मुलांसाठी डंब शराड्स: वयानुसार सोपे शब्द आणि कल्पना
मुलांसाठी डंब शराड्समध्ये शब्द वयानुसार निवडा: 3 ते 5 वर्षांसाठी मांजर, हत्ती, पाऊस असे चित्रासारखे शब्द, 6 ते 8 साठी कार्टून आणि बालगीतं, तर 9 ते 12 साठी जुने खेळ आणि थोडे अवघड प्राणी. वेळ जास्त द्या आणि गुणांपेक्षा मजेवर भर ठेवा.
मुलांसाठी डंब शराड्स: कोणत्या वयात काय जमते?
मुलांना अभिनय आवडतोच, फक्त शब्द आणि नियम त्यांच्या वयाला साजेसे हवेत. हा तक्ता पाहा:
| वय | काय जमते | शब्दांचे प्रकार | वेळ |
|---|---|---|---|
| 3 ते 5 | एकच कृती किंवा प्राणी | प्राणी, फळे, खेळणी | टायमर नको |
| 6 ते 8 | छोटी कृती, ओळखीची पात्रे | कार्टून, बालगीतं, रोजच्या कृती | 90 सेकंद ते 2 मिनिटे |
| 9 ते 12 | शब्दांचे भाग, सोपे इशारे | जुने खेळ, सिनेमे, थोडे अवघड प्राणी | 90 सेकंद |
पाच वर्षांखालच्या मुलांना नियम समजावण्यापेक्षा आधी मोठ्यांनी एकदा खेळून दाखवा. मुले पाहून लगेच शिकतात. पहिल्या दोन-तीन पाळ्यांत ती तुमचाच अभिनय हुबेहूब करतील, आणि हळूहळू स्वतःच्या कल्पना आणू लागतील.
3 ते 5 वर्षे: एका हालचालीचे शब्द
या वयात शब्द असे हवेत ज्यांचे चित्र मुलाच्या डोळ्यासमोर लगेच येते. ही यादी फक्त मुलांसाठी डेक मधली:
| शब्द | मूल कसा अभिनय करेल |
|---|---|
| मांजर | चार पायांवर रांगत, हाताने तोंड पुसणे |
| मासा | दोन्ही हात जोडून पाण्यात पोहल्यासारखे हलवणे |
| हत्ती | एक हात नाकापासून सोंडेसारखा हलवणे |
| ससा | दोन बोटे डोक्यावर कानासारखी, उड्या मारणे |
| सूर्य | दोन्ही हात डोक्यावर गोल, मग डोळे बारीक |
| पाऊस | बोटे वरून खाली हलवत थेंब पडल्यासारखे |
| केळे | साल सोलून खाल्ल्यासारखे |
| चेंडू | हवेत फेकून झेलणे |
| विमान | दोन्ही हात पसरून खोलीभर फिरणे |
| बाहुली | मांडीवर घेऊन थोपटणे |
| घसरगुंडी | पायऱ्या चढून वरून घसरल्यासारखे |
या वयात कोणी ओळखले की सगळ्यांनी टाळ्या वाजवा. मूल पुन्हा पुन्हा अभिनय करायला तयार होते.
या वयात एक नियम लक्षात ठेवा: मूल अभिनय करताना मोठ्यांनी पटकन उत्तर देऊ नये. मुलांना आपापसात ओळखू द्या आणि मोठ्यांनी तीस सेकंदांनंतरच अंदाज सांगावेत.
6 ते 8 वर्षे: कार्टून आणि बालगीतं
या वयातली मुले कार्टूनची पात्रे आणि शाळेत शिकलेली गाणी लगेच ओळखतात.
कार्टून (कार्टून डेक मधून):
- छोटा भीम: दंड फुगवून ताकद दाखवणे, मग लाडू खाणे.
- स्पंज बॉब: चौकोनी आकार हातांनी दाखवून मोठे हसू.
- जंगल बुक: झाडावरून लटकणे, मग अस्वलासोबत नाचणे.
- टॉय स्टोरी: खेळणे असल्यासारखे ताठ उभे राहणे, कोणी पाहत नसताना हालचाल.
- पोकेमॉन: हातात चेंडू फेकून काहीतरी पकडल्यासारखे.
कार्टूनचे नाव दाखवताना आधी हवेत चौकोनी पडदा काढा, म्हणजे टीव्हीवरचे काहीतरी आहे हे मुलांना कळते. पात्राची एखादी खास सवय किंवा चाल दाखवली की बहुतेक मुले काही सेकंदांतच ओरडून उत्तर देतात.
बालगीतं (बालगीतं डेक मधून):
- ये रे ये रे पावसा: आकाशाकडे हात करून पावसाला बोलावणे.
- एक होता कावळा: हाताची चोच, पंख फडफडवत उडणे.
- झुक झुक झुक अगीनगाडी: एकामागे एक उभे राहून आगगाडी.
- चांदोबा चांदोबा दूरचा: आकाशात चंद्राकडे बोट दाखवून हात हलवणे.
- चल रे भोपळ्या टुणुक टुणुक: गोल होऊन घरंगळल्यासारखे.
बालगीतांची फेरी आजी-आजोबांना फार आवडते, कारण त्यांनीच ही गाणी मुलांना शिकवलेली असतात.
9 ते 12 वर्षे: थोडे आव्हान
मोठी मुले आता इशारे वापरू शकतात: शब्दसंख्येसाठी बोटे, सिनेमाची खूण, ‘बरोबर’ साठी नाकाला बोट. त्यांना थोडे अवघड शब्द द्या.
- जुने खेळ (फक्त मुलांसाठी डेक): लपाछपी, विटी-दांडू, आंधळी कोशिंबीर. हे खेळ आजी-आजोबांनाही आठवणीत नेतात.
- कृती: पतंग उडवणे, फुगा फुगवणे, शिट्टी वाजवणे (आवाज न करता), टाळ्या वाजवणे.
- प्राणी (प्राणी डेकमधून): वटवाघूळ, ऑक्टोपस, सरडा, विंचू, अजगर, घार.
- चित्रासारखे शब्द (फक्त मुलांसाठी डेक): इंद्रधनुष्य, फुलपाखरू, रॉकेट, सुपरहिरो.
मुलांसाठी नियम कसे सोपे करायचे?
- वाचता येत नसेल तर कानात. मोठ्यांनी शब्द कानात सांगावा, किंवा चिठ्ठीवर चित्र काढा.
- थोडा आवाज चालेल. लहान मुलांसाठी प्राण्यांचे आवाज काढायची सूट द्या. ‘आवाज काढा’ अशी वेगळी फेरीच करा.
- मोठ्यांसोबत जोडी. लाजाळू मूल असेल तर ताई किंवा दादासोबत अभिनय करू द्या.
- हरवायचे नाही. प्रत्येक मुलाला किमान एक बरोबर उत्तर मिळेल असे पाहा.
- खेळ लहान ठेवा. वीस मिनिटांनंतर लक्ष उडते. मुले कंटाळायच्या आधी थांबा.
- बक्षीस छोटे. विजेत्याला चॉकलेट किंवा पुढच्या खेळात पहिली पाळी.
या वयात मुलांना हरणे आवडत नाही आणि जिंकण्याची जिद्द जबरदस्त असते. म्हणून टीम पाडताना दोन्ही बाजूंना सारखी मोठी मुले द्या. एखादे मूल सतत अडकत असेल तर त्याला ‘मदतीचा एक इशारा’ मागायची सूट द्या: टीममधला मोठा एकच खूण सुचवेल, पण बोलणार नाही. यामुळे मूल हिरमुसत नाही आणि खेळ पुढे जातो.
मुलांसोबत चिठ्ठ्या कशा तयार करायच्या?
खेळाइतकीच मजा चिठ्ठ्या बनवण्यात येते. मुलांनाच या कामात सामील करा:
- जुन्या वहीची पाने घ्या आणि प्रत्येकी आठ छोटे तुकडे करा.
- लहान मुलांनी चित्र काढावे: मांजर, सूर्य, विमान. वाचता येणारी मुले शब्द लिहितील.
- रंगानुसार वाट्या: हिरवी चिठ्ठी सोपी, पिवळी मध्यम, लाल कठीण. मुले स्वतःच आपली वाटी निवडतील.
- एक डबा तयार ठेवा: खेळ संपला की चिठ्ठ्या डब्यात, पुढच्या सुट्टीत पुन्हा वापरा.
चिठ्ठ्या बनवताना मुले नवे शब्द आठवतात आणि आपोआप एकमेकांना अभिनयाचे सल्ले देऊ लागतात. चिठ्ठ्यांचा कंटाळा आला तर ऑनलाइन मोफत खेळ उघडा आणि थेट खेळायला सुरुवात करा.
सुट्टीत आणि वाढदिवसाला खेळायच्या कल्पना
- उन्हाळ्याची सुट्टी: मामाच्या गावी सगळी भावंडे जमली की दुपारी उन्हात बाहेर जाण्याऐवजी हॉलमध्ये डंब शराड्स. प्रत्येक भावंडाने आपली टीम बनवायची.
- पावसाळी दुपार: शाळेला सुट्टी आणि बाहेर धो-धो पाऊस, तेव्हा ‘ये रे ये रे पावसा’ पासून सुरुवात करा.
- दिवाळीची सुट्टी: फराळानंतर ‘करंजी’, ‘कंदील’, ‘फटाके’, ‘रांगोळी’ असे दिवाळीचे शब्द. हे सामान्य कल्पना म्हणून घ्या.
- वाढदिवस: पाहुणी मुले जमत असताना, केक कापण्याआधी पंधरा-वीस मिनिटांचा खेळ. नवी मुलेही पटकन मिसळतात. आणखी कल्पना वाढदिवस पार्टी डंब शराड्स मध्ये आहेत.
मुलांसाठी आणखी डेक मुलं विभाग मध्ये एकाच ठिकाणी आहेत.
