ცხოველების პანტომიმა: მარტივი და სასაცილო ცხოველები
ცხოველების პანტომიმა ყველაზე მარტივი ვარიანტია, რომლითაც თამაში შეიძლება დაიწყოთ: მოთამაშე უსიტყვოდ აჩვენებს ცხოველს მოძრაობით, სიარულით ან ჩვევით, დანარჩენები კი ტაიმერის ამოწურვამდე გამოიცნობენ. პატარებისთვის საუკეთესოა კატა, ძაღლი, კურდღელი და მამალი, ოჯახისთვის ვერძი, ინდაური და პინგვინი, უფროსებისთვის კი ლემური ან ჩაქუჩისთავიანი ზვიგენი. მთავარია, ცხოველს ჰქონდეს ერთი გამორჩეული ნიშანი, რომელიც პირველივე წამში ჩანს.
რატომ არის ცხოველების პანტომიმა საუკეთესო დასაწყისი?
ცხოველს არ სჭირდება სიტყვებად დაშლა, ასოები ან ჟესტების სპეციალური ენა. ბავშვმაც და ბებიამაც იცის, როგორ დადის დათვი ან როგორ ხტის კურდღელი. ამიტომ ცხოველებით დაწყება თამაშს მყისიერად ამხიარულებს და მორცხვ მოთამაშეებსაც აძლევს თავდაჯერებას.
კიდევ ერთი უპირატესობა: ცხოველს შეიძლება აჩვენოთ ოთხი სხვადასხვა გზით.
| ხერხი | მაგალითი |
|---|---|
| სიარული ან მოძრაობა | პინგვინი მოკლე ნაბიჯებით, გვერდიდან გვერდზე ქანაობით |
| სხეულის ნაწილი | სპილოს ხორთუმი ხელით, ჟირაფის გრძელი კისერი |
| ჩვევა | კატა თათს ილოკავს, ძაღლი კუდს აქნევს |
| საკვები | მაიმუნი ბანანს ფცქვნის, კურდღელი სტაფილოს ღრღნის |
თუ ერთი ხერხი არ გამოდის, მეორეზე გადადით. ეს ყველაზე კარგი რჩევაა ახალბედებისთვის.
სახალისო ვარიანტი დიდი ოჯახისთვის არის „ზოოპარკის რაუნდი“: ყველა ბარათი მხოლოდ ცხოველებია, ქულა კი ორმაგდება, თუ გამომსახველი ცხოველს გამოცნობის შემდეგ მის ბავშვსაც აჩვენებს, მაგალითად ძროხას და ხბოს. ასე ერთი ბარათი ორ პატარა სცენად იქცევა.
მარტივი ცხოველები პატარებისთვის
ეს ცხოველები ცხოველების დასტიდანაა და სამი-ექვსი წლის ბავშვებისთვისაც ადვილად გამოისახება.
- ძაღლი: ოთხზე დგომა, ენის გამოყოფა და „კუდის“ ქნევა.
- კურდღელი: ორი თითი თავზე, როგორც გრძელი ყურები, და პატარა ნახტომები.
- შიმპანზე: იღლიების ფხანა და ხტუნვა.
- ბუი: დიდი, მრგვალი თვალები თითებით და თავის ნელი შემობრუნება.
- გველი: ხელების ერთად დაკვრა და ტალღისებური მოძრაობა წინ.
- ზვიგენი: ხელისგული თავზე, როგორც ფარფლი, და ნელი „ცურვა“ ოთახში.
- მარტორქა: ცხვირზე ერთი თითი, როგორც რქა, და თავდახრილი გაქანება.
პატარებთან ერთი წესი იმუშავებს ყველაზე კარგად: ბავშვი სცენაზე არასოდეს დგება მარტო, თუ არ უნდა. მას შეუძლია უფროსს ყურში ჩასჩურჩულოს ცხოველი და ერთად აჩვენონ. მეტი იდეისთვის ნახეთ პანტომიმა ბავშვებისთვის.
ქართული სოფლის და ფერმის ცხოველები
ქართულ ოჯახში თითქმის ყველას აქვს სოფელი, სადაც ბებია ქათმებს აჭმევს და მეზობელს ძროხა ჰყავს. ამიტომ ეს კატეგორია ქართულ კომპანიაში ყოველთვის კარგად მიდის. მაგალითები ფერმის ცხოველების დასტიდანაა, ვერძი კი ცხოველების დასტიდან.
| ცხოველი | როგორ ვაჩვენოთ |
|---|---|
| ვერძი | თითებით დახვეული რქები და თავით „დაჯახება“ |
| მამალი | ხელები ფრთებივით, მკერდი წინ და დილით ყივილი პირის ფართოდ გაღებით |
| ინდაური | ამაყი სიარული, მკერდის გაბერვა და თავის სწრაფი ქნევა |
| ძროხა | ნელი ღეჭვა და მოწყენილი მზერა |
| თხა | წვერი ნიკაპთან და კლდეზე ხტომა |
| ხბო | უხერხული, ფეხების ჩახლართვით სიარული |
| ჯორი | ფეხის უკან გატყორცნა და ჯიუტად გაჩერება |
ზოგადი იდეები, რომლებიც ბარათებზე არ არის, მაგრამ ქართველებისთვის ძალიან ნაცნობია: ნაგაზი (დიდი, მძიმე ძაღლი, რომელიც ფარას იცავს), ჯიხვი (კავკასიის მთის ცხოველი დიდი, მოხრილი რქებით) და დათვი, რომელიც ტყეში თაფლს ეძებს.
ზღვის ბინადრები და ჩიტები
შავი ზღვის პირას გატარებული ზაფხულის შემდეგ ბავშვებს ეს კატეგორია განსაკუთრებით უყვართ. ეს ცხოველები ოკეანის დასტიდანაა:
- დელფინი: ხელები თავზე ერთად და რკალისებური ნახტომი „წყლიდან“.
- ზღვის ვარსკვლავი: ხელებისა და ფეხების ფართოდ გაშლა და იატაკზე გაშეშება.
- ზღვის ცხენი: სწორად დგომა, მოხრილი კისერი და პატარა ნახტომები ზევით.
- პინგვინი: ხელები სხეულზე მიჭერილი და ქანაობით სიარული.
- ლურჯი ვეშაპი: ნელი, ფართო მოძრაობები და თავზე ხელებით „შადრევანი“.
ჩიტების დასტიდან სცადეთ: არწივი (ფართო ფრთები და მკაცრი მზერა), თუთიყუში (მხარზე ჯდომა და თავის ქნევა), სირაქლემა (თავის „ჩამარხვა“ ხელებში), კოლიბრი (ხელების სწრაფი ფართხალი ერთ ადგილზე) და მიმინო, რომელსაც ქართველები ცნობილი ფილმის სახელითაც იცნობენ.
ჩიტებთან ყველაზე ხშირი პრობლემა ისაა, რომ ყველა მათგანი „ფრთების ქნევით“ იწყება და გუნდი უბრალოდ „ჩიტს“ ამბობს. ამიტომ ფრენის ნაცვლად გამორჩეული ნიშანი აჩვენეთ: ნისკარტის ფორმა, ზომა ან ჩვევა. თოლია, მაგალითად, ზღვის პირას ხალხს ჭამას ართმევს, კაჭკაჭი კი პრიალა ნივთებს იპარავს.
მწერები და სასაცილო ცხოველები
მწერები უფრო რთულია, მაგრამ სწორედ ამიტომ სასაცილო. მოთამაშეს მოუწევს პატარა არსებად „დაპატარავება“.
- ჭიანჭველა: მძიმე ტვირთის ზურგით ზიდვა და სწრაფი, პატარა ნაბიჯები.
- კოღო: თითით ცხვირი, როგორც ხორთუმი, და სხვისი „კბენა“, შემდეგ კი საკუთარი ხელის გალახვა.
- ლოკოკინა: ზურგზე „სახლი“ ხელებით და ძალიან ნელი სვლა.
- დედოფალი ფუტკარი: ზუზუნის მოძრაობა და თავზე პატარა გვირგვინი.
- მორიელი: ერთი ხელი ზურგიდან, როგორც მოხრილი კუდი, და მსხვერპლზე თავდასხმა.
სასაცილო ბარათები, რომლებიც ყოველთვის იწვევს სიცილს: ალპაკა (ძალიან გრძელი კისერი და გაკვირვებული სახე), სელაპი (ხელისგულების ტაში და მუცლით სრიალი) და კოალა (ხეზე ჩახუტება და ჩაძინება).
მწერების რაუნდისთვის კარგი ხრიკია „ზომის ჟესტი“: ცერა და საჩვენებელი თითი ერთმანეთთან ახლოს მიიტანეთ, რომ გუნდმა იცოდეს, ძალიან პატარა არსებაზეა საუბარი. ამის შემდეგ ყველა ზედმეტი ვარიანტი, როგორიცაა კატა ან ძაღლი, მაშინვე გამოირიცხება.
რთული ცხოველები გამოცდილი მოთამაშეებისთვის
როცა მარტივი ცხოველები ამოიწურება, სცადეთ ესენი. ისინი ცხოველების დასტის რთულ ბარათებს შორისაა:
- ლემური: დიდი თვალები, ზოლიანი კუდი და ხეზე ხტუნვა. მიანიშნეთ ცნობილ ანიმაციურ ფილმზეც.
- ოქროსფერი არწივი: ჯერ ოქროს ბეჭედი ან მზე, შემდეგ არწივი.
- ზღვის კიტრი: ჯერ ზღვა, შემდეგ კიტრის დაჭრა, ბოლოს იატაკზე უძრავად წოლა.
- ჩაქუჩისთავიანი ზვიგენი: ჩაქუჩის დარტყმა და შემდეგ ზვიგენის ფარფლი.
- იაგუარი: მოქნილი, ჩუმი სვლა და მოულოდნელი ნახტომი.
რჩევა: რთული ცხოველი ორ ნაწილად დაშალეთ, როგორც სიტყვა. ასე „ზღვის კიტრიც“ კი 20-30 წამში გამოიცნობა. თუ ბარათი მაინც ძალიან რთული აღმოჩნდა, ნუ დაიმორცხვებთ: გამოტოვება თამაშის ნაწილია, და შემდეგ სვლაზე ის ბარათი შეიძლება ვინმემ წამებში გამოიცნოს.
ხმები: დასაშვებია თუ არა?
კლასიკურ პანტომიმაში ხმა არ შეიძლება, მათ შორის ყეფა, ჭყივილი და ყივილი. თუ პატარებთან თამაშობთ, შეგიძლიათ შეთანხმდეთ „ხმების რაუნდზე“: ერთ რაუნდში ცხოველის ხმა ნებადართულია, დანარჩენში კი არა. ასე ბავშვები ორივე ვერსიას სწავლობენ, და ხმის გარეშე რაუნდში აღმოაჩენენ, რომ კატის ჩვენება მოძრაობითაც შეიძლება. დაწვრილებით ნახეთ, შეიძლება თუ არა ლაპარაკი პანტომიმაში.