डंब शराड्स टिप्स: पटकन अभिनय करा आणि लवकर ओळखा
डंब शराड्स टिप्स थोडक्यात: प्रकार आणि शब्दसंख्या पहिल्या पाच सेकंदात सांगा, नावातला सगळ्यात सोपा तुकडा आधी दाखवा, चेहऱ्यावरचे भाव ठळक ठेवा आणि अडकलात तर दुसरा शब्द घ्या. ओळखणाऱ्या टीमने सगळे अंदाज मोठ्याने, पण आळीपाळीने सांगावेत.
अभिनय करणाऱ्यासाठी सात डंब शराड्स टिप्स
- पहिली पाच सेकंदे सर्वात महत्त्वाची. प्रकाराची खूण आणि बोटांनी शब्दसंख्या, हे दोन्ही विचार न करता करता यायला हवे.
- सोपा शब्द आधी. नावातल्या क्रमाने जायची गरज नाही. ‘टायगर जिंदा है’ मध्ये ‘टायगर’ सगळ्यात सोपा, तोच आधी.
- मोठा अभिनय. लहान हालचाली दिसत नाहीत. सोफ्यावर बसलेल्या शेवटच्या माणसालाही कळेल इतका मोठा अभिनय करा.
- एकच कल्पना, स्पष्ट. ‘घर’ दाखवताना छप्पर, दार, खिडकी सगळे दाखवू नका. दोन्ही हातांनी छपराचा त्रिकोण पुरेसा.
- टीमच्या अंदाजांकडे लक्ष. कोणी जवळ आले की लगेच ‘इकडे या’ अशी खूण करा. चुकीच्या दिशेला गेले तर हात क्रॉस करा.
- अडकला तर बदला. एकाच अभिनयावर वीस सेकंदांपेक्षा जास्त थांबू नका. दुसरा शब्द, दुसरा अर्थ किंवा ‘सारखा ऐकू येतो’ ही खूण वापरा.
- शांत राहा. घाईत हात अस्पष्ट होतात. एक श्वास घ्या, मग पुन्हा सुरू करा.
सिनेमाचे नाव तुकड्यांत कसे फोडायचे?
आपल्याकडे बहुतेक वेळा सिनेमांचीच नावे येतात, म्हणून ही कला सगळ्यात कामाची. नावाचे तुकडे करा आणि प्रत्येक तुकड्यासाठी सगळ्यात थेट अभिनय शोधा.
| सिनेमा | सगळ्यात सोपा तुकडा | कसा दाखवाल |
|---|---|---|
| कहो ना प्यार है | प्यार | दोन्ही हातांनी हृदयाचा आकार, डोळे मिचकावत |
| मुन्नाभाई एमबीबीएस | एमबीबीएस | गळ्यात स्टेथोस्कोप अडकवून छाती तपासल्यासारखे |
| चक दे इंडिया | इंडिया | झेंड्याला सलाम, मग हॉकी स्टिक फिरवा |
| बाईपण भारी देवा | बाई | पदर सावरल्यासारखे, मग ‘भारी’ साठी जड पोते उचला |
| टायगर जिंदा है | टायगर | पंजे पुढे, गुरगुरणारा चेहरा, आवाज नाही |
| हेरा फेरी | फेरी | हातात काहीतरी इकडून तिकडे फिरवत गोल चकरा मारणे |
ही सगळी नावे सिनेमा डेक मध्ये आहेत. नावे पाठ नसतील तरी चालेल, पण सिनेमाचा एखादा प्रसिद्ध प्रसंग माहीत असेल तर तो दाखवणे अनेकदा शब्दांपेक्षा जलद ठरते.
ओळखणाऱ्या टीमसाठी टिप्स
अर्धा खेळ ओळखणाऱ्यांच्या हातात असतो. अभिनय कितीही चांगला असला तरी टीम गप्प बसली तर गुण मिळत नाहीत.
- सगळे मोठ्याने बोला. चुकीचा अंदाजही अभिनय करणाऱ्याला सांगतो की तुम्ही काय समजलात.
- समानार्थी शब्द बदला. ‘घर’ नाही तर ‘बंगला’, ‘वाडा’, ‘झोपडी’. ‘प्रेम’ नाही तर ‘प्यार’, ‘इश्क’, ‘मोहब्बत’.
- एक जण नोंद ठेवेल. ‘पहिला शब्द प्यार, तिसरा है’ असे क्रमाने लक्षात ठेवणारी एक व्यक्ती टीमची ताकद असते.
- प्रकार विसरू नका. सिनेमा सांगितला असेल तर फक्त सिनेमांचीच नावे सांगा, गाण्यांची नको.
- शब्दसंख्येशी जुळवा. तीन बोटे दाखवली असतील तर चार शब्दांचे नाव लगेच बाद करा.
- एकमेकांचे ऐका. टीममधल्या कोणी ‘प्यार’ म्हटले आणि अभिनय करणाऱ्याने नाकाला बोट लावले, तर बाकीच्यांनी त्यावरच पुढचे शब्द जोडावेत.
एक छोटी युक्ती: खेळ सुरू होण्याआधी टीमने मिळून गेल्या काही वर्षांतले गाजलेले मराठी आणि हिंदी सिनेमे पटकन आठवून ठेवावेत. डोक्यात नावांची यादी ताजी असली की दोन शब्द कळताच पूर्ण नाव तोंडात येते. अनुभवी टीम असेच गुण कमावतात, अभिनय पूर्ण होण्याआधीच.
चेहऱ्यावरचे भाव: भावना डेकने सराव
चांगला अभिनय हातांपेक्षा चेहऱ्याने होतो. भावना डेक हा सरावासाठी उत्तम आहे, कारण त्यात फक्त चेहरा आणि देहबोलीच वापरावी लागते:
- आनंदी: डोळ्यांपर्यंत पोचणारे हसू, टाचा उचलत चालणे.
- कंटाळलेला: हनुवटी हातावर, डोळे छताकडे, लांब सुस्कारा पण आवाज नाही.
- वैतागलेला: कपाळावर हात, दोन्ही हात हवेत झटकणे.
- आश्चर्यचकित: डोळे मोठे, तोंड उघडे, दोन्ही हात गालावर.
- घराची आठवण येणारा: हातातला जुना फोटो पाहत हळूच डोळे पुसणे.
- द्विधा मनःस्थितीतला: दोन्ही तळहात तराजूसारखे वर-खाली, मान एकदा इकडे एकदा तिकडे.
घरच्यांसोबत दहा-दहा सेकंदांच्या छोट्या फेऱ्या करा. चेहरा बोलका झाला की सिनेमांची लांब नावेही सोपी वाटू लागतात.
नकलेचा सराव: नक्कल करा डेक
एखाद्या पात्राची नक्कल पटकन करता आली तर अनेक नावे सुटतात. नक्कल करा डेक मधले हे शब्द सरावासाठी घ्या:
- रोबोट: कोपर काटकोनात, झटक्याझटक्यात मान फिरवणे.
- शिक्षक: हातात काल्पनिक छडी, फळ्यावर लिहिल्यासारखे करून वर्गाकडे रागाने पाहणे.
- शेतकरी: खांद्यावर नांगर, कपाळावरचा घाम पुसत आकाशाकडे पावसाची वाट पाहणे.
- ढोल-ताशा वादक: गळ्यात ढोल, दोन्ही हातांनी टिपरी, गणपती मिरवणुकीसारखा जोश.
- दहीहंडीतला गोविंदा: खांद्यावर हात ठेवून थर, वर चढून हंडी फोडणे.
- आजी: कमरेवर हात, हळूहळू चालत चष्म्यावरून पाहणे.
घरच्या घरी सरावाचे तीन छोटे खेळ
स्पर्धेच्या आधी किंवा सणाच्या आदल्या दिवशी थोडा सराव केला तर फरक लगेच जाणवतो. हे तीन खेळ दहा मिनिटांत होतात:
- दहा सेकंदांची फेरी: भावना किंवा नकलेचा एक शब्द, फक्त दहा सेकंद. वेळ इतका कमी असला की आपोआप सगळ्यात थेट अभिनय सुचतो.
- फक्त चेहरा: दोन्ही हात पाठीमागे बांधल्यासारखे ठेवा आणि फक्त चेहऱ्याने शब्द दाखवा. ‘घाबरलेला’, ‘तहानलेला’, ‘निराश’ असे शब्द यासाठी उत्तम.
- एक नाव, तीन पद्धती: एकाच सिनेमाचे नाव तिघांनी वेगवेगळ्या प्रकारे दाखवायचे. कोणाची पद्धत सगळ्यात लवकर कळली यावर नंतर गप्पा मारा, त्यातूनच टीमची स्वतःची खास शैली तयार होते.
इशारे अजून पक्के नसतील तर सरावाआधी डंब शराड्सचे इशारे एकदा नजरेखालून घाला. खुणा सगळ्यांना सारख्या कळल्या की अर्धी लढाई तिथेच जिंकली जाते.
प्रत्येक खेळानंतर कोणता अभिनय सगळ्यात लवकर कळला ते लक्षात ठेवा. पुढच्या वेळी तशाच शब्दावर तीच युक्ती पुन्हा कामाला येते.
या चुका टाळा
- प्रकाराची खूण विसरून थेट अभिनय सुरू करणे.
- अक्षरे लिहिणे किंवा ओठ हलवणे. पकडले गेलात तर गुण जातो.
- टीम जवळ आली असताना नवीन शब्दाकडे उडी मारणे. आधी तोच शब्द पूर्ण करून घ्या.
- सगळ्यांनी एकाच वेळी ओरडून अभिनय करणाऱ्याला काहीच ऐकू न येणे. मोठ्याने बोला, पण आळीपाळीने.
- पाळी संपल्यावर उत्तर सांगणे विसरणे. उत्तर ऐकल्यावरच पुढच्या वेळी तसा अभिनय ओळखायची सवय लागते.
