය වටයකදී සිංහල ටෙලි නාට්‍ය, චිත්‍රපට සහ ගීත නම් ජනප්‍රියයි. ඒ වගේම රඟපාන ක්‍රියා සහ චිත්‍රපට වගේ සූදානම් කළ කාඩ් කට්ටල භාවිතයත් වැඩි වෙලා. දැන් ගොඩක් අය ෆෝන් එක නළලට තියාගෙන, යාළුවෝ රඟපාද්දී අනුමාන කරන අලුත් ක්‍රමයටත් සෙල්ලම් කරනවා. ඒ ගැන නළලේ ෆෝන් එක තියන අභිනය ක්රීඩාව පිටුවේ කියවන්න.
අභිනය ක්‍රීඩාවේ ප්‍රධාන ආකාර මොනවද?
මූලික අදහස එකයි, නමුත් පිරිස සහ තැන අනුව සෙල්ලම් කරන ක්‍රම කීපයක් තියෙනවා:
| ආකාරය | කවුද රඟපාන්නේ | ගැළපෙන්නේ |
|---|---|---|
| සම්ප්‍රදායික ක්‍රමය | එක් අයෙක්, කණ්ඩායම අනුමාන කරනවා | පවුල් එකතු, පන්ති |
| ප්‍රතිලෝම ක්‍රමය | මුළු කණ්ඩායමම, එක් අයෙක් අනුමාන කරනවා | විශාල පිරිස් |
| නළලේ ෆෝන් එක | යාළුවෝ, ෆෝන් එක නළලේ තියාගත් කෙනා අනුමාන කරනවා | යාළු කණ්ඩායම්, සාද |
| දෙන්නෙක්ට | දෙන්නා වාරයෙන් වාරය | ජෝඩු, සහෝදරයෝ |
| ඔන්ලයින් | කැමරාව ඉස්සරහ එක් අයෙක් | රට ඉන්න නෑදෑයෝ |
කොයි ආකාරයෙන් සෙල්ලම් කළත් නීතිය එකයි: රඟපාන කෙනා කතා කරන්නේ නැහැ.
අභිනය ක්රීඩාව සහ මූකාභිනය එකම දෙයක්ද?
නැහැ, දෙකම නිහඬ වුණත් අරමුණ වෙනස්:
| අභිනය ක්රීඩාව | මූකාභිනය | |
|---|---|---|
| අරමුණ | කණ්ඩායමට නිශ්චිත වචනයක් අනුමාන කරවීම | ප්‍රේක්ෂකයන්ට කතාවක් කලාත්මකව පෙන්වීම |
| කාලය | ටයිමරයකින් සීමා වෙනවා | කාල සීමාවක් නැහැ |
| සංඥා | වචන ගණන, චිත්‍රපට, ගීත සංඥා | සම්මත සංඥා නැහැ |
| ලකුණු | තියෙනවා | නැහැ |
අභිනය ක්රීඩාවේදී ලස්සනට රඟපානවාට වඩා වැදගත් පැහැදිලිව, ඉක්මනින් තේරුම් කරවීමයි.
අභිනය ක්රීඩාව කාටද ගැළපෙන්නේ?
ඇත්තටම ඕනම කෙනෙක්ට. වචන තෝරන විදිහ අනුව ක්රීඩාව වෙනස් කරන්න පුළුවන්:
- පොඩි ළමයි: සතුන් සහ සරල ක්‍රියා, කාඩ්පතේ පින්තූර.
- යෞවනයෝ: චිත්‍රපට, ගීත, සමාජ මාධ්‍ය.
- පවුල: හැමෝම දන්න ටෙලි නාට්‍ය සහ අවුරුදු සිරිත්.
- කාර්යාලය: කාර්යාල ජීවිතය සහ රැකියා.
ක්‍රීඩකයන් තුන් දෙනෙක් ඉන්නවා නම්, කඩදාසි ටිකක් සහ ෆෝන් එකේ ටයිමරය තියෙනවා නම්, ඕනම තැනක සෙල්ලම් කරන්න පුළුවන්.
