Пантомимаға жануарлар: көрсетуге оңай әрі күлкілі аңдар
Пантомимаға жануарлар таңдағанда қимылы бірден танылатын аңдардан бастаңыз: ит, қоян, маймыл, жылан, түйе, жылқы, бүркіт, пингвин. Кейін ферма, мұхит және жәндіктер әлемінен күлкілі карталар қосыңыз. Жануарды сөзсіз, дыбыссыз көрсетесіз: жүрісі, қолдың қимылы, денесінің пішіні мен әдеті арқылы. Бұл санатты үш жастағы баладан атаға дейін бәрі ойнай алады.
Неге пантомимаға жануарлар ең жақсы санат?
Жануарлар картасы кез келген кешті жылдам бастайды. Себебі:
- Бәрі біледі. Жануарды тану үшін кино көру немесе ән білу керек емес.
- Денемен көрсету оңай. Төрт аяқпен жорғалау, қанат қағу, құйрық бұлғау бірден түсінікті.
- Күлкілі. Үлкен адамның тауық болып жерді шоқуы немесе фламинго болып бір аяқпен тұруы бүкіл бөлмені күлдіреді.
- Деңгейі әртүрлі. Иттен бастап лемурға дейін оңай мен қиынның бәрі бар.
Сондықтан бірінші раундты жануарлардан бастап, жаңа ойыншыларды осы санатта «қыздырып» алған жөн. Ұялшақ қонақтар да жануарды көрсеткенде тез ашылады: адамды емес, аңды ойнап жатқанда ешкім ұялмайды. Ал балалар үшін бұл санат сабақ сияқты пайдалы: әр жануардың қай жерде өмір сүретінін, немен қоректенетінін ойын арқылы есте сақтайды.
Қазақ даласының жануарлары мен құстары
Отандық жануарлар отбасылық кешке ерекше жарасады. Мұнда ата-әжелер көп нәрсе біледі, ал балалар өз даласының аңдарын үйренеді. Бұл жалпы идеялар, кейбірі жинақтардың үлгі карталарында да кездеседі:
| Жануар | Қалай көрсетуге болады |
|---|---|
| Түйе | Арқаға өркеш «қойып», асықпай, баппен жүру, ұзын мойынды созу |
| Жылқы | Тізгін ұстап шабу, тұяқпен жер тарпу, жалын сілку |
| Қой | Төрт аяқтап жүріп, шөп жұлу, бір орында тығылысып тұру |
| Қасқыр | Ай жаққа басты көтеріп ұлу, сосын жасырынып аңду |
| Ақбөкен | Үлкен мұрынды көрсетіп, далада жылдам секіріп жүгіру |
| Барыс | Таудың тасында бұғып, сосын бір секіріспен шабуыл жасау |
| Бүркіт | Қолды кең жайып қалықтау, бүркітшінің қолына қону |
| Тырна | Ұзын аяқпен ақырын басу, бір аяқпен тұру |
«Тырна» мен «Алтын бүркіт» Жануарлар жинағының үлгісінде бар, «Бүркіт», «Дала бүркіті» және «Ителгі саятшылығы» Құстар жинағында кездеседі.
Үй мен фермадағы жануарлар
Ауылда өскендер үшін ферма жануарлары ең таныс санат. Фермадағы жануарлар жинағының үлгі карталары:
- Сиыр: бас бармақтарды маңдайға қойып мүйіз жасау, баяу шөп күйсеу.
- Ешкі: иекті сипап сақал көрсету, бір нәрсеге қызығып басты сүзу.
- Әтеш: қолды қанат етіп, таңертең кеудені керіп дауыссыз «шақыру».
- Күркетауық: кеудені керіп, басты алға-артқа шайқап маңғаздана жүру.
- Құлын: жаңа туған құлынның аяғын тәлтіректетіп басуы.
- Сиыр сауу: орындықта отырып, екі қолмен кезектесіп сауу. Бұл орташа деңгей.
- Мал айдау (қиын деңгей): таяқ ұстап, малды бір жаққа жинау.
Ит пен мысық сияқты үй жануарларын кіші балаларға беріңіз. Ит үшін тілді шығарып, «құйрықты» бұлғау жеткілікті.
Мұхит пен жәндіктер әлемі
Қиындықты арттыру үшін мұхит пен жәндіктерді қосыңыз. Мұндағы жануарларды көрсету үшін ойлану керек:
| Жинақ | Үлгі карталар | Қалай көрсету |
|---|---|---|
| Мұхит өмірі | Кит, Осьминог, Асшаян, Скат балығы, Көк кит | Осьминог: екі қолды толқындатып, «сегіз аяқпен» жүзу |
| Жәндіктер | Көбелек, Маса, Шегіртке, Қызыл қоңыз, Сары ара | Шегіртке: тізені бүгіп, кенет алысқа секіру |
| Жәндіктер (күлкілі) | Маса ызылдап шағу, Масаны алақанмен ұрып өлтіру | Масаны қуып, өз бетіңізді шапалақтау |
«Масаны алақанмен ұрып өлтіру» картасы кез келген кешті күлкіге батырады: бәрі жазғы түнді есіне түсіреді.
Мұхит жануарларын көрсеткенде алдымен «су» екенін білдіріңіз: қолмен толқын жасап, жүзген болыңыз. Сонда командаңыз құрлықтағы аңдарды іздеп, уақыт жоғалтпайды. Жәндіктерде көлемді көрсету маңызды: екі саусақты бір-біріне жақындатып «кішкентай» деген белгіні жасаңыз да, сосын жәндіктің ұшуын немесе жорғалауын ойнаңыз.
Жасқа қарай қандай жануарларды таңдау керек?
Бір тізімді барлық жасқа беру дұрыс емес. Мына бөлу ыңғайлы:
- 3-6 жас. Ит, мысық, қоян, тауық, піл, аю. Дыбысқа рұқсат беріңіз, балалар бақытты болады.
- 7-10 жас. Түйе, жылан, маймыл, пингвин, акула, көбелек. Дыбыссыз ойнауды үйретіңіз.
- 11 жас және үлкендер. Коала, итбалық, ягуар, альпака, скат балығы. Бұлар нақты ойлануды талап етеді.
- Тәжірибелі ойыншылар. Лемур, бонго антилопасы, ескек балық, гарпия бүркіті. Бұл карталарды тапқан команда шынымен мақтана алады.
Кіші балалармен ойнағанда көбірек кеңес алғыңыз келсе, балаларға арналған пантомима мақаласын қараңыз.
Жануарды тезірек көрсетудің бес айласы
Жануар картасы қолыңызға түскенде мына тәсілдерді қолданыңыз:
- Ең ерекше белгіні тауып алыңыз. Пілдің тұмсығы, қоянның құлағы, жирафтың мойны. Осыдан бастаңыз.
- Мекенін көрсетіңіз. Жүзіп жүрсеңіз, команда бірден теңіз жануарларын ойлайды.
- Қоректенуін ойнаңыз. Маймыл банан аршиды, аю бал жалайды, қоян сәбіз кеміреді.
- Көлемін көрсетіңіз. Кит үшін қолды кең жайыңыз, маса үшін екі саусақпен кішкентай нәрсені көрсетіңіз.
- Санатты ерте айтыңыз. Тауық болып шоқып жатсаңыз да, алдымен «құс» екенін қанат қағумен білдіріңіз.
Егер команда жақын жауап айтса, мысалы «қасқыр» деудің орнына «ит» десе, басыңызды изеп, қолыңызбен өзіңізге қарай шақырыңыз: бұл «жақын келдің» деген белгі. Сосын айырмашылықты баса көрсетіңіз: қасқыр үшін айға қарап ұлыңыз, жалғыз жүріп аңдыңыз. Осылай бір карта үшін екі-үш секунд қана жоғалтасыз.
Жануарлар раундын қалай ұйымдастырған дұрыс?
Әр кезекке 45-60 секунд беріңіз, жануарлар қысқа уақытта табылады. Бір раундта бір команда мүмкіндігінше көп карта шешуге тырыссын: дұрыс жауап бір ұпай, өткізіп жіберу ұпайсыз. Әр раундты бір мекенге арнасаңыз, ойын қызықтырақ болады: алдымен дала, сосын ферма, кейін мұхит. Ең соңында «аралас» раунд қойып, жеңімпазды анықтаңыз.
Карталарды алдын ала жазып дайындауға болады: әр ойыншы қағазға үш жануар жазып, бүктеп, бір ыдысқа салады. Осылай тізімде отбасыңыздың өз әзілдері де пайда болады, мысалы, атаның сүйікті тазысы немесе ауылдағы шулы әтеш. Ал дайындыққа уақыт жоқ болса, онлайн пантомиманы тегін ойнаңыз: жануарлар картасы экранда бірден шығады.
