Шарады для дзяцей: простыя словы і ідэі па ўзросце
Шарады для дзяцей падыходзяць ужо з 4 гадоў: малыя паказваюць жывёл і простыя дзеянні («Кот», «Скакаць на аднай назе»), школьнікі паказваюць герояў мультфільмаў і казак («Рэпка», «Смешарыкі»), а дзеці 9-12 гадоў бяруцца за складаныя сюжэты. Для малых дазволены гукі і няма таймера, а словы можна замяніць малюнкамі. Галоўнае, каб ніхто не адчуваў сябе тым, хто прайграў.
Шарады для дзяцей па ўзросце: з чаго пачаць
| Узрост | Што паказваць | Правілы |
|---|---|---|
| 4-5 гадоў | Жывёлы, транспарт, простыя дзеянні | З дапамогай дарослага, з гукамі, малюнкі замест слоў, без таймера |
| 6-8 гадоў | Мультфільмы, казкі, гульні, прафесіі | Гукі па дамоўленасці, 90 секунд, можна гуляць камандамі |
| 9-12 гадоў | Фільмы, кнігі, складаныя дзеянні | Класічныя правілы, 60 секунд, умоўныя жэсты |
Трохгадовыя таксама могуць далучыцца, але толькі ў пары з дарослым: дарослы паказвае, а малы радасна выкрыквае адказ.
Калі ў кампаніі дзеці розных узростаў, дайце кожнаму словы свайго ўзроўню: малодшыя бяруць паперкі з адной міскі, старэйшыя з другой. Так пяцігадовы не плача над «Дзяўчынкай з запалкамі», а дзесяцігадовы не сумуе над «Катом».
Словы для дзяцей 4-5 гадоў
Малым патрэбныя словы, якія яны бачаць кожны дзень. Карткі з калоды Толькі для дзяцей і Жывёлы:
- Жывёлы: Кот, Качка, Трус, Сабака, Гусь, Кенгуру, Матылёк.
- Прадметы і ежа: Банан, Аўтобус, Кніга, Зорка.
- Дзеянні: Скакаць на аднай назе, Катацца на арэлях, Складаць пазл, Хавацца пад коўдрай.
Як паказваць: дазвольце гукі. «Качка» ходзіць перавальваючыся і махае рукамі-крыламі, «Аўтобус» трымае руль і гудзіць, «Зорка» шырока раскідвае рукі і ногі і ззяе ўсмешкай. Агульныя ідэі, якія таксама вельмі падабаюцца малым: карова, певень, вожык, цягнік, мыць рукі, спаць у ложку.
Для тых, хто яшчэ не чытае, зрабіце карткі з малюнкамі. Выражыце з часопісаў або намалюйце разам з дзіцём дзесяць-пятнаццаць простых рэчаў, наклейце на кардон і складзіце ў каробку. Падрыхтоўка сама ператвараецца ў гульню, а потым малыя з гонарам паказваюць «свае» карткі.
Словы для дзяцей 6-8 гадоў
У гэтым узросце дзеці ўжо ведаюць шмат казак і мультфільмаў. Ідэальныя карткі з калоды Мультсерыялы і Казкі:
| Тэма | Словы | Як паказаць |
|---|---|---|
| Мультфільмы | Том і Джэры, Смешарыкі, Фіксікі, Дора-падарожніца | Кот, які ганяецца за мышшу; круглыя вушы і падскокі; маленькія майстры з адвёрткай |
| Казкі | Рэпка, Чырвоны Каптурок, Дзюймовачка, Царэўна-жаба | Ланцужок, што цягне рэпку; каптур і кошык; маленькая дзяўчынка ў кветцы |
| Гульні | Гуляць у школу, Пускаць караблікі па ручаі, Ладзіць пікнік для лялек | Пісаць на дошцы; дзьмуць на караблік; наліваць «гарбату» лялькам |
| Персанажы | Дыназаўр, Супергерой, Фермер, Плюшавы мядзведзь | Рык і цяжкія крокі; плашч і палёт; даіць карову; абдымкі |
«Рэпка» асабліва ўдалая для каманднай гульні: адно дзіця паказвае дзеда, другое бабулю, і ўсе разам цягнуць. Падыдуць і беларускія народныя казкі як агульныя ідэі: «Пых» (вожык, які пыхкае ў градах), «Жыхарка», «Каза-манюка».
Словы для дзяцей 9-12 гадоў
Старэйшыя школьнікі хочуць выклікаў. Ім падыдуць:
- Казкі сярэдняй складанасці: Пітэр Пэн, Гензель і Грэтэль, Новае адзенне караля, Пернічны домік.
- Складаныя казкі: Казка пра залатую рыбку, Дзяўчынка з запалкамі, Васіліса Прыгожая.
- Мультфільмы: Незнайка на Месяцы, Суперсямейка, Як прыручыць дракона.
- Жывёлы: Панда, Страус, Бабёр, Марскі конь, Сіні кіт.
- Складаныя дзеянні: Шукаць пірацкі скарб па карце, Пускаць паветранага змея, Будаваць хатку з коўдраў.
Як паказваць: вучыце дзяцей знакам. «Новае адзенне караля» лягчэй, калі спачатку паказаць кнігу, тры пальцы (тры словы), а потым караля, які горда ходзіць «без вопраткі», і дзіця, што паказвае на яго пальцам.
Як растлумачыць правілы малым
- Пакажыце самі. Першы ход робіць дарослы: «Я буду паказваць, а вы адгадвайце, хто я». І пачынае скакаць, як кенгуру.
- Адно правіла: «Паказваем без слоў». Усё астатняе дзеці зразумеюць па ходу гульні.
- Шапчыце слова на вушка, калі дзіця яшчэ не чытае, або паказвайце малюнак.
- Дапамагайце. Калі малы губляецца, падкажыце яму на вушка, як паказаць: «Пакажы, як ён ходзіць».
- Хваліце кожны паказ, нават калі ніхто не адгадаў.
- Мяняйце ролі часта. Малыя хутка стамляюцца чакаць, таму хай кожны паказвае праз адзін-два хады, а не праз кола з дзесяці чалавек.
Шарады ў садку і школе
Шарады выдатна працуюць на ранішніках, у групе прадоўжанага дня і на ўроках. Настаўнікі выкарыстоўваюць іх, каб замацаваць новыя словы: прафесіі на ўроку пра працу, жывёл на прыродазнаўстве. Падрабязныя ідэі для настаўнікаў і выхавальнікаў сабраны ў артыкуле шарады на ўроку.
Зручна гуляць па радах ці па групах за сталамі. На Каляды і Масленіцу можна зрабіць тэматычны раўнд: снегавік, санкі, бліны, саламяная лялька. Улетку, на выпускным у садку ці ў лагеры, добра ідуць тэмы мора, лета і падарожжаў: купацца ў рацэ, лавіць рыбу, будаваць замак з пяску, збіраць ягады ў лесе.
Парады бацькам
- Ніхто не прайграе. З малымі лічыце агульны вынік усёй кампаніі, а не ачкі кожнага.
- Кароткія раўнды. Пяць-дзесяць хвілін для самых малых, 20-30 для школьнікаў. Лепш спыніцца, пакуль усім весела.
- Разнастайнасць. Пасля трох жывёл дайце дзеянне ці героя казкі, каб гульня не надакучыла.
- Бабулі і дзядулі. Запрашайце іх у гульню: дзеці ў захапленні, калі бабуля паказвае Чырвонага Каптурка.
- Не выпраўляйце. Калі дзіця паказвае па-свойму, гэта таксама правільна.
Шарады развіваюць уяўленне, увагу і ўменне выказваць думку без слоў, але для дзяцей галоўнае ў іх іншае: гэта радасць гуляць разам з дарослымі, якія на хвіліну становяцца кенгуру, робатамі і казачнымі героямі.
