ରଜ ପର୍ବ ଡମ୍ବ ଶରାଡ୍ସ: ଦୋଳି, ପିଠା ଓ ପରିବାର ଖେଳର ଆଇଡିଆ

Act Up ଟିମ୍ ଦ୍ୱାରା · ଅପଡେଟ୍: ଅକ୍ଟୋବର 8, 2026

ରଜ ପର୍ବ ଡମ୍ବ ଶରାଡ୍ସ ପାଇଁ ରଜ ଦୋଳି, ପୋଡ଼ ପିଠା, ଅଳତା, ନୂଆ ଲୁଗା, ରଜ ଗୀତ ଓ ପ୍ରଥମ ବର୍ଷା ଭଳି ଶବ୍ଦ ବାଛନ୍ତୁ। ତିନି ଦିନ ଛୁଟିରେ ପ୍ରତିଦିନ ଗୋଟିଏ ରାଉଣ୍ଡ ଖେଳନ୍ତୁ: ପର୍ବ, ପିଠା ଓ ପରିବାର। ଜେଜେମାଙ୍କଠାରୁ ନାତୁଣୀ ଯାଏ ସମସ୍ତେ ଭାଗ ନେଇପାରିବେ।

ରଜ ପର୍ବ ଡମ୍ବ ଶରାଡ୍ସ କାହିଁକି ଏତେ ଜମେ?

ରଜ ଓଡ଼ିଶାର ନିଜସ୍ୱ ପର୍ବ, ଯାହା ମିଥୁନ ସଂକ୍ରାନ୍ତିକୁ ନେଇ ଜୁନ ମାସ ମଝିରେ ତିନି ଦିନ ପାଳନ ହୁଏ: ପହିଲି ରଜ, ରଜ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଓ ବାସି ରଜ। ଏହି ସମୟରେ ଧରଣୀ ମାତା ବିଶ୍ରାମ ନିଅନ୍ତି ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ, ତେଣୁ ଚାଷ କାମ ବନ୍ଦ ରହେ। ଝିଅମାନେ ନୂଆ ଲୁଗା ପିନ୍ଧି ଅଳତା ଲଗାନ୍ତି, ଗଛ ଡାଳରେ ଦୋଳି ଝୁଲେ, ଘରେ ଘରେ ପୋଡ଼ ପିଠା ହୁଏ।

ଏ ତିନି ଦିନ ପରିବାର ଘରେ ଏକାଠି ରହେ, ମାମୁଁ ଘର ଓ ପିଉସୀ ଘରର ଲୋକ ଆସନ୍ତି, ଆଉ ପୁରୁଣା ଦିନରୁ ଘର ଭିତରେ ଖେଳିବାର ପରମ୍ପରା ଅଛି। ଡମ୍ବ ଶରାଡ୍ସ ଏହି ପରମ୍ପରାରେ ସହଜରେ ମିଶେ:

• ବାହାରେ ବର୍ଷା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବାରଣ୍ଡାରେ ଖେଳିହୁଏ।
• କୌଣସି କାଟିବା, ପେଷିବା ବା ଭାରି କାମ ଦରକାର ନାହିଁ, ପର୍ବର ବିଶ୍ରାମ ଭାବନା ସହ ଖାପ ଖାଏ।
• ସହରରୁ ଆସିଥିବା ଭାଇଭଉଣୀ ଓ ଗାଁରେ ରହୁଥିବା ଜେଜେମାଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ଖେଳରେ ଯୋଡ଼େ।
• ପିଠା ଖାଇସାରି ବସିଥିବା ବେଳେ ଟିଭି ଓ ଫୋନ ଛାଡ଼ି ସମସ୍ତେ ପରସ୍ପର ସହ ସମୟ କଟାନ୍ତି, ଯାହା ପର୍ବର ପ୍ରକୃତ ଆନନ୍ଦ।

ରଜର ନିଜସ୍ୱ ଶବ୍ଦ: କେଉଁଗୁଡ଼ିକ ଲେଖିବେ?

ଏହି ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣ ଆଇଡିଆ, ଯାହା ଯେକୌଣସି ଓଡ଼ିଆ ପରିବାର ତୁରନ୍ତ ଚିହ୍ନିବ:

ଟିପ: ପିଲାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ “ରଜ ଦୋଳି” ଦିଅନ୍ତୁ। ଦୋଳି ଝୁଲିବା ଭଙ୍ଗୀ ଏତେ ପରିଚିତ ଯେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ ହେବା ମାତ୍ରେ ଉତ୍ତର ଆସେ, ଆଉ ପିଲାମାନଙ୍କ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ବଢ଼େ।

ପିଠା ଓ ରଜର ଖାଦ୍ୟ: ସବୁଠୁ ସ୍ୱାଦିଆ ରାଉଣ୍ଡ

ରଜ କହିଲେ ପ୍ରଥମେ ପୋଡ଼ ପିଠା ମନେ ପଡ଼େ। ଆମ ମିଠା ଡେକ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଡେକର ନମୁନାରେ ଏହି ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ ଅଛି:

• ପୋଡ଼ ପିଠା: ଚୁଲିରେ ପତ୍ର ଘୋଡ଼ା ହାଣ୍ଡି ରଖି ଉପରେ ଅଙ୍ଗାର ଦେବା, ରାତିସାରା ଅପେକ୍ଷା, ସକାଳେ ଖୋଲି ବାସ୍ନା ନେବା।
• ଅରିସା ପିଠା: ଗୋଲ ଚେପଟା ପିଠା ତେଲରେ ଛାଣି ଚିପୁଡ଼ି ତେଲ ବାହାର କରିବା।
• କାକରା ପିଠା: ପୁର ଭରି ଅଧଚନ୍ଦ୍ର ଆକାରରେ ମୋଡ଼ିବା।
• ମଣ୍ଡାପିଠା: ଛୋଟ ଗୋଲା କରି ଭାପରେ ସିଝାଇବା।
• ଛେନା ଗଜା ଓ ରସଗୋଲା: ରସଗୋଲା ପାଇଁ ରସରୁ ଚାମଚରେ ଉଠାଇ ଗୋଟାକୁ ପାଟିରେ ପୂରାଇବା ଦେଖାନ୍ତୁ।
• ଝାଡେଇ ପିଠା ଓ ଡାଲମା: ଡାଲମା ପାଇଁ ଅନେକ ପ୍ରକାର ପରିବା କାଟି ଗୋଟିଏ ହାଣ୍ଡିରେ ପକାଇବା।

ଏହି ରାଉଣ୍ଡରେ ଗୋଟିଏ ମଜାଦାର ନିୟମ ରଖନ୍ତୁ: ଯିଏ ଠିକ ଉତ୍ତର ଦେବେ, ସେ ପ୍ଲେଟରୁ ଗୋଟିଏ ଖଣ୍ଡ ପୋଡ଼ ପିଠା ପାଇବେ। ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ଅଲଗା କିଛି କିଣିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ପିଠା ସରିଗଲେ ଖେଳ ବି ଆପେ ଆପେ ଶେଷ ହୋଇଯାଏ, ତେଣୁ ପ୍ଲେଟ ବଡ଼ ରଖନ୍ତୁ।

ପରିବାର ଓ ସମ୍ପର୍କୀୟ ରାଉଣ୍ଡ

ରଜରେ ଘରେ ଯେତେ ସମ୍ପର୍କୀୟ ଏକାଠି ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଗୋଟିଏ ରାଉଣ୍ଡ କରନ୍ତୁ। ଆମ ପରିବାର ଡେକରେ ଏହି ସମ୍ପର୍କ ଅଛି:

ପରିବାର ରାଉଣ୍ଡରେ କାହାକୁ ଅପମାନ ଲାଗୁଥିବା ନକଲ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ସ୍ନେହଭରା ଥଟ୍ଟା ଠିକ, କିନ୍ତୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କ ହସ।

ଓଡ଼ିଆ ପର୍ବପର୍ବାଣି ରାଉଣ୍ଡ

ରଜ ବେଳେ ବର୍ଷର ଅନ୍ୟ ପର୍ବ ମଧ୍ୟ ମନେ ପଡ଼େ। ଆମ ଛୁଟି ଡେକରୁ ଏହି କାର୍ଡ ଗୋଟିଏ ରାଉଣ୍ଡରେ ରଖନ୍ତୁ:

1. ରଥଯାତ୍ରା: ମୋଟା ଦଉଡ଼ି ଧରି ସମସ୍ତେ ମିଶି ଟାଣିବା ଭଙ୍ଗୀ।
2. ନୂଆଖାଇ: ନୂଆ ଚାଉଳର ଭୋଗ ଲଗାଇ ବଡ଼ଙ୍କ ପାଦ ଛୁଇଁ ପ୍ରଣାମ।
3. ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି: ମକର ଚାଉଳ ଚକଟି ଖାଇବା, ତା’ପରେ ଆକାଶରେ ଗୁଡ଼ି ଉଡ଼ାଇବା।
4. ପ୍ରଥମାଷ୍ଟମୀ: ଘରର ବଡ଼ ପିଲାଙ୍କୁ ନୂଆ ଲୁଗା ଦେଇ ଆରତି କରିବା।
5. ବଡ ଓଷା: ଉପବାସ କରି ପୂଜା ପାଇଁ ଥାଳି ସଜାଇବା।
6. ଚନ୍ଦନଯାତ୍ରା: ପୋଖରୀରେ ଡଙ୍ଗା ବୁଲିବା ଭଙ୍ଗୀ।

ଏହି ରାଉଣ୍ଡରେ ଜେଜେମାଙ୍କ ଦଳ ପ୍ରାୟ ସବୁବେଳେ ଜିତେ, କାରଣ ପର୍ବର ଛୋଟ ଛୋଟ ନିୟମ ସେମାନଙ୍କୁ ହିଁ ଭଲ ଜଣା। ଅଧିକ ପରିବାର ଖେଳ ଆଇଡିଆ ପାଇଁ ଆମର ପରିବାର ଡମ୍ବ ଶରାଡ୍ସ ଲେଖା ଦେଖନ୍ତୁ।

ଦୋଳି ମୂଳେ ବାହାରେ କିପରି ଖେଳିବେ?

ଅନେକ ଗାଁରେ ରଜ ଦୋଳି ପାଖରେ ପିଲା ଓ ଝିଅମାନଙ୍କ ଭିଡ଼ ଲାଗେ, ଆଉ ସମସ୍ତେ ନିଜ ପାଳି ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତି। ସେହି ଅପେକ୍ଷା ସମୟକୁ ଖେଳରେ ବଦଳାନ୍ତୁ:

• ପାଳି ନିୟମ: ଯିଏ ଦୋଳିରେ ଅଛନ୍ତି, ସେ ହିଁ ବିଚାରକ। ଦୋଳି ଝୁଲୁଥିବା ବେଳେ ତଳେ ଦୁଇ ଦଳ ଅଭିନୟ କରନ୍ତି।
• ଦୋଳି ପୁରସ୍କାର: ଯେଉଁ ଦଳ ଆଗ ପାଞ୍ଚ ପଏଣ୍ଟ ପାଏ, ତା’ର ସଦସ୍ୟ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦୋଳି ପାଳି ପାଆନ୍ତି।
• ବର୍ଷା ଯୋଜନା: ଚିଟ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ଡବାରେ ରଖନ୍ତୁ, ବର୍ଷା ଆସିଲେ ପାଖ ଘରର ବାରଣ୍ଡାକୁ ଚାଲିଯାଆନ୍ତୁ।
• ସୁରକ୍ଷା: ଦୋଳି ଝୁଲୁଥିବା ଜାଗାଠାରୁ ଅଭିନୟର ଜାଗା ଟିକେ ଦୂରରେ ରଖନ୍ତୁ, ଯେମିତି ଦୌଡ଼ିବା ଅଭିନୟ ବେଳେ କେହି ଦୋଳି ଆଗରେ ନ ପଡ଼ନ୍ତି।

ସହରର ଅପାର୍ଟମେଣ୍ଟରେ ଦୋଳି ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ୟା ନାହିଁ। ଛାତରେ ବା କମ୍ୟୁନିଟି ହଲରେ ପଡ଼ୋଶୀ ପରିବାରମାନଙ୍କୁ ଡାକି ଦୁଇ ଦଳ କରନ୍ତୁ, ରଜର ମାହୋଲ ସେଠାରେ ବି ଆସିଯିବ।

ତିନି ଦିନର ଖେଳ ଯୋଜନା

ତିନି ଦିନର ସ୍କୋର ଗୋଟିଏ ଖାତାରେ ଲେଖି ରଖନ୍ତୁ। ବାସି ରଜ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ବିଜେତା ଦଳ ଘୋଷଣା କଲେ ପର୍ବ ଶେଷର ଦୁଃଖ ଟିକେ କମିଯାଏ, ଆଉ ପିଲାମାନେ ପରବର୍ଷ ରଜକୁ ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତି।