ਲੋਹੜੀ ਡੰਬ ਸ਼ਰਾਡਸ: ਧੂਣੀ ਦੁਆਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਦੇ ਆਈਡੀਆ
ਲੋਹੜੀ ਡੰਬ ਸ਼ਰਾਡਸ ਧੂਣੀ ਦੁਆਲੇ ਬੈਠੇ ਪੂਰੇ ਟੱਬਰ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਸੌਖੀ ਖੇਡ ਹੈ। ਲੋਹੜੀ ਦੀ ਅੱਗ, ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ, ਪਤੰਗ ਉਡਾਉਣੀ, ਸਰੋਂ ਦਾ ਸਾਗ ਅਤੇ ਭੰਗੜਾ ਵਰਗੇ ਕਾਰਡ ਲਓ, ਟੀਮਾਂ ਬਣਾਓ ਅਤੇ ਰਿਓੜੀਆਂ ਖਾਂਦੇ ਹੋਏ ਵਾਰੋ ਵਾਰੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰੋ। ਹਰ ਬੁੱਝੇ ਕਾਰਡ ਦਾ ਅੰਕ ਇੱਕ ਰਿਓੜੀ ਨਾਲ ਗਿਣੋ।
ਲੋਹੜੀ ਦੀ ਰਾਤ ਡੰਬ ਸ਼ਰਾਡਸ ਕਿਉਂ?
ਲੋਹੜੀ ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ, ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ 13 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ, ਮਾਘੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਰਾਤ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਹੜੇ ਜਾਂ ਛੱਤ ਉੱਤੇ ਧੂਣੀ ਬਲਦੀ ਹੈ, ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਤਿਲ, ਮੂੰਗਫਲੀ, ਰਿਓੜੀਆਂ ਅਤੇ ਫੁੱਲੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਸਭ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਗੀਤ ਅਤੇ ਭੰਗੜਾ ਤਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਇਕੱਠ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਖੇਡ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਾਦੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੋਤੇ ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ।
ਡੰਬ ਸ਼ਰਾਡਸ ਲਈ ਨਾ ਬੋਰਡ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਮੇਜ਼। ਧੂਣੀ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇਖਣ ਦਾ ਮਜ਼ਾ ਹੀ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਬਰਫ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਬਹੁਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲੋਹੜੀ ਅੰਦਰ ਹੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਇਹ ਖੇਡ ਸ਼ਾਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਲੋਹੜੀ ਡੰਬ ਸ਼ਰਾਡਸ ਲਈ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਕਾਰਡ
ਛੁੱਟੀਆਂ ਡੈੱਕ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਾਰਾ ਤਿਉਹਾਰੀ ਕੈਲੰਡਰ ਹੈ। ਲੋਹੜੀ ਦੀ ਰਾਤ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਢੁਕਵੇਂ ਹਨ:
| ਕਾਰਡ | ਪੱਧਰ | ਅਦਾਕਾਰੀ ਦਾ ਟਿੱਪ |
|---|---|---|
| ਲੋਹੜੀ ਦੀ ਅੱਗ | ਸੌਖਾ | ਧੂਣੀ ਦੁਆਲੇ ਗੋਲ ਘੁੰਮੋ ਅਤੇ ਮੁੱਠੀ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਦਾਣੇ ਸੁੱਟੋ |
| ਪਤੰਗ ਉਡਾਉਣੀ | ਸੌਖਾ | ਡੋਰ ਨੂੰ ਝਟਕੇ ਦਿਓ, ਫਿਰ “ਬੋ ਕਾਟਾ” ਵਾਲੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ, ਬਿਨਾਂ ਆਵਾਜ਼ |
| ਵਿਸਾਖੀ | ਸੌਖਾ | ਦਾਤੀ ਨਾਲ ਕਣਕ ਵੱਢੋ ਅਤੇ ਭੰਗੜਾ ਪਾਓ |
| ਗੱਤਕਾ | ਸੌਖਾ | ਸੋਟੀ ਅਤੇ ਢਾਲ ਨਾਲ ਘੁੰਮ ਕੇ ਵਾਰ ਰੋਕੋ |
| ਤੀਆਂ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ | ਦਰਮਿਆਨਾ | ਪੀਂਘ ਝੂਟੋ ਅਤੇ ਗਿੱਧੇ ਦੀ ਤਾੜੀ |
| ਭੰਗੜੇ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ | ਔਖਾ | ਭੰਗੜਾ ਪਾਓ, ਫਿਰ ਜੱਜ ਬਣ ਕੇ ਅੰਕ ਦਿਓ |
| ਮਾਘੀ ਦਾ ਮੇਲਾ | ਔਖਾ | ਸਵੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਫਿਰ ਮੇਲੇ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਤੁਰਨਾ |
ਲੋਹੜੀ ਦੀ ਅੱਗ ਅਤੇ ਪਤੰਗ ਪਹਿਲੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਨਵੇਂ ਖਿਡਾਰੀ ਵੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅੰਕ ਲੈ ਜਾਣ। ਟੀਮਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਵੀ ਤਿਉਹਾਰ ਵਾਲੇ ਰੱਖੋ, ਜਿਵੇਂ “ਤਿਲ ਟੀਮ” ਅਤੇ “ਗੁੜ ਟੀਮ”। ਹਰ ਬੁੱਝੇ ਕਾਰਡ ਉੱਤੇ ਟੀਮ ਆਪਣੀ ਕੌਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਿਓੜੀ ਪਾਵੇ। ਅਖ਼ੀਰ ਵਿੱਚ ਰਿਓੜੀਆਂ ਗਿਣ ਕੇ ਜੇਤੂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਾਰੀਆਂ ਧੂਣੀ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿਓ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਕੋਰ ਵੀ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿਸਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੀਤ ਵੀ ਨਿਭ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ ਅਤੇ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ
“ਸੁੰਦਰ ਮੁੰਦਰੀਏ ਹੋ, ਤੇਰਾ ਕੌਣ ਵਿਚਾਰਾ ਹੋ, ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ ਵਾਲਾ ਹੋ” ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਲੋਹੜੀ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਲੋਕ ਕਥਾ ਮੁਤਾਬਕ ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ ਨੇ ਗ਼ਰੀਬ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਏ। ਮਿਥਿਹਾਸ ਡੈੱਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੌਖੇ ਕਾਰਡ ਵਜੋਂ ਹੈ:
- ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ: ਮੁੱਛਾਂ ਨੂੰ ਵੱਟ, ਛਾਤੀ ਤਾਣ ਕੇ ਖੜ੍ਹੋ, ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਹੱਥ ਰੱਖ ਕੇ ਅਸੀਸ ਦਿਓ।
- ਮਿਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬਾਂ: ਘੋੜੀ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ, ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਬੈਠਾ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤੀਰ ਕਮਾਨ।
- ਹੀਰ ਦਾ ਵਿਰਲਾਪ: ਦਿਲ ਫੜ ਕੇ ਰੋਣਾ ਅਤੇ ਦੂਰ ਤੱਕ ਉਡੀਕਣਾ।
ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾ ਦਿਓ। ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪ ਉਸ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕਹਾਣੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਯਾਦ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਾਗ, ਰਿਓੜੀਆਂ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਾਲਾ ਗੇੜ
ਲੋਹੜੀ ਦਾ ਅੱਧਾ ਮਜ਼ਾ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਖਾਣਾ ਡੈੱਕ, ਮਿਠਾਈਆਂ ਡੈੱਕ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਡੈੱਕ ਵਿੱਚੋਂ:
| ਕਾਰਡ | ਅਦਾਕਾਰੀ ਦਾ ਟਿੱਪ |
|---|---|
| ਸਰੋਂ ਦਾ ਸਾਗ | ਘੋਟਣੇ ਨਾਲ ਘੋਟੋ, ਉੱਤੇ ਮੱਖਣ ਦੀ ਡਲੀ ਰੱਖੋ |
| ਬੇਸਣ ਦੀ ਰੋਟੀ | ਪੇੜਾ ਬਣਾਓ, ਥਾਪ ਕੇ ਤਵੇ ਉੱਤੇ ਪਾਓ |
| ਗੁੜ ਦੀ ਰੋੜੀ | ਭੇਲੀ ਵਿੱਚੋਂ ਟੁਕੜਾ ਤੋੜੋ, ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾਓ ਅਤੇ ਮਿਠਾਸ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟੋ |
| ਲੱਕੜ ਦੀ ਅੱਗ | ਲੱਕੜਾਂ ਰੱਖੋ, ਫੂਕ ਮਾਰੋ, ਹੱਥ ਸੇਕੋ |
| ਧੁੰਦ | ਹੱਥ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ ਟੋਹ ਟੋਹ ਕੇ ਤੁਰੋ |
| ਧੁੱਪੇ ਬੈਠਣਾ | ਮੰਜੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਮੂੰਹ ਸੂਰਜ ਵੱਲ |
ਆਪਣੇ ਵੱਲੋਂ ਗੱਚਕ, ਮੂੰਗਫਲੀ, ਮੱਕੀ ਦੀ ਰੋਟੀ ਅਤੇ ਰਹੁ ਦੀ ਖੀਰ ਵੀ ਪਰਚੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾ ਲਓ।
ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਗੇੜ: ਫੁੱਫੜ ਜੀ ਕਿੱਥੇ ਹਨ?
ਲੋਹੜੀ ਉੱਤੇ ਸਾਰਾ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਇਕੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪਰਿਵਾਰ ਡੈੱਕ ਵਾਲਾ ਗੇੜ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਾਦਾ, ਨਾਨਾ, ਚਾਚੀ, ਤਾਈ, ਮਾਮੀ, ਫੁੱਫੜ, ਮਾਸੜ, ਜੀਜਾ, ਸਾਲਾ ਅਤੇ ਦੇਵਰ ਵਰਗੇ ਕਾਰਡ ਹਨ। ਟਿੱਪ:
- ਫੁੱਫੜ: ਬਾਹਾਂ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਮੂੰਹ ਫੁਲਾ ਲਓ ਅਤੇ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਰੁੱਸ ਕੇ ਬੈਠ ਜਾਓ। ਹਰ ਪੰਜਾਬੀ ਇਹ ਛੇਤੀ ਬੁੱਝ ਲਵੇਗਾ।
- ਜੀਜਾ: ਸੋਹਣੇ ਕੱਪੜੇ, ਖ਼ਾਸ ਕੁਰਸੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖਾਣਾ।
- ਦਾਦਾ: ਸੋਟੀ ਫੜ ਕੇ ਹੌਲੀ ਤੁਰਨਾ ਅਤੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਪੜ੍ਹਨਾ।
- ਤਾਈ: ਸਭ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦੀ ਉਂਗਲ।
ਬੱਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਕਿ ਮਜ਼ਾਕ ਪਿਆਰ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਅਸਲ ਫੁੱਫੜ ਜੀ ਵੀ ਹੱਸਣ।
ਪਹਿਲੀ ਲੋਹੜੀ ਵਾਲੇ ਘਰ ਲਈ ਖ਼ਾਸ ਗੇੜ
ਜਿਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਬੱਚਾ ਆਇਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਜਿੱਥੇ ਨਵਾਂ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਪਹਿਲੀ ਲੋਹੜੀ ਵੱਡੀ ਰੌਣਕ ਨਾਲ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਬਹੁਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਧੀਆਂ ਦੀ ਲੋਹੜੀ ਵੀ ਉਸੇ ਚਾਅ ਨਾਲ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਰਾਤ ਲਈ ਇਹ ਕਾਰਡ ਜੋੜੋ:
- ਲੋਰੀ ਸੁਣਾਉਣੀ: ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਾ ਝੁਲਾਓ।
- ਗੁੜ੍ਹਤੀ ਦੇਣੀ: ਉਂਗਲ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਮਿੱਠਾ ਪਾਉਣਾ।
- ਡੋਲੀ ਤੋਰਨੀ: ਵਿਆਹ ਵਾਲਾ ਪਲ, ਜੋ ਨਵੀਂ ਜੋੜੀ ਦੀ ਲੋਹੜੀ ਉੱਤੇ ਖ਼ੂਬ ਜਚਦਾ ਹੈ।
- ਸ਼ਗਨ ਦੇ ਲਿਫ਼ਾਫ਼ੇ: ਲਿਫ਼ਾਫ਼ਾ ਫੜਾਓ ਅਤੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਹੱਥ ਫੇਰੋ।
ਜਨਮਦਿਨ ਡੈੱਕ ਵਿੱਚ “ਲੋਹੜੀ ਵਾਲਾ ਜਨਮਦਿਨ” ਨਾਂ ਦਾ ਔਖਾ ਕਾਰਡ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਕਿਸੇ ਜੀਅ ਲਈ ਪਰਚੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਧੂਣੀ ਕੋਲ ਖੇਡਦੇ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਨਿਯਮ ਪੱਕਾ ਰੱਖੋ: ਅਦਾਕਾਰ ਦੀ ਥਾਂ ਅੱਗ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਛਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਕਾਰਡ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਪਾਸੇ ਹੀ ਕਰਨ। ਹੋਰ ਆਈਡੀਆ ਲਈ ਸਾਡਾ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਡੰਬ ਸ਼ਰਾਡਸ ਵਾਲਾ ਲੇਖ ਦੇਖੋ।
