Látbragðsleikur fyrir fjölskylduna: Gaman fyrir alla aldurshópa
Látbragðsleikur fyrir fjölskylduna virkar best þegar liðin eru blönduð, þannig að afi, amma, foreldrar og börn séu í hverju liði, og orðin eru eitthvað sem allir þekkja: dýr eins og hrútur og selur, fjölskylduhlutverk eins og afi og tvíburar og teiknimyndapersónur eins og Mikki Mús. Einfaldar reglur, aukatími fyrir yngstu börnin og góð stemning tryggja að allir skemmti sér.
Hvernig virkar látbragðsleikur fyrir fjölskylduna?
Í íslenskum fjölskylduboðum, hvort sem það er sunnudagskaffi hjá ömmu, jólaboð eða páskafrí í sumarbústaðnum, sitja oft þrjár eða fjórar kynslóðir við sama borð. Látbragðsleikur er einn af fáum leikjum sem allir geta tekið þátt í, því það þarf hvorki að lesa hratt né kunna flóknar reglur.
- Skiptið í blönduð lið. Hvert lið fær að minnsta kosti eitt barn, eitt foreldri og einn úr elstu kynslóðinni.
- Veljið orð sem allir þekkja. Byrjið á dýrum og hlutum.
- Gefið yngstu börnunum aukatíma, til dæmis 90 sekúndur í stað 60.
- Leyfið dýrahljóð þegar börn undir sex ára leika.
- Fagnið öllum tilraunum, ekki bara réttum giskum.
Orð sem allar kynslóðir þekkja
Fjölskylduhlutverk eru fyndin að leika í fjölskylduboði, því allir hafa sína mynd af því hvernig afi eða frænka hegðar sér. Úr flokknum Fjölskylda:
| Orð | Hvernig á að leika það |
|---|---|
| Afi | Gangið hægt með staf og lesið blaðið með gleraugun á nefbroddinum |
| Móðir | Vaggið barni í fanginu og hrærið í potti með hinni |
| Tvíburar | Tveir standa hlið við hlið og gera nákvæmlega það sama |
| Frænka | Klípið í kinnina á ímynduðu barni og segið „mikið hefurðu stækkað“ í hljóði |
| Barnabarn | Bendið á afa eða ömmu og svo á lítið barn |
| Langamma | Amma tvisvar: sýnið ömmu og svo tvo fingur |
| Stjúpmóðir | Erfitt: móðir með hönd sem bendir til hliðar |
| Tengdafaðir | Erfitt: faðir og svo hringur á fingri |
Dýr og teiknimyndir fyrir blönduð lið
Dýr og teiknimyndapersónur eru brú á milli kynslóða. Afi þekkir Mikka Mús frá því hann var lítill og barnabarnið þekkir Moana.
Úr flokknum Dýr:
- Hundur: barnið leikur hvolp sem eltir skottið á sér, afi gamlan hund sem nennir varla að lyfta loppunni.
- Selur: klappið saman höndunum með olnbogana við síðurnar.
- Nashyrningur: hnefi á nefinu og þung spor þvert yfir stofuna.
- Kanína: tveir fingur upp sem eyru og lítil hopp, eða bara kippir í nefinu ef þið sitjið.
- Snákur: hlykkist eftir gólfinu, eða látið handlegginn hlykkjast ef þið sitjið.
Úr flokknum Teiknimyndapersónur:
- Mikki Mús: stór eyru með höndunum og hvítir hanskar.
- Öskubuska: glerskór sem dettur af á flótta.
- Fred Flintstone: rennið ykkur niður bakið á risaeðlu og öskrið „Yabba dabba doo“ í hljóði.
- Shrek: grænt tröll sem stingur fingri í eyrað.
- Dory: syndið um og gleymið svo hvert þið voruð að fara.
Þegar afi og amma leika teiknimyndapersónur sem barnabörnin elska er hláturinn tryggður, og öfugt þegar börnin leika eitthvað úr æsku afa og ömmu.
Gott er að hafa hlutfallið um það bil jafnt: einn þriðji dýr, einn þriðji fjölskylduhlutverk og einn þriðji teiknimyndir. Þá fær hver kynslóð orð sem hún á auðvelt með, og enginn situr of lengi án þess að vita svarið. Ef einhver þekkir ekki teiknimyndapersónu má hann draga nýjan miða án refsingar.
Hvernig skiptið þið liðum þvert á kynslóðir?
- Kynslóðaval: raðið öllum eftir aldri og látið tvo fyrirliða velja til skiptis. Þá dreifast aldurshóparnir sjálfkrafa.
- Fjölskyldugreinar: ef margar fjölskyldur eru í boðinu, blandið þeim. Ekki láta alla frá Akureyri lenda í sama liðinu.
- Hjón í sitt hvort liðið: fólk sem hefur verið gift í fjörutíu ár les hvort annað of vel.
Nánari útfærslur á stigum og liðum eru í greininni um stigagjöf í látbragðsleik.
Einfaldar reglur fyrir blönduð lið
- Allir leika, en enginn er neyddur. Þeir sem vilja ekki standa upp geta verið dómarar eða tímaverðir.
- Leikið sitjandi ef þarf. Látbragð þarf ekki að vera stórt. Amma getur leikið uglu úr hægindastólnum.
- Hjálparhönd: yngstu börnin mega leika með fullorðnum sér við hlið.
- Val á milli tveggja miða: sá sem leikur dregur tvo og velur þann sem hann þekkir.
- Engin refsing fyrir pass. Það á enginn að tapa stigi fyrir að þekkja ekki orð.
Hvenær hentar fjölskylduleikurinn best?
| Tilefni | Hvers vegna |
|---|---|
| Sunnudagskaffi | Allir saman eftir pönnukökurnar og enginn að flýta sér |
| Jólaboð | Tíminn á milli matar og eftirréttar fyllist af hlátri |
| Páskafrí í sumarbústað | Löng kvöld og engin dagskrá |
| Ættarmót | Leikur sem nær yfir allar kynslóðir í einu |
| Fermingarveisla | Leikur fyrir gestina eftir kaffið |
Hvernig haldið þið öllum með allt kvöldið?
Í stórum fjölskylduboðum dettur athyglin stundum niður. Þessi ráð hjálpa:
- Skiptið um flokk á tíu mínútna fresti. Dýr, svo fjölskylda, svo teiknimyndir. Breytingin vekur athyglina aftur.
- Gefið öllum hlutverk. Sá sem ekki leikur getur verið tímavörður, stigavörður eða sá sem hrópar „tími!“.
- Látið yngstu og elstu leika saman. Langamma og fimm ára barnabarn sem leika tvíbura saman eru hápunktur kvöldsins.
- Endið á sameiginlegri umferð. Allir leika saman eitt orð fyrir einn sem giskar, til dæmis afmælisbarn kvöldsins.
- Hafið pásu fyrir kaffi. Hálfleikur með kleinum gefur öllum orku í seinni hálfleik.
Haldið leiknum stuttum, um 30 til 45 mínútur, og hættið á meðan allir skemmta sér. Þá verður látbragðsleikurinn hefð sem fjölskyldan bíður eftir næst þegar allir hittast.
