Үй-бүлө менен пантомима: бардык курактагылар үчүн идеялар
Үй-бүлө менен пантомима ойноо үчүн бардык муундар билген сөздөрдү тандаңыз: үй-бүлө мүчөлөрү (Чоң эне, Жээн, Таэже), жаныбарлар (Кочкор, Коён, Үкү) жана эски, жаңы мультиктер. Командаларды курак боюнча аралаштырып, ар бирине бир улуу, бир ата-эне жана бир бала кошуңуз. Кичинекейлерге убакытты узартыңыз, ал эми чоң ата, чоң энелерге жеңил карталарды бериңиз.
Үй-бүлөлүк пантомима кечесин кантип уюштурат?
Кыргыз үй-бүлөсүнүн кечеси көбүнчө дасторкондон башталат: этти жеп, чай ичип бүткөндөн кийин бардыгы бир бөлмөдө калат. Дал ушул учур пантомима үчүн эң ыңгайлуу: бардыгы ток, маанай жакшы, эч ким шашпайт. Мындай уюштуруңуз:
- Орунду даярдаңыз. Дасторконду жыйып, бөлмөнүн ортосун бошотуңуз. Чоң ата, чоң эне ыңгайлуу жерге, төргө отурушсун.
- Командаларды бөлүңүз. Ар бир командага бардык муундардан кошуңуз.
- Командаларга ат бериңиз. Балдар ат ойлоп тапсын: “Тулпарлар”, “Бүркүттөр”.
- Калысты дайындаңыз. Көбүнчө үйдүн эң улуусу. Ал талаштарды чечет жана упайды жазат, анын сөзү акыркы.
- Таймерди коюңуз. 60-90 секунд, кичинекейлерге 2 мүнөт.
- Жеңил раунд менен баштаңыз. Биринчи раундда бардыгы бир сөздү тез табышы керек.
Упайды жазуу жана командаларды бөлүү боюнча дагы кеңештер пантомимада упай эсептөө барагында.
Үй-бүлө темасындагы сөздөр
Кыргыз тилинде туугандык сөздөр абдан бай, ошондуктан Үй-бүлө колодасы өзгөчө күлкүлүү. Бул карталарды көрсөтүү үчүн ошол тууганга мүнөздүү кыймылды табыңыз:
| Карта | Кантип көрсөтүү керек |
|---|---|
| Апа | Ашканада тамак жасап, бир эле убакта баланы урушуп, телефондо сүйлөшүү |
| Ата | Гезит окуп, көз айнектин үстүнөн карап, пультту колдон чыгарбоо |
| Чоң эне | Жүн токуп отуруп, небереге жылмайып, чөнтөгүнөн момпосуй чыгарып берүү |
| Небере кыз | Кичинекей кыз чоң эненин мойнуна асылып, эркелеп кучактоо |
| Таэже | Келип эле баланы кучактап, бетинен өбүп, “чоңоюп калыптырсың” дегендей бет |
| Жээн | Таякесинин үйүнө чуркап кирип, дасторкондон эң таттуусун алып качуу |
| Ини | Агасынын артынан ээрчип, анын кыймылын туурап жүрүү |
| Тунгуч бала | Кичүүлөргө буйрук берип, ата-энесинин ордуна тургандай кыймыл |
| Кайын ата | Келин салам берип ийилет, кайын ата төрдө олуттуу отурат |
| Абысын | Эки келин бир казандын жанында бирге иштеп, бири-бирине көз кысуу |
Урпак, Ата-баба жана Кайын журт сыяктуу оор карталар улуу муун үчүн жакшы сынак. Мындай карталарды көрсөтүүдө неберелер туугандык сөздөрдүн маанисин да үйрөнүп калышат: “абысын” же “кайын журт” деген сөздөрдү көп шаардык балдар оюнда биринчи жолу угат.
Бардык муундар таба турган жаныбарлар
Жаныбарлар колодасы үй-бүлөлүк оюндун “алтын ортосу”: аны үч жаштагы бала да, сексендеги чоң ата да түшүнөт.
- Кочкор: муштумдарды мүйүз кылып, алдыга сүзүү. Айылдан чыккан чоң ата дароо табат.
- Ит: куйругун булгалап, дарбазанын жанында күзөттө тургандай.
- Коён: эки манжа башта, эки бут менен секирүү.
- Үкү: бутакта отургандай тынч отуруп, көздү тегеретип, башты артка чейин жай буруу.
- Жылан: колдорду бириктирип, жерде ийри-буйру жылуу.
- Акула: бүкүрөйүп, алаканды аркага сүзгүч кылып коюп, бөлмөнү айланып акырын «сүзүү».
- Шимпанзе: колтукту кашып, секирип, банан аарчыгандай кылуу.
Өз карталарыңызга жылкы, уй, төө жана бүркүт сыяктуу айылдагы жаныбарларды кошсоңуз, улуу муун өзгөчө активдүү ойнойт.
Мультиктер: неберелер жана чоң ата, чоң энелер үчүн
Мультиктер колодасынын артыкчылыгы: анда ар бир муундун сүйүктүүсү бар. Чоң энелер балалыгындагы мультиктерди, неберелер азыркыларын таанышат. Ар бир муун өз мультигин көрсөтсө, бири-биринен жаңы нерсе үйрөнүшөт:
- Приключения Незнайки: чоң шляпа кийип, мактанып, бирок эч нерсени түшүнбөгөн бет көрсөтүү. Улуу муун дароо таанышат.
- Винтик и Шпунтик: экөө бирге машина оңдоп, ачкыч менен бурап, майга булганышат.
- Том и Джерри: бирөө мышыктай кууп, бирөө чычкандай качып, акырында мышык эшикке урунат.
- Черепашки-ниндзя: аркага калкан, колдо таяк, ниндзя кыймылдары. Ата-энелер муунунун сүйүктүүсү.
- Пикачу: колду кулак кылып, чагылган ыргытуу. Азыркы балдар дароо табат.
- Телепузики: курсакка экран тартып, кол булгалап, бийлеп жүрүү.
Аралаш курактагы командаларды кантип теңдейт?
| Ким | Кантип жардам берүү керек |
|---|---|
| 3-6 жаштагы бала | Чоң адам менен жуп болуп көрсөтөт, сөз кулагына айтылат |
| Мектеп окуучусу | Кадимки эреже, бирок эки картанын бирин тандай алат |
| Ата-энелер | Толук эреже, оор карталар |
| Чоң ата, чоң эне | 30 секунд кошумча убакыт, жеңил карталар, кааласа калыс болот |
Эң негизгиси, бир да адам четте калбасын. Улуулар көрсөтүүгө уялса, аларды биринчи раундда табуучу кылыңыз: бир-эки сөздү тапкандан кийин өздөрү эле чыгууга шашат.
Үй-бүлө менен пантомима: кайсы майрамдарда ойносо болот?
- Нооруз. Нооруз көжө ичилгенден кийин, жаз майрамында бүт үй-бүлө чогулат.
- Жаңы жыл. Түн ортосун күтүп отурганда оюн убакытты тез өткөрөт.
- Айт күндөрү. Туугандар келип-кетип турганда, кыска раунддар ыңгайлуу.
- Туулган күн. Туулган күн ээси биринчи көрсөтөт, бардыгы аны колдойт.
- Жайкы каникул. Айылда чоң ата, чоң эненин үйүндө неберелер чогулганда, кечинде телевизордун ордуна.
- Жөн эле дем алыш. Майрам күтпөй эле, жекшемби кечинде 20 мүнөттүк оюн да үй-бүлөнү жакындатат.
Үй-бүлөлүк оюнду кантип салтка айлантат?
- Үй-бүлөлүк кубок. Жеңген команданын аты кагазга жазылып, муздаткычка же дубалга илинет. Кийинки жолугушууда башкалар аны тартып алууга аракет кылат.
- Карталарды балдар даярдасын. Оюн алдында неберелер сөздөрдү жазып, сүрөт тартып, калпакка салышат. Алар үчүн бул өзүнчө бир даярдык майрамы.
- Улуулардын оюндары. Пантомимадан кийин чоң ата, чоң энеден балалыгында кандай оюн ойногонун сураңыз. “Ак терек, көк терек” же “Ордо” тууралуу аңгемелер балдарга өзгөчө кызык.
- Жалпы сүрөт. Акыркы раунддан кийин бардыгы күлкүлүү поза менен бир сүрөткө түшүңүз. Бир нече жылдан кийин бул сүрөттөр үй-бүлөнүн жылнаамасына айланат.
Кичинекей балдар көп болсо, алар үчүн атайын сөздөрдү балдар үчүн пантомима макаласынан табасыз.
