Амьтан дуурайлгах тоглоом: хялбар, инээдтэй амьтдын жагсаалт
Амьтан дуурайлгах тоглоомд хамгийн сайн тохирох нь хөдөлгөөн нь тод, хүн бүрийн таньдаг амьтад юм: морь, ямаа, нохой, тахиа, бүргэд. Бага хүүхдэд таван хошуу мал, гэрийн тэжээвэр амьтнаас эхэлж, том хүүхэд, томчуудад далайн амьтан, шавьж, ховор зэрлэг амьтдыг нэмээрэй. Ярихгүй, зөвхөн бие, гар, нүүрний хувирлаар харуулах нь гол дүрэм.
Таван хошуу малаас эхлэх нь яагаад амар вэ?
Монгол хүүхэд бүр морь, үхэр, хонь, ямаа, тэмээг багаасаа мэддэг тул эдгээр нь хамгийн эхний, хамгийн итгэлтэй картууд. Хүүхэд өөрөө амжилт мэдэрч, тоглоомд дуртай болдог. Морь, Үхэр, Ишиг нь Малчны амьдрал багцад, Ямаа нь Амьтад багцад байдаг. Хонь, тэмээг өөрсдөө нэмж болно.
| Амьтан | Хэрхэн дуурайх |
|---|---|
| Морь | Жолоо барьсан мэт гараа урагш барьж, хөлөө өндөр өргөн давхина |
| Үхэр | Хоёр хуруугаа толгой дээрээ эвэр болгож, удаан зажилна |
| Ямаа | Эвэр гаргаж, урагш мөргөх гэж байгаа мэт толгойгоо бөхийлгөнө |
| Ишиг | Ямааны эвэр, гэхдээ жижигхэн бөгөөд хөгжилтэй дэвхцэнэ |
| Хонь | Гараараа үсээ буржгар болгож, бөөгнөрөн алхана |
| Тэмээ | Нуруун дээрээ хоёр бөх зурж, удаан, ганхан алхана |
Мөн Малчны амьдрал багцын Тахиа, Азарган тахиа, Хоньчин нохой, Луус зэрэг картыг нэмж болно. Азарган тахиаг өглөө эрт өндөрлөг дээр гараад далавчаа дэвж, хүзүүгээ сунгах хөдөлгөөнөөр харуулахад хүмүүс инээлдэх нь гарцаагүй.
Монголын зэрлэг амьтдыг хэрхэн дуурайх вэ?
Монгол орны байгалийн амьтад тоглоомд нутгийн өнгө оруулдаг. Амьтад багцын жишээ картууд:
- Бүргэд (хялбар): гараа өргөн дэлгэж, өндрөөс эргэлдэн нисээд, хурдан доош шумбана.
- Янгир (хялбар): гараараа урт мурий эвэр зурж, хадан дээгүүр үсэрнэ.
- Аргаль хонь (дунд): толгойн хоёр талд том ороосон эвэр зурж, хүчтэй мөргөлдөнө.
- Цаа буга (дунд): салаалсан эвэр гаргаж, хүйтэнд хүнд алхана.
- Цагаан баавгай (хялбар): мөсөн дээр удаан алхаж, усанд загас барина.
Нэмэлт санаа болгон чоно, тарвага, ирвэс, мазаалай, тахь зэрэг монгол амьтдыг өөрсдөө бичиж болно. Тарвагыг нүхнээсээ толгой цухуйлган эргэн тойрноо ажиглах хөдөлгөөнөөр, ирвэсийг хадан дээр нуугдан мөлхөх хөдөлгөөнөөр харуулахад амархан.
Далайн амьтад: тал нутгийн хүүхдэд шинэлэг сэдэв
Далайгүй оронд өссөн хүүхдүүд далайн амьтдыг ихэвчлэн хүүхэлдэйн кино, амьтны хүрээлэнгээс мэддэг тул энэ сэдэв тэдэнд сонирхолтой сорилт болдог. Хөвсгөл нуурт очиж байсан хүүхэд загас, усны шувуу гэх мэт усан орчны амьтдыг илүү амархан төсөөлнө. Далайн амьдрал багцаас:
| Карт | Түвшин | Зөвлөгөө |
|---|---|---|
| Загас | Хялбар | Уруулаа жийрэглэж, гараа сэлүүр шиг хөдөлгөнө |
| Пингвин | Хялбар | Гараа биедээ наагаад, жижиг алхмаар тонгорно |
| Далайн од | Хялбар | Гар хөлөө таван тийш дэлгэж зогсоно |
| Далайн адуу | Хялбар | Нуруугаа нугалж, бүсэлхийгээрээ үсэрч явна |
| Цэнхэр халим | Дунд | Маш том, удаан сэлж, толгойноосоо ус цацна |
| Алх толгойт акул | Дунд | Толгойн хоёр талд гараа хөндлөн тавьж сэлнэ |
| Хөөлдөг загас | Дунд | Хацраа том хийлгэж, бөөрөнхий болно |
Шавьж: хамгийн инээдтэй хэсэг
Шавьжийг дуурайхад бие бүхэлдээ оролцдог тул томчууд ч инээж эхэлдэг. Шавьж багцын жишээнүүд:
- Шоргоолж (хялбар): нуруундаа хүнд ачаа үүрч, зогсолтгүй жагсаж явна.
- Эрвээхэй (хялбар): гараа зөөлөн дэвж, цэцэг бүрт сууна.
- Ялаа (хялбар): гараа хооронд нь үрж, хаа сайгүй нисэн хүмүүсийг залхаана.
- Царцаа (хялбар): хөлөө нугалж, гэнэт хол үсэрнэ.
- Хатан зөгий (дунд): толгой дээрээ титэм тавиад, бусдыг гараараа ажилд илгээнэ.
- Хилэнцэт хорхой (дунд): нэг гараа толгой дээгүүр сүүл шиг муруйлгаж хатгана.
- Хувиралт (дунд): хүр хорхой шиг мөлхөөд, хүүхэлдэй болж ороогдоод, эрвээхэй болж нисэх гурван алхмаар харуулна.
Амьтныг илүү ойлгомжтой дуурайх зөвлөгөө
Нэг амьтныг хоёр хүн дуурайхад нэгийх нь шууд таагдаж, нөгөөх нь удаан таагддаг. Ялгаа нь дараах жижиг арга барилд байдаг:
- Хамгийн өвөрмөц нэг шинжийг сонго. Заан бол хамар, тэмээ бол бөх, бүргэд бол далавч. Бүх шинжийг харуулах гэж оролдвол таах хүмүүс эргэлзэнэ.
- Хэмжээгээ харуул. Эхлээд гараараа амьтны хэмжээг заа: шумуул бол хоёр хурууны завсар, халим бол хоёр гараа бүрэн дэлгэнэ.
- Хөдөлгөөнийг нь хурдаар нь ялга. Ялаа хурдан, ширүүн, цэнхэр халим маш удаан. Хурд л ихэнхдээ амьтныг тодорхойлдог.
- Амьдрах орчныг нэм. Сэлж байвал далай, хадан дээр үсэрч байвал уул гэдгийг таах хүмүүс шууд ойлгоно.
- Нүүрний хувирлаа мартаж болохгүй. Муур залхуу, чоно сэрэмжтэй, ишиг тоглоомч байдаг. Ганц царай л олон зүйл хэлнэ.
- Нэг дор бүү гацаарай. Гурван оролдлогоор таагдахгүй бол өөр шинж рүү шилж, эсвэл картаа алгасна.
Эдгээр зөвлөгөөг нэг удаа тайлбарлаж өгвөл бага хүүхдүүд хүртэл хоёр гурав дахь тойргоос эхлэн хамаагүй ойлгомжтой дуурайж эхэлдэг.
Насаар нь картаа хэрхэн сонгох вэ?
| Нас | Тохирох амьтад | Ээлжийн хугацаа |
|---|---|---|
| 3-5 нас | Нохой, муур, морь, тахиа, загас | 90 секунд, тусламжтай |
| 6-9 нас | Таван хошуу мал, Пингвин, Эрвээхэй, Бүргэд | 60-90 секунд |
| 10-14 нас | Аргаль хонь, Алх толгойт акул, Хатан зөгий | 60 секунд |
| Томчууд | Армадилло, Ламантин, Хувиралт | 60 секунд |
Хүүхдэд зориулсан бусад санааг хүүхдийн дуурайлга тоглоомын жагсаалтаас үзээрэй.
Амьтан дуурайлгах тоглоомыг алхам алхмаар тоглох нь
- Амьтдын нэрийг цаасан дээр бичээд нугалж, аяганд хийнэ.
- Хоёр баг болж хуваагдана. Хүүхэд, томчуудыг баг бүрт тэнцүү хуваарилна.
- Тоглогч нэг цаас сугалж, багийнхандаа үггүй дуурайна.
- Хугацаандаа таасан амьтан бүрт нэг оноо өгнө.
- Амьтны дуу гаргахыг зөвшөөрөх эсэхийг эхлэхээс өмнө тохирно. Бага хүүхдэд зөвшөөрч, томчуудад хориглох нь шударга.
Тоглолт дуусахад хамгийн инээдтэй дуурайлга хийсэн хүнд тусгай шагнал өгвөл ичимхий хүүхдүүд ч зориглон оролцдог. Цаас бичих цаг байхгүй бол онлайнаар үнэгүй тоглож бэлэн амьтны картаар шууд эхэлж болно. Хөдөө зусланд, гэр дотор, урт замын завсарлагаар ч энэ тоглоомыг ямар ч хэрэгсэлгүй тоглож болно: амьтдын нэрийг ээлжээр шивнэж өгөхөд л хангалттай.
