Ukulingisa izilwane: izilwane ezilula nezihlekisayo okulingisa
Ukulingisa izilwane kuyindlela elula futhi ehlekisayo yokudlala umdlalo wokulingisa nezingane nabantu abadala: umdlali uthatha ikhadi lesilwane, asilingise ngomzimba wonke ngaphandle kokukhuluma, bese iqembu liqagela ngaphambi kokuthi isikhathi siphele. Qala ngezilwane ezaziwayo njengenja, inyoka noma ubhejane, bese udlulela ezilwaneni zasepulazini, zolwandle nezinambuzane.
Ukulingisa izilwane: yiziphi ezilula kakhulu?
Lezi zilwane zinophawu olulodwa olucacile, ngakho ngisho umntwana omncane angazibonisa. Iningi lazo livela eqoqweni lika-Izilwane. Ibhubesi nenkukhu sizengeze njengemibono evamile, ngoba zithandwa kakhulu ezinganeni.
| Isilwane | Indlela yokusilingisa |
|---|---|
| Inja | Khipha ulimi, uphefumule ngokushesha, unyakazise “umsila” wakho |
| Unogwaja | Beka iminwe emibili ekhanda njengezindlebe, ugxume ngezinyawo zombili |
| Ubhejane | Beka umunwe ekhaleni njengophondo, unyathele phansi ngamandla |
| Isikhova | Yenza amehlo amakhulu ngeminwe, bese uphendula ikhanda kancane kakhulu |
| Ushaka | Beka isandla ekhanda njengephiko, “ubhukude” egumbini |
| Inyoka | Namathisela izingalo ndawonye, uzinyakazise njengomugqa ogoqekayo |
| Ishimpanzi | Klwebha ngaphansi kwezingalo, ugxume phezulu naphansi |
| Impukane | Hlikihla izandla ndawonye, bese undiza uzungeza ikhanda lomuntu |
| Ibhubesi | Yenza izinzipho ngezandla, uvule umlomo omkhulu ngaphandle komsindo, unikine izinwele |
| Inkukhu | Goba izingalo njengamaphiko, ukhothame, uthathe ukudla phansi ngekhanda |
Ithiphu: ibhubesi nenkukhu kungcono ukuzilingisa ngomzimba wonke. Ibhubesi lihamba kancane ngokuziqhenya, inkukhu ihamba ngokushesha, iphakamisa ikhanda njalo.
Izilwane zasepulazini ezaziwa yizingane
Izingane eziningi zaseMzansi ziyazazi izilwane zasepulazini, noma zizibone emakhaya ezihambele ogogo. Iqoqo lika-Izilwane Zasepulazini linamakhadi alula naphakathi:
- Inkomo: hamba kancane ngezandla nezinyawo, bese uhlafuna utshani ungasheshi.
- Imbuzi: gxuma phezulu edwaleni elicatshangwayo, unikine isilevu.
- Iqhude: yima ngezinzwane ekuseni, welule intamo, uvule umlomo ngaphandle komsindo.
- I-turkey: vula izandla ngemuva kwakho njengomsila omkhulu, uhambe ngokuzikhukhumeza.
- Ithole: hamba ngezinyawo ezixegayo njengesilwane esisanda kuzalwa.
- Inkunzi: klwebha phansi ngonyawo, ugobise ikhanda, bese ugijima phambili.
- Ukusenga inkomo: hlala esitulweni esincane, udonse phansi ngezandla zombili ngokulandelana.
- Insimu enodaka: hamba unamathela phansi, ukhiphe unyawo ngobunzima, bese uyawa ngokuhlekisayo.
Izilwane zasendle zaseMzansi
Izilwane zasendle zethu ziyimibono emihle kakhulu, ngoba izingane ziyazifunda esikoleni futhi ziyazibona emapaki ezilwane. Ubhejane uvela eqoqweni lika-Izilwane, kanti ezinye lezi ngezinye yimibono evamile:
| Isilwane | Ithiphu |
|---|---|
| Indlovu | Lengisa ingalo eyodwa phambi kobuso njengomboko, uyinyakazise kancane |
| Inyathi | Beka izandla ekhanda zigobile njengezimpondo, ubuke phambili ngolaka |
| Ingwe | Nyonyoba phansi ngokuthula, bese uqhuma phambili ngokushesha |
| Indlulamithi | Welula intamo phezulu, udle amaqabunga esihlahleni eside |
| Imvubu | Vula umlomo omkhulu kakhulu, bese ucwila kancane emanzini |
| Idube | Dweba imigqa emzimbeni wakho ngeminwe, bese ugijima njengehhashi |
Umzuliswano omnandi: bhalani izilwane ezinhlanu ezinkulu zasendle emakhadini ahlukene, bese iqembu ngalinye lizama ukuziqagela zonke ngaphambi kokuthi imizuzu emibili iphele. Iqembu elizithola zonke kuqala liyawina, futhi izingane zifunda amagama esiZulu ezilwane ngesikhathi esifanayo.
Izilwane zolwandle ongazilingisa
Ugu lwaseMzansi lunezilwane eziningi ezithakazelisayo. Lezi zivela eqoqweni lika-Ulwandle:
- Inhlanzi: vula uvale umlomo njalo, unyakazise izandla eceleni njengamaphiko.
- Inkanyezi yasolwandle: welula izingalo nemilenze, ube nezinhlangothi ezinhlanu ngomzimba.
- Ihhashi lasolwandle: yima uqonde, ugobise isandla njengomsila, ugxume kancane.
- Ipenguin: namathisela izingalo emzimbeni, uhambe ngezinyathelo ezincane ezixegayo.
- Umkhomo oluhlaza: bhukuda kancane ngomzimba omkhulu, bese ukhipha amanzi ngekhanda ngezandla.
- Ugonyama wasolwandle: shaya izandla ndawonye njengamaphiko, unikine ikhanda phezulu.
Izinambuzane ezihlekisayo
Izinambuzane zihlekisa kakhulu ngoba zincane kodwa umlingisi kufanele azenze zibonakale. Iqoqo lika-Izinambuzane linalezi:
- Intuthwane: thwala into enkulu emhlane, uhambe ngomugqa oqondile nabanye.
- Uvemvane: vula uvale izandla emuva njengamaphiko, undize kancane uye ezimbalini.
- Isikhonyane: goba imilenze, bese ugxuma kude ngokuzumayo.
- Ufezela: phakamisa ingalo ngemuva kwekhanda njengomsila ohlabayo.
- Izeze: ziklwebhe yonke indawo, bese ugxuma ngokushesha ukusuka kumuntu uye komunye.
- Inkosikazi yezinyosi: hlala esihlalweni sobukhosi, ufake umqhele, uyale ezinye izinyosi.
Izilwane ezinzima zabadlali abanolwazi
Uma iqembu selinolwazi, zamani lezi zilwane ezivela eqoqweni lika-Izilwane ezingavamile:
- Ikhowala: gona isihlahla esicatshangwayo, ulale, bese udla amaqabunga kancane.
- I-alpaca: welula intamo, ubuke abantu ngobuso obungenandaba, bese wenza umlomo sengathi uyakhafula.
- Ilemuri: vula amehlo kakhulu, wenze umsila omude ngengalo, ugxume emagatsheni.
- Ikhukhamba yasolwandle: lala phansi ungazinyakazisi, unyakaze kancane kakhulu.
- Impungushe yesihlabathi: beka izandla ekhanda njengezindlebe ezinkulu kakhulu, umbe esihlabathini.
Amathiphu okulingisa noma yisiphi isilwane
- Qala ngomumo. Ingabe isilwane sikhulu noma sincane, side noma siphansi? Bonisa lokho kuqala.
- Engeza ukuhamba. Isilwane sihamba, sindiza, sibhukuda noma sinyonyoba? Lokhu kunciphisa izinketho ngokushesha.
- Bonisa uphawu lwaso. Uphondo lukabhejane, intamo yendlulamithi, umboko wendlovu.
- Ungakhulumi. Uma umlomo uvuleka, ungakhiphi umsindo.
- Sebenzisa indawo. Uma isilwane siphila emanzini, lingisa ukubhukuda kuqala. Uma sihlala ezihlahleni, gibela isihlahla esicatshangwayo. Indawo itshela iqembu okuningi ngaphambi kokuthi ubonise isilwane uqobo.
- Ungaphindi into efanayo. Uma iqembu lingaqageli ngemuva kwemizuzwana eyishumi, shintsha indlela. Esikhundleni sokulingisa ukuhamba kwesilwane futhi, bonisa ukuthi sidlani noma sizivikela kanjani.
Ungawudlala kanjani nezingane ezincane?
Izingane ezineminyaka emithathu kuya kweyisithupha zithanda ukulingisa izilwane ngaphezu kwanoma yini enye. Lezi zinguquko ezincane zenza umdlalo ulungele zona:
- Nikezani umntwana ngamunye imizuzwana engama-90 esikhundleni sika-60.
- Vumelani umzali noma umfowabo omdala ukuthi amhlebe isilwane endlebeni, uma umntwana engakwazi ukufunda.
- Ungabali amaphuzu nhlobo. Shayani izandla ngemva kwethuba ngalinye, noma isilwane siqagelwe noma cha.
- Vumelani wonke umuntu ukuthi alingise isilwane esifanayo ndawonye ngemva kokuthi siqagelwe. Izingane zithanda ukuba yizinja eziyishumi egumbini elilodwa.
Ngale ndlela, umntwana omncane angadlala nogogo nomkhulu, futhi wonke umuntu uzizwa ephumelele.
Iqoqo lika-Izilwane lingelinye lamaqoqo amane amahhala unomphela ku-app ye-Act Up, ngakho ningaqala ngokushesha. Uma nidlala nezingane ezincane, bheka nomhlahlandlela womdlalo wokulingisa wezingane.