Wat is charades? Betekenis, oorsprong en hoe dit werk
Wat is charades? Dit is ’n raaispeletjie waar een speler ’n woord, fliek, liedjie of uitdrukking sonder praat uitbeeld terwyl die ander teen die tyd raai. Die woord kom uit Frans, waar ’n charade eers ’n woordraaisel was. Vandag speel families dit in spanne, met handgebare en ’n tydhouer. Jy het minstens drie spelers nodig, en geen bord of toerusting nie.
Wat beteken die woord charades?
Die woord charade kom uit Frans. In die 18de eeu was ’n charade ’n woordraaisel: iemand het elke lettergreep van ’n woord met ’n leidraad beskryf, en die luisteraars moes die hele woord raai. Die presiese oorsprong van die Franse woord is nie seker nie, maar ’n algemene verklaring is dat dit van ’n Provensaalse woord vir gesels of kletsery kom.
Afrikaanssprekendes gebruik die Engelse meervoud, charades, as die naam van die speletjie. Jy sal soms “uitbeeldspeletjie” hoor, maar by ’n speletjie-aand sê almal net: “Kom ons speel charades!”
Waar kom charades vandaan?
Die speletjie het in fases ontwikkel:
| Tydperk | Wat het gebeur |
|---|---|
| 18de eeu, Frankryk | Charades is ’n gesproke of geskrewe woordraaisel in die salonne |
| 19de eeu, Engeland | Mense begin die raaisels uitbeeld, as sitkamervermaak op lang aande |
| 20ste eeu | Die stil weergawe met handgebare en spanne word die standaard |
| Vandag | Charades word by partytjies, skole, spanboudae en op fone gespeel |
In die 19de eeu het die uitgebeelde weergawe so gewild geword dat dit in romans van daardie tyd voorkom, soos Vanity Fair van William Thackeray, waar gaste by ’n deftige partytjie in Londen charades opvoer. In daardie tyd het spelers dikwels toneeltjies met kostuums opgevoer. Die vinnige, stil weergawe wat ons vandag ken, met ’n tydhouer en handgebare, het later gekom.
Hoe werk charades?
Die basiese spel is eenvoudig, en jy kan dit binne twee minute aan ’n nuwe speler verduidelik:
- Verdeel in twee spanne.
- Een speler trek ’n woord of titel en lees dit stil.
- Hy wys die kategorie met ’n handgebaar, soos fliek of liedjie, en hoeveel woorde dit het.
- Hy beeld dit uit sonder praat, terwyl sy span hardop raai.
- Raai die span reg voor die tyd om is, kry hulle ’n punt.
- Die beurt gaan na die ander span, en so speel julle tot almal ’n kans gehad het.
Die volledige reëls, met puntetelling en wat mag en nie mag nie, staan in ons gids oor hoe jy charades speel.
Watter soort woorde beeld jy uit?
Enigiets wat jy sonder woorde kan wys. Die gewildste kategorieë:
- Aksies: Eet, ’n Ballon opblaas, Kitaar speel (almal uit die Beeld Dit Uit-pak).
- Diere: Renoster, Uil, Haai, Hond.
- Flieks: Titanic, The Lion King, Kung Fu Panda.
- Liedjies: Afrikaanse treffers en kampvuurliedjies.
- Beroepe en bekendes: van ’n bakker tot ’n bekende sportster.
- Emosies: gelukkig, skaam, verward.
Beginners begin gewoonlik met aksies en diere, want dit is die maklikste om met jou lyf te wys. Flieks en liedjies vra meer handgebare.
Wat is charades se gewildste weergawes?
Die basiese idee bly dieselfde, maar mense speel dit op verskillende maniere, afhangend van die groep en die geleentheid:
| Weergawe | Hoe dit werk | Goed vir |
|---|---|---|
| Klassieke spancharades | Een speler beeld uit vir sy eie span | Familie-aande en partytjies |
| Omgekeerde charades | Die hele span beeld uit en een persoon raai | Groot, luidrugtige groepe |
| Voorkop charades | Die raaier hou ’n foon of kaartjie teen sy voorkop | Vinnige rondtes met baie woorde |
| Charades vir twee | Om die beurt uitbeeld, sonder spanne | Paartjies, ouer en kind |
| Aanlyn charades | Uitbeeld oor ’n video-oproep | Familie in ander stede of oorsee |
| Neurie-rondte | Die wysie van ’n liedjie neurie, sonder woorde | Musiekliefhebbers |
Die meeste groepe begin met die klassieke weergawe en probeer die ander later as afwisseling.
Watter handgebare gebruik spelers?
Handgebare is die “taal” van charades. Dit help jou span om vinniger te raai:
| Gebaar | Betekenis |
|---|---|
| ’n Ou filmkamera draai | Dit is ’n fliek |
| Hand wat van jou mond af wegbeweeg | Dit is ’n liedjie |
| Handpalms wat oopgaan soos ’n boek | Dit is ’n boek |
| Vingers opsteek | Aantal woorde |
| Aan jou oorlel trek | Klink soos |
| Op jou neus tik | Reg! |
Meer gebare staan in ons gids oor charades handgebare.
Waarom is charades steeds so gewild?
Charades is al eeue oud en word steeds gespeel, en daar is ’n paar eenvoudige redes:
- Dit kos niks. Papiertjies en ’n pen is genoeg.
- Elke ouderdom kan speel. ’n Kleuter beeld ’n hond uit, oupa ’n ou fliek.
- Dit vra nie taalvaardigheid nie. Jy praat nie, so almal is gelyk.
- Dit laat mense lag. Om ’n grootmens te sien sukkel om ’n pikkewyn uit te beeld, is snaaks in enige taal.
In Suid-Afrikaanse huise speel families dit om die braaivleisvuur, op Desembervakansie by die see en by skoolfunksies. Die nuwe weergawe is op die foon: jy hou die foon teen jou voorkop, jou vriende beeld die woord uit, en jy kantel om te punt of oor te slaan. Jy kan ook gratis aanlyn charades speel sonder om enigiets af te laai.
