సంక్రాంతి డంబ్ షరాడ్స్: పండుగ కుటుంబ ఆటకు సరదా పదాలు
సంక్రాంతి డంబ్ షరాడ్స్ కోసం భోగి మంటలు, గాలిపటాలు, ముగ్గులు, గంగిరెద్దులు, అరిసెలు వంటి పండుగ పదాలను చీటీల్లో రాసి, ఊరికి వచ్చిన కుటుంబాన్ని రెండు జట్లుగా విడదీయండి.
పండుగ మూడు రోజులకు మూడు థీమ్లు పెడితే ఆట మరింత సరదా: భోగికి మంటలు, చలి; సంక్రాంతికి ముగ్గులు, పిండి వంటలు; కనుమకు పశువులు, పల్లె. ప్రతి జట్టులో పెద్దవాళ్ళు, పిల్లలు కలిసి ఉంటే అందరూ ఆటలో ఉంటారు.
సంక్రాంతి డంబ్ షరాడ్స్ ఎందుకు సరిగ్గా సరిపోతుంది?
ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణల్లో సంక్రాంతి అంటే ఇంటికి తిరిగి రావడం. హైదరాబాద్, బెంగళూరు, అమెరికా నుంచి కూడా బంధువులు ఊరికి వస్తారు. అమ్మమ్మ ఇల్లు నిండిపోతుంది, మేనత్తలు, బాబాయిలు, మేనల్లుళ్ళు అందరూ ఒకే చోట. ఇంతమంది కలిసి ఆడగలిగే ఆట డంబ్ షరాడ్స్ ఒక్కటే: బోర్డు అక్కర్లేదు, వయసు అడ్డు కాదు, ఎంతమంది ఉన్నా జట్లు పెంచుకోవచ్చు.
పండుగ మూడు రోజులు: రోజుకో థీమ్
| రోజు | థీమ్ | ఉదాహరణ పదాలు |
|---|---|---|
| భోగి | తెల్లవారుజాము సందడి | భోగి మంటలు, భోగి పళ్ళు పోయడం, పాత వస్తువులు మంటలో వేయడం, చలికి వణకడం |
| సంక్రాంతి | ముగ్గులు, పిండి వంటలు | ముగ్గులు, గొబ్బెమ్మలు, అరిసెలు, పులిహోర, కొత్త బియ్యంతో వంట, పెద్దల గౌరవం తీసుకోవడం |
| కనుమ | పశువులు, పల్లె | ఆవులకు స్నానం, కొమ్ములకు రంగులు, గంగిరెద్దులు, పశువులకు గడ్డి వేయడం |
ముక్కనుమ రోజు కూడా ఆడాలనుకుంటే ఆ రోజు మూడు థీమ్లలోని కష్టమైన పదాలతో ఫైనల్ పెట్టండి.
పండుగ పదాలు, నటించే చిట్కాలు
ఇవి సెలవుల డెక్లో ఉన్న సంక్రాంతి కార్డులు, శీతాకాలం డెక్లోని ‘బోగి మంటలు’, ’సంక్రాంతి చలి’తో కలిపి:
- ముగ్గులు: వంగి కూర్చుని, వేళ్ళ మధ్య నుంచి పిండి జారవిడుస్తూ చుక్కలు పెట్టి, వాటిని కలుపుతూ గీతలు గీయండి.
- గొబ్బెమ్మలు: ఆవు పేడ ముద్దలు చేసి ముగ్గు మధ్యలో పెట్టి, పైన గుమ్మడి పువ్వు గుచ్చండి.
- గంగిరెద్దులు: ఒకరు సన్నాయి ఊదుతుంటే, మరొకరు ఎద్దులా తల ఊపి కూర్చుని లేవండి. ఇద్దరు కలిసి నటిస్తే ఇంకా బాగుంటుంది.
- గాలిపటాల పోటీ: దారం లాగుతూ ఆకాశంలోకి చూడండి, ఒక్కసారిగా దారం తెగిపోయినట్టు నిరాశపడండి.
- పెద్దల గౌరవం తీసుకోవడం: కొత్త బట్టల్లో వంగి పెద్దల కాళ్ళకు దండం పెట్టి, తల మీద అక్షింతలు పడినట్టు నటించండి.
- భోగి మంటలు: చుట్టూ కూర్చుని చేతులు మంట వైపు చాపి వెచ్చగా రుద్దుకోండి.
- పిండి వంటలు: అమ్మమ్మ, పిన్ని, అత్త వరుసగా కూర్చుని సకినాలు చుడుతుంటే, మధ్యలో ఒక పిల్లవాడు ఒకటి దొంగిలించి పారిపోవడం.
- కొత్త బియ్యంతో వంట: కొత్తకుండలో పొంగలి పొంగుతుంటే సంతోషంగా చూపించండి.
సాధారణ ఐడియాలుగా ఇవి కూడా రాసుకోండి: హరిదాసు (తలపై అక్షయపాత్ర, చేతిలో చిడతలు, ఇంటింటికీ తిరుగుతూ పాడటం), కోడి ముగ్గు, పతంగుల దారానికి మాంజా పూయడం.
పండుగ పిండి వంటలు, మిఠాయిలు
సంక్రాంతి అంటే వంటింటి నిండా పిండి వంటల వాసన. వంటింట్లో సందడి చేసేవాళ్ళకు, తిండిప్రియులకు ఈ రౌండ్ ప్రత్యేకం:
- అరిసెలు వేయిస్తూ నూనె చుక్కలు: మిఠాయిల డెక్లోని ఈ కార్డుకు బాణలిలో అరిసె వేసి, నూనె చిందితే వెనక్కి ఎగరండి.
- చక్కిలాలు: మిఠాయిల డెక్లో ఉన్నాయి. చేతితో గుండ్రంగా చుట్టలు చుడుతున్నట్టు నటించండి.
- పులిహోర: ఆహారం డెక్లో ఉంది. చింతపండు పిసికి, పోపు వేసి, అన్నంలో కలపండి.
- పూతరేకులు: మిఠాయిల డెక్లో కష్టమైన కార్డు. చాలా పల్చటి పొరను జాగ్రత్తగా ఎత్తి, మడిచి, చక్కెర చల్లండి.
- బూరెలు, కాజా, పాలకోవా: అదే డెక్లో సులభమైన కార్డులు.
ఊరి ప్రయాణం, సంక్రాంతి సినిమాలు
సంక్రాంతి సందడి ఊరికి చేరకముందే మొదలవుతుంది. ఆ ప్రయాణాన్నే ఒక రౌండ్గా మార్చండి. ఇవి సాధారణ ఐడియాలు, అందరికీ అనుభవమే:
- బస్ టికెట్ దొరకకపోవడం: ఫోన్లో పదే పదే రిఫ్రెష్ చేసి, ‘అన్నీ ఫుల్’ అని తల పట్టుకోవడం.
- హైవే ట్రాఫిక్ జామ్: స్టీరింగ్ పట్టుకుని కూర్చుని, ముందుకు అంగుళం కదిలి, మళ్ళీ ఆగిపోవడం.
- ఊరి బస్టాండ్లో దిగడం: బ్యాగులు, స్వీట్ డబ్బాలు మోస్తూ, దూరం నుంచి చేయి ఊపుతున్న నాన్నను చూడటం.
- పండుగ సినిమా టికెట్ల క్యూ: పొడవైన వరుసలో నిలబడి, కాలి వేళ్ళ మీద లేచి కౌంటర్ వైపు చూడటం.
మన దగ్గర సంక్రాంతి అంటే పెద్ద హీరోల సినిమాల విడుదల కూడా. ఆ ఏడాది పండుగకు వచ్చిన సినిమాల పేర్లతో ఒక ప్రత్యేక సినిమా రౌండ్ పెడితే యువత ఉత్సాహంగా ఆడుతుంది. ఆ సినిమాలు ఇంకా చూడనివాళ్ళకు ఇదే మంచి ట్రైలర్.
బంధువుల రౌండ్: కుటుంబం డెక్తో
పండుగకు అందరూ చేరినప్పుడు ‘బంధుత్వాల రౌండ్’ పెడితే నవ్వులే నవ్వులు. కుటుంబం డెక్లో అమ్మమ్మ, తాత, బాబాయి, అత్త, మేనల్లుడు, మనవరాలు వంటి కార్డులు ఉన్నాయి. నటించే వ్యక్తి గదిలో ఉన్న అసలు బంధువును చూపకూడదు, ఆ బంధువు అలవాటును నటించాలి: అమ్మమ్మ కళ్ళద్దాలు సర్దుకుంటూ పిల్లలకు అన్నం ముద్దలు పెట్టడం, తాతయ్య వరండాలో పేపర్ చదవడం.
ఇతర తెలుగు పండగలకూ ఇదే పద్ధతి
సంక్రాంతికి పనిచేసిన ‘రోజుకో థీమ్’ పద్ధతి మిగతా పండగలకూ పనిచేస్తుంది. సెలవుల డెక్లో ఉన్న ఈ కార్డులతో పండగ రౌండ్లు పెట్టండి:
| పండగ | కార్డు | ఎలా నటించవచ్చు |
|---|---|---|
| బోనాలు | బోనం మోయడం | తలపై అలంకరించిన కుండ పెట్టుకుని, జాగ్రత్తగా అడుగులు వేస్తూ నడవడం |
| కృష్ణాష్టమి | ఉట్ల పండుగ | ఒకరి భుజాల మీద ఒకరు ఎక్కి, పైన వేలాడే ఉట్టిని కొట్టడం |
| కార్తీక మాసం | కార్తీక పౌర్ణమి | నది ఒడ్డున కూర్చుని ఆకు దొప్పలో దీపం పెట్టి నీటిలో వదలడం |
| వినాయక చవితి | గణేష్ నిమజ్జనం | విగ్రహాన్ని భుజాలపై మోస్తూ డప్పు దరువుకు డాన్స్, తర్వాత నీటిలో వదలడం |
| రాఖీ పండగ | రక్షాబంధన్ | చెల్లి అన్న చేతికి రాఖీ కట్టి, అన్న జేబులోంచి కానుక లాక్కోవడం |
ఏ పండగను బాగా జరుపుకునే బంధువులు ఆ రౌండ్లో నటిస్తే, ఆ ఆచారాలు పిల్లలకు సహజంగా తెలుస్తాయి.
కుటుంబమంతా ఆడేలా చిట్కాలు
- జట్లు కుటుంబాల వారీగా వద్దు. అత్తగారింటి వాళ్ళు ఒక వైపు, పుట్టింటి వాళ్ళు ఒక వైపు అయితే పోటీ గొడవగా మారుతుంది. కలిపి పంచండి.
- ప్రతి జట్టులో ఒక పెద్దవారు, ఒక చిన్నారి.
- సమయం: పెద్దవాళ్ళకు, చిన్నపిల్లలకు రెండు నిమిషాలు, మిగతావాళ్ళకు 90 సెకన్లు.
- బహుమతి: గెలిచిన జట్టుకు మొదటి అరిసెల ప్లేటు.
ఇంతమంది ఉన్నప్పుడు జట్లు ఎలా పంచాలో డంబ్ షరాడ్స్ ఎంత మంది ఆడవచ్చు పేజీలో వివరంగా ఉంది.