बच्चाहरूका लागि डम्ब शराड्स: उमेरअनुसार सजिला शब्द र आइडिया
बच्चाहरूका लागि डम्ब शराड्समा उमेरअनुसार शब्द छान्नुहोस्: ४ देखि ६ वर्षलाई बिरालो, सिंह र केक, ७ देखि ९ लाई कार्टुन र पेशा, १० देखि १२ लाई लोकगीत र अलि गाह्रा काम। साना बच्चालाई दुई मिनेट, ठूलालाई ९० सेकेन्ड दिनुहोस्।
बच्चाहरूका लागि डम्ब शराड्स: कुन उमेरमा कस्ता शब्द?
बच्चाको उमेरअनुसार शब्द नमिले खेल या त धेरै सजिलो भएर बोर हुन्छ, या धेरै गाह्रो भएर बच्चा रुन थाल्छन्। एउटै घरमा फरक उमेरका बच्चा छन् भने हरेकलाई उसकै उमेरको थैलीबाट चिट तान्न दिनुहोस्। यो तालिकाले सुरुवात गर्न मद्दत गर्छ:
| उमेर | कस्ता शब्द | समय | सुझाव |
|---|---|---|---|
| ४ देखि ६ वर्ष | जनावर, खानेकुरा, घरका सामान | २ मिनेट | चित्र भएको कार्ड, अंक नगन्ने |
| ७ देखि ९ वर्ष | कार्टुन, पेशा, साना काम | ९० सेकेन्ड | साना टोली, ठूलाको मद्दत |
| १० देखि १२ वर्ष | लोकगीत, खेल, चलचित्र, भावना | ९० सेकेन्ड | पूरा नियम, अंक गन्ने |
४ देखि ६ वर्षका बच्चाका लागि सजिला शब्द
यो उमेरका बच्चाहरू एक शब्दको, आँखाले देखेको चीज मात्र देखाउन सक्छन्। केवल बच्चाका लागि डेकका सजिला कार्ड यसका लागि ठिक छन्:
- बिरालो: चारै हातखुट्टा टेकेर हिँड्ने, हत्केला चाटेर अनुहार पुछ्ने।
- सिंह: हातका औंला पञ्जाझैं बटारेर मुख ठूलो खोल्ने, तर आवाज ननिकाल्ने।
- खरायो: दुई हात टाउकोमाथि कानझैं ठड्याएर उफ्रिने।
- माछा: ओठ गोलो पारेर खोल्ने बन्द गर्ने, हात पखेटाझैं हल्लाउने।
- केक: मैनबत्ती फुकेको र काटेर खाएको।
- बस: ठूलो स्टेरिङ घुमाएको, अनि सबैलाई चढ्न इशारा गरेको।
- डुंगा, जुत्ता, फूल, जून: सजिला वस्तु, जसको आकार हातले बनाउन सकिन्छ।
यो उमेरमा अभिनय गर्ने बच्चासँग एकजना ठूलो उभिएर सहयोग गर्न सक्छ। गलत अभिनय भए पनि ताली बजाउनुहोस्, आत्मविश्वास नै मुख्य हो। पढ्न नजान्ने बच्चाका लागि कागजमा जनावर र वस्तुका साना चित्र कोरेर कार्ड बनाउनुहोस्, यो काम दिदी दाजुलाई दिँदा उनीहरू पनि खेलको भाग बन्छन्।
७ देखि ९ वर्षका बच्चाका लागि शब्द
यो उमेरमा बच्चाहरू कार्टुन हेर्न थालिसकेका हुन्छन् र दुई शब्दका नाम पनि बुझ्छन्। स्कुलमा पढेका पेशा र दैनिक काम पनि उनीहरू रमाउँदै देखाउँछन्, जस्तै शिक्षकले कालोपाटीमा लेखेको, डाक्टरले सुई लगाएको वा किसानले खेत जोतेको।
कार्टुन: कार्टुनहरू डेकका “डोरेमोन”, “टम एन्ड जेरी”, “पेप्पा पिग” र “लिटल कृष्ण” यो उमेरका बच्चाले तुरुन्तै चिन्छन्। डोरेमोनका लागि पेटको खल्तीबाट केही निकालेको अभिनय गर्नुहोस्। टम एन्ड जेरीका लागि एकजना दौडिने र अर्को पछ्याउने।
केवल बच्चाका लागि डेकका मध्यम कार्ड: “पुतली”, “रकेट”, “जादुगर”, “प्रहरी”, “ब्यालेरिना” र “फोका उडाउने”। रकेटका लागि हात टाउकोमाथि जोडेर, घुँडा खुम्च्याएर, अनि माथि उफ्रिनुहोस्।
जनावरहरू डेकका रमाइला कार्ड: “सुँगुरको बच्चा” र “बाँदर केराको छिल्का चलाउँदै”। बाँदरमा बच्चाहरू यति रमाउँछन् कि अनुमान लगाउनेहरू हाँसोले बोल्नै सक्दैनन्।
१० देखि १२ वर्षका बच्चाका लागि शब्द
यो उमेरका बच्चा पूरा नियमसहित खेल्न सक्छन्, विधाको इशारा र शब्द संख्या पनि बुझ्छन्। उनीहरूलाई सजिलो मात्र दिँदा “हामी त ठूला भइसक्यौं” भनेर चित्त दुखाउँछन्, त्यसैले बीचबीचमा ठूलाहरूकै जस्ता कार्ड पनि दिनुहोस्।
- कार्टुनका अलि गाह्रा नाम: “बाल हनुमान”, “पावर पफ गर्ल्स”, “ओगी एन्ड द ककरोचेज” र “स्पन्जबब”।
- केवल बच्चाका लागि डेकका गाह्रा कार्ड: “हिचकी लाग्नु”, “हाच्छ्युँ गर्नु” र “बलियो जस्तो हिँड्नु”। आवाज ननिकाली हाच्छ्युँ देखाउनु आफैंमा रमाइलो चुनौती हो।
- बालगीत डेकका गाह्रा कार्ड: “देउडा गीत”, “झ्याउरे गीत” र “पाँच्चे बाजा”। गीत गुनगुनाउन नपाइने भएकाले नाचको चाल र बाजा बजाएको अभिनयले नै बुझाउनुपर्छ।
बालगीत र हाम्रा पुराना खेलका आइडिया
बालगीत डेकमा हाम्रा आमा हजुरआमाले गाउने गीत र खेल छन्। यिनले बच्चा र ठूलाबीच सम्बन्ध जोड्छन्। बच्चाले अभिनय गरेपछि हजुरआमालाई त्यो गीत गाउन लगाउनुहोस्, खेलसँगै पुरानो गीत पनि सिकिन्छ:
| कार्ड | कसरी देखाउने |
|---|---|
| निदाऊ न बाबु निदाऊ | काखमा बच्चा राखेर बिस्तारै हल्लाएको |
| काग काग कहाँ गयौ | पखेटा फट्फटाउँदै आकाशतिर हेरेको, अनि खोजेको |
| ठिमी हो कि दिमी हो | दुवै हातले दुई दिशा देखाउँदै अन्योलमा परेको |
| भाले कराउँदा बिहान हुन्छ | भाले बनेर घाँटी तन्काएको, अनि उठेर आँखा मिचेको |
| देउसी गीत | समूहमा घरको ढोकामा उभिएर नाचेको |
गीतका कार्डमा गुनगुनाउन पाइँदैन, बच्चालाई यो नियम पहिले नै सम्झाउनुहोस्। चार पाँच वर्षका साना बच्चाका लागि भने घरेलु छुट दिन सकिन्छ।
बच्चाहरूका लागि नियम कसरी सजिलो बनाउने?
- टोली साना बनाउनुहोस्: तीन चार जनाको, हरेकमा कम्तीमा एक ठूलो, ताकि साना बच्चालाई सधैं कसैको साथ होस्।
- अंक नगनी पनि खेल्न सकिन्छ: सबैभन्दा साना बच्चासँग हार र जित नराख्नुहोस्।
- दुई पटक पास: गाह्रो लागे बच्चाले नयाँ चिट लिन पाओस्।
- “गरेर देखाऊ” मात्र: विधा र शब्द संख्याका इशारा दस वर्षमुनिका बच्चालाई अनिवार्य नबनाउनुहोस्। सिधै अभिनय गर्न दिनुहोस्, इशारा बिस्तारै आफैं सिक्छन्।
- हरेकलाई पालो: लजालु बच्चालाई जबर्जस्ती नगर्नुहोस्, साथीसँग जोडी बनाएर अभिनय गर्न दिनुहोस्।
घरमा, स्कुलको कक्षामा वा जन्मदिनको पार्टी मा, जहाँ खेले पनि यी नियमले बच्चालाई सहज बनाउँछन्।
बच्चासँग खेल्दा ठूलाहरूले के ध्यान दिने?
डम्ब शराड्स बच्चाका लागि खेल मात्र होइन, शब्द भण्डार, कल्पना र आत्मविश्वास बढाउने राम्रो अभ्यास पनि हो। तर यसको फाइदा तब मात्र हुन्छ, जब बच्चालाई डर होइन, रमाइलो लाग्छ।
- पहिले आफैं अभिनय गर्नुहोस्: आमा, बुबा वा काकाले पहिले हात्ती बनेर देखाउँदा बच्चाको लाज छुट्छ।
- गल्तीमा नहाँस्नुहोस्: बच्चासँगै हाँस्नुहोस्, बच्चामाथि होइन। गलत अभिनयलाई पनि “कति राम्रो प्रयास” भन्नुहोस्।
- दाजुदिदीलाई जिम्मा दिनुहोस्: ठूला बच्चालाई अंक लेख्ने वा समय हेर्ने काम दिँदा उनीहरू जिम्मेवार महसुस गर्छन् र साना भाइबहिनीलाई मद्दत गर्छन्।
- छोटो खेल्नुहोस्: साना बच्चाको ध्यान लामो समय टिक्दैन। पन्ध्र बीस मिनेटमा रमाइलो चरम हुँदै गर्दा नै खेल सक्नुहोस्, अर्को दिन फेरि खेल्ने उत्साह बाँकी रहन्छ।
- सुरक्षित ठाउँ: उफ्रने र दौडने अभिनय हुने भएकाले भुइँमा खेलौना र धारिला सामान नराख्नुहोस्।
