Pantomimë në klasë: lojë për fjalorin dhe gjuhët e huaja
Një pantomimë në klasë është lojë e shkurtër që i bën nxënësit të lëvizin, të mendojnë shpejt dhe ta përdorin fjalorin pa e ndier si detyrë. Mësuesi përgatit letra me fjalët e mësimit, një nxënës i luan pa folur dhe klasa i gjen në shqip ose në gjuhën e huaj që po mësohet. Mjaftojnë 10 deri në 15 minuta në fund të orës.
Pse pantomima ndihmon në mësim?
Kur një nxënës luan fjalën “i shqetësuar” para klasës, ai nuk e mëson vetëm kuptimin: e lidh me një lëvizje, me një fytyrë dhe me të qeshurat e shokëve. Për fëmijët që mësojnë më mirë duke lëvizur, kjo është shpesh hera e parë që një fjalë e re u ngulet në mendje. Loja kërkon edhe vëmendje nga ata që gjejnë, ndaj e gjithë klasa është aktive njëkohësisht, jo vetëm nxënësi që del te dërrasa.
Si organizohet një pantomimë në klasë me 25 deri në 30 nxënës?
- Përgatitni letrat. Shkruani 20 deri në 30 fjalë nga mësimi në letra të vogla dhe palosini në një kuti ose kapelë.
- Ndani klasën. Dy ose tri grupe sipas rreshtave të bankave, që të mos humbet kohë me lëvizje.
- Shpjegoni rregullat. Pa folur, pa shkronja në ajër, pa treguar sende në klasë.
- Mbani kohën. 60 sekonda për fjalë për klasat e larta, 90 sekonda për klasat e ulëta. Mjafton ora e telefonit ose një orë rëre.
- Shënoni pikët në dërrasë. Një pikë për çdo fjalë të gjetur brenda kohës.
- Përsërisni fjalët në fund. Lexoni me zë të gjitha fjalët e raundit, që t’i dëgjojnë edhe ata që nuk i gjetën.
Fjalor për gjuhët e huaja
Në orën e anglishtes, italishtes ose gjermanishtes, pantomima i shtyn nxënësit ta thonë fjalën në gjuhën e re pa kaluar përmes përkthimit. Ndarja sipas llojit të fjalëve e bën më të lehtë planifikimin:
| Lloji i fjalës | Çfarë luhet | Shembuj |
|---|---|---|
| Emra | Sende, kafshë, ushqime | çantë shpine, kalkulator, mace, bukë |
| Folje | Veprime të përditshme | Duke larë dhëmbët, Duke bërë shtratin, Duke ujitur lulet |
| Mbiemra | Gjendje dhe ndjenja | i lodhur, i lumtur, i inatosur, i hutuar |
| Fjali të shkurtra | Situata | Duke paguar te arka, Duke hapur derën kur troket dikush |
Veprimet në rreshtin e foljeve dhe të fjalive vijnë nga paketa Jeta e Përditshme, e cila është e përshtatshme sidomos për kohën e tashme të vazhduar.
Emocionet: pantomimë për edukimin emocional
Me klasat e ulëta, pantomima është mënyrë e butë për të folur për ndjenjat. Paketa Emocione ka shembuj si “i lumtur”, “krenar”, “i ndrojtur”, “xheloz”, “i shqetësuar” dhe “mirënjohës” për fillim, ndërsa për nxënësit më të rritur “nostalgjik”, “optimist”, “i mbingarkuar” dhe “i papërcaktuar (dy ndjenja njëherësh)”.
Pas çdo fjale, pyetni shkurt: “Kur je ndier kështu?” Përgjigjet e nxënësve shpesh e kthejnë lojën në një bisedë të vërtetë.
Fjalë nga jeta shkollore
Paketa Ditët e Shkollës ka fjalë që nxënësit i jetojnë çdo ditë, prandaj i gjejnë shpejt:
- Ngritja e dorës: ngri dorën lart dhe tundu në bankë sikur e di përgjigjen.
- Zilja bie: trego me gisht lart, pastaj vrapo drejt derës.
- Test surprizë: mësuesja shpërndan fletë, nxënësi vë duart në kokë.
- Thirrja e listës: dëgjo me vëmendje dhe ngri dorën kur të thërrasin.
- Duke fjetur në orë: mbështet kokën në dorë dhe bjer ngadalë mbi bankë.
- Fletore notash (dëftesë): hap një fletore, shiko notat dhe fshih fytyrën ose gëzohu.
Ide për lëndë, data të veçanta dhe diasporën
Pantomima përshtatet edhe me lëndët e tjera, si ide të përgjithshme:
- Gjuhë shqipe: folje të reja, frazeologji të thjeshta ose personazhe nga leximi letrar.
- Histori: figura si Skënderbeu ose Nënë Tereza, me një gjest që i dallon.
- Gjeografi: qytete me kala si Berati, Gjirokastra ose Prizreni, pastaj lumenj e male.
- Data të shkollës: për 7 Marsin, Ditën e Mësuesit, ose për 22 Nëntorin, Ditën e Alfabetit, luani një raund me fjalë të shkollës.
Shkollat shqipe në diasporë. Në klasat shqipe në Gjermani, Zvicër, Itali ose Mbretërinë e Bashkuar, shumë fëmijë flasin më lehtë gjuhën e vendit ku rriten. Pantomima e kthen mësimin e shqipes në lojë: fëmija luan “Duke ngrënë” ose “Duke fryrë një tullumbace”, ndërsa shokët duhet ta thonë në shqip. Për ide sipas moshës, shihni edhe listën për pantomimë për fëmijë.
Rregulla klase që e mbajnë lojën të drejtë
Në klasë, rregullat duhet të jenë më të qarta se në shtëpi, sepse të gjithë duan të flasin njëkohësisht. Shkruajini në dërrasë para raundit të parë:
- Vetëm ekipi që luan flet. Grupet e tjera rrinë në heshtje, përndryshe ekipi humbet radhën e ardhshme.
- Një përgjigje në një kohë. Nxënësit ngrenë dorën ose flasin me radhë, që mësuesi të dëgjojë përgjigjen e parë të saktë.
- Pa tallje. Askush nuk qesh me mënyrën si luan një shok, vetëm me situatën.
- Të gjithë dalin të paktën një herë. Mësuesi mban listën dhe thërret me radhë, jo vetëm vullnetarët.
- Letra e kaluar kthehet në kuti. Kështu fjalët e vështira dalin sërish dhe përsëriten.
Pas disa orësh, nxënësit mund të shkruajnë vetë letrat për raundin e radhës, gjë që është ushtrim i mirë drejtshkrimi. Për idenë e letrave të bëra në shtëpi ose në klasë, lexoni udhëzuesin për letra për pantomimë.
